Οργή Ετζεβίτ, αισιοδοξία Σημίτη

Η έντονη δυσφορία του Μπουλέντ Ετζεβίτ και η συγκρατημένη αισιοδοξία του
Κώστα Σημίτη χαρακτηρίζουν τα τελευταία 24ωρα πριν από την ολοκλήρωση της
διαπραγμάτευσης για την εταιρική σχέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία.

Μπουλέντ Ετζεβίτ. Κατηγορεί την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι έχει εξαπατήσει την Τουρκία, υποσχόμενη ότι δεν θα συνδέσει το Κυπριακό με την ενταξιακή πορεία της χώρας του. Αντίθετα ο κ. Σημίτης φέρεται αισιόδοξος για την έκβαση της διαπραγμάτευσης

Το διπλωματικό παρασκήνιο για το κείμενο αναμένεται να κορυφωθεί σήμερα, καθώς
ο Γιώργος Παπανδρέου, στη Μασσαλία, πρόκειται να έχει κατ’ ιδίαν συναντήσεις
με τον Γιόσκα Φίσερ, τον Ρόμπιν Κουκ και τον Ιμπέρ Βεντρίν – και κάτι
αντίστοιχο αναμένεται να πράξει από την πλευρά του και ο Ισμαήλ Τζεμ, που
επίσης θα βρίσκεται εκεί για την Ευρωμεσογειακή Διάσκεψη. Ταυτοχρόνως, στις
Βρυξέλλες, συνέρχεται το συμβούλιο των μονίμων αντιπροσώπων, για τελευταία
φορά προ του κρισίμου συμβουλίου υπουργών της Δευτέρας.

Την ίδια στιγμή Αθήνα και Λευκωσία συντονίζουν τα βήματά τους, τόσο για το
Κυπριακό όσο και για την ενταξιακή πορεία της Κύπρου, ενώ σύσσωμη η τουρκική
πολιτική ηγεσία δείχνει να στηρίζει την αδιαλλαξία του Ραούφ Ντενκτάς.

Επίθεση κατά της Ε.Ε.

Ο Τούρκος Πρωθυπουργός, Μπουλέντ Ετζεβίτ, με συνέντευξή του στην εφημερίδα
«Σαμπάχ» εξαπολύει σφοδρή επίθεση κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατηγορώντας την
ότι έχει εξαπατήσει την Τουρκία, υποσχόμενη ότι δεν θα συνδέσει το Κυπριακό με
την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. «Μας έχουν εξαπατήσει. Μας είχαν δώσει λόγο
ότι δεν θα συνδεθεί το Κυπριακό με την ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μας
είχαν στείλει επιστολή», φέρεται να είπε ο κ. Ετζεβίτ, αναφερόμενος προφανώς
στην επιστολή Λιπόνεν, κατά τη σύνοδο κορυφής του Ελσίνκι, με την οποία
«πείσθηκε» τότε ο Τούρκος Πρωθυπουργός να μεταβεί στην φινλανδική πρωτεύουσα
και να δεχθεί την υποψηφιότητα και τους όρους της.

Το θέμα της εταιρικής σχέσης απασχόλησε το περασμένο Σάββατο σύσκεψη στο
τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών. Ο Τούρκος Πρωθυπουργός, στην ίδια συνέντευξή
του, εμφανίζεται απρόθυμος να παραστεί στη σύνοδο κορυφής της Νίκαιας,
υποστηρίζοντας ότι «ο χρόνος που δίνουν στις υποψήφιες χώρες είναι πολύ
περιορισμένος».

Αισιοδοξία Σημίτη

Αντίθετα, ο κ. Σημίτης φέρεται αισιόδοξος για την έκβαση της διαπραγμάτευσης
για την εταιρική σχέση – συνεργάτες του μάλιστα δεν απέκλειαν το ενδεχόμενο τα
πράγματα να κριθούν πριν από τη σύνοδο της Νίκαιας, στο συμβούλιο της
Δευτέρας. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Πρωθυπουργός, μετά τη συνάντησή του με
τον Κύπριο Πρόεδρο Γλαύκο Κληρίδη, είπε ότι «… το αρχικό κείμενο της
Επιτροπής άλλαξε και πάντα η επιδίωξή μας είναι να πετυχαίνουμε καλύτερες
λύσεις. Θα προσπαθήσουμε, χωρίς να θέλω να πω ότι και το κείμενο αυτό, όπως
υπάρχει σήμερα, δεν είναι ένα κείμενο το οποίο εξυπηρετεί τους σκοπούς μας».

Με τη δήλωσή του αυτή, εμμέσως πλην σαφώς ο κ. Σημίτης προεξοφλεί την αίσια
έκβαση των συζητήσεων των «15» για την εταιρική σχέση. Σύμφωνα με πληροφορίες,
η αισιοδοξία του Πρωθυπουργού στηρίζεται στο γεγονός ότι τα δύο πράγματα που
ζητεί η Ελλάδα – μια ενίσχυση της πρότασης για το Κυπριακό και τη μετάθεση της
αναφοράς για τα ελληνοτουρκικά από τις «αρχές» στους «βραχυπρόθεσμους όρους» –
φαίνεται να γίνονται δεκτά από την πλειοψηφία των εταίρων.

Αναφορά στα ψηφίσματα

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, διπλωματικές πηγές στην Αθήνα έλεγαν ότι ο κ.
Παπανδρέου στις επαφές του θα επιδιώξει επίσης στο κείμενο να συμπεριληφθεί
αναφορά στα ψηφίσματα του ΟΗΕ για το Κυπριακό (κάτι εξαιρετικά δύσκολο, όπως
έδειξαν και οι τελευταίες συνομιλίες στη Νέα Υόρκη και τη Γενεύη), στην
υποχρέωση της Τουρκίας να συνάψει συμφωνίες ελευθέρου εμπορίου με όλες τις
υποψήφιες χώρες (άρα και την Κύπρο, της οποίας η Άγκυρα δεν αναγνωρίζει καν
την ύπαρξη) και στην υποχρέωση της Τουρκίας να σέβεται τις αποφάσεις του
Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (άρα και την ετυμηγορία στην απόφαση
Λοϊζίδου). Πάντως, ο εκνευρισμός της Άγκυρας κορυφώνεται εν όψει της εταιρικής
σχέσης. Μετά τον Ισμαήλ Τζεμ, που υποστήριξε ότι η Κύπρος μπορεί να γίνει
Κόσοβο – δήλωση που χαρακτήρισε ατυχή και επιζήμια ο Δημήτρης Ρέππας – στο
θέμα παρενέβη και ο Τούρκος Πρόεδρος, Αχμέτ Νετζντέτ Σεζέρ. Μιλώντας κι αυτός
στην ισλαμική διάσκεψη, στο Κατάρ, ζήτησε από τους μετέχοντες «να βοηθήσουν
τους μουσουλμάνους της Βόρειας Κύπρου και της Δυτικής Θράκης». Στην ίδια
συνάντηση, ο Ραούφ Ντενκτάς επανέλαβε την έκκλησή του για αναγνώριση του
ψευδοκράτους.

Στο μεταξύ, παρέμβαση για το Κυπριακό έκανε ο πρώην πρόεδρος της Ν.Δ.,
Μιλτιάδης Έβερτ, ο οποίος συζήτησε το θέμα τόσο με τον Γλαύκο Κληρίδη όσο και
με τον Άκη Τσοχατζόπουλο. «… Πρέπει τις κομματικές διαφορές μας, οι οποίες
είναι φυσικό να υπάρχουν, να τις βάλουμε στην άκρη όταν βλέπουμε τα εθνικά μας
συμφέροντα», υπογράμμισε ο κ. Έβερτ – σημειώνοντας ακόμη ότι «πρέπει να
συνεχίσουμε για να αποδείξουμε ότι την ευθύνη για την επίλυση του Κυπριακού
φέρει αποκλειστικά και μόνο η Τουρκία».

Στο Στρασβούργο

Στο Στρασβούργο πάντως, όπως μεταδίδει ο ανταποκριτής μας Γ. Κουβαράς,
«τρικλοποδιά» υπέρ της Τουρκίας επιχείρησε και πάλι ο αρμόδιος για θέματα
διεύρυνσης επίτροπος κ. Γκίντερ Φερχόιγκεν μιλώντας στην Ολομέλεια του
Ευρωκοινοβουλίου.

«Δεν είναι δυνατόν να αλλάξουμε τις αποφάσεις του Ελσίνκι που αναγνώρισε
επίσημα την Τουρκία ως υποψήφια για ένταξη χώρα, χωρίς να εξαρτά την ένταξή
της αυτή από την προηγούμενη επίλυση του Κυπριακού», είπε χαρακτηριστικά ο
Φερχόιγκεν αναφερόμενος σε σχετικές τροπολογίες προς αυτή την κατεύθυνση που
κατέθεσαν Έλληνες ευρωβουλευτές.

Οι τροπολογίες αφορούσαν την έκθεση του κεντροδεξιού κ. Μοριγιόν για την
αξιολόγηση όσων έγραφε η έκθεση της Κομισιόν σχετικά με την πρόοδο της
Τουρκίας στην πορεία της προς την Ευρώπη.