Θερμό φθινόπωρο για τον Άκη

Τι είναι οι πολιτικές διαφορές στο ΠΑΣΟΚ; Ρυάκια! Και τι σχηματίζουν όταν
ενώνονται; Ένα… ποταμάκι! Δεν πρόκειται για πρόλογο παιδικής έκθεσης, αλλά
για την προσέγγιση που έκανε χθες κυβερνητικό στέλεχος κατά τη διάρκεια του
«πρωινού καφέ» στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου συζητήθηκε το θέμα της αντιπαράθεσης
Κ. Σημίτη – Ά. Τσοχατζόπουλου, όπως αυτή εξελίχθηκε μέσα από συνεντεύξεις και
δημόσιες τοποθετήσεις των δύο κορυφαίων πολιτικών. Θέλετε τη συνέχεια;

Το άγχος να αποκατασταθεί στη μικρή κοινωνία του ΠΑΣΟΚ διέκρινε μονίμως τον κ. Τσοχατζόπουλο τα τελευταία πέντε χρόνια

Όπως εξήγησε το ίδιο στέλεχος, το ποταμάκι είναι η κοινή στάση που
επιδεικνύουν όλα τα στελέχη, όταν έρχεται η ώρα της κρίσης. «Δεν είδατε, είπε,
τι συναινετική τοποθέτηση έκανε ο Άκης Τσοχατζόπουλος, ενώ στους διαδρόμους οι
δικοί του είχαν δημιουργήσει την εντύπωση ότι θα απαντούσε σκληρά;».

Ο Κ. Σημίτης δεν σχολίασε τα περί ρυακιών και ποταμού, προτίμησε να περάσει
στο επόμενο θέμα που ήταν τα σχετικά με την πολιτική για το δίχτυ προστασίας
των φτωχών. Άλλωστε οι ψύχραιμοι παρατηρητές τού είχαν δώσει τη νίκη στα
σημεία. Επί τροχάδην, τα γεγονότα:

*Ένα μπαράζ δηλώσεων (και συνακόλουθων ερμηνειών) του Άκη Τσοχατζόπουλου, με
τις οποίες έθετε θέμα ιδεολογικοπολιτικής ταυτότητας του κυβερνώντος κόμματος.
Αποπνέουν «άρωμα νεοφιλελευθερισμού» οι πρωτοβουλίες της, και ότι δεν είναι
πολιτικές ΠΑΣΟΚ.

*Ο Κ. Σημίτης χρησιμοποίησε το βήμα της Συνδιάσκεψης για την Υγεία στη
Θεσσαλονίκη για να απαντήσει, επανατοποθετώντας το κόμμα στον χώρο της
«ριζοσπαστικής, μεταρρυθμιστικής και εκσυγχρονιστικής Αριστεράς». Και
καταγγέλλοντας παράλληλα ένα παρελθόν που το ΠΑΣΟΚ (κατά την άποψή του) θέλει
να ξεχάσει: πελατειακές σχέσεις, λαϊκισμός, κρατικισμός, εθνικιστικές
αντιλήψεις.

*Ο Ά. Τσοχατζόπουλος δήλωσε απλώς ότι το ΠΑΣΟΚ είναι ενωμένο και πως οι
«Κασσάνδρες» που βλέπουν προβλήματα στο εσωτερικό του θα διαψευσθούν.

Οι «Κασσάνδρες» λοιπόν βλέπουν μόνο τα προβλήματα; Ή τα δημιουργούν οι
«διερμηνείς», όπως υποστήριξε ο Κ. Σκανδαλίδης; Ο κ. Τσοχατζόπουλος έλεγε την
Παρασκευή το βράδυ ότι «δεν αφορούν εμένα αυτά που είπε ο πρόεδρος». Και με
βάση αυτή την εκτίμηση τοποθετήθηκε το Σάββατο το μεσημέρι. Αλλά τότε σε ποιον
απευθυνόταν ο Πρωθυπουργός, αν όχι στον υπουργό Εθνικής Άμυνας;

Γιατί δεν απάντησε

Είναι απολύτως κατανοητό γιατί ο κ. Σημίτης δεν θεώρησε πως έπρεπε να
απαντήσει σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα θέματα που έθεσε ο κ. Τσοχατζόπουλος,
ιδιαίτερα με τη συνέντευξή του στο «Βήμα». Και γιατί άλλωστε να το κάνει; Οι
αναφορές τού κ. Τσοχατζόπουλου ότι «άλλοι ήταν οι γιες μεν του Ανδρέα» είναι
προφανές ότι δεν αφορούν τον Πρωθυπουργό. Αλλά ούτε και τον Α. Τσοχατζόπουλο.
Και είναι γνωστό ότι τίποτε δεν έχει πειράξει όλα αυτά τα χρόνια τον υπουργό
Εθνικής Άμυνας, όσο αυτό το να του λένε ότι μια ζωή υπήρξε «γιες μαν» του
Ανδρέα Παπανδρέου. Όχι γιατί υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που να διαφώνησε μαζί
του. Αλλά γιατί ακριβώς αυτή η ιστορία είναι που του κόστισε την εικόνα που
είχε στην κοινωνία και στο εκλεκτορικό σώμα του ΠΑΣΟΚ (το συνέδριο του 1996)
που του αρνήθηκε τη συγκατοίκηση με τον Κώστα Σημίτη ­ εκείνος πρόεδρος του
κόμματος, ο Σημίτης Πρωθυπουργός.

Και έπειτα, όπως συνηθίζει να λέει σε πρώτη ευκαιρία, ακόμη και όταν το
«κοινό» του δεν είναι απόλυτα «ελεγμένο», «εγώ με τον Ανδρέα είχα σχέσεις
φιλίας, αλλά δεν δίσταζα να του πω τις απόψεις μου, ακόμη και όταν ήξερα ότι
θα πικραθεί». Και «του έλεγα πολλές φορές όχι».

«Προφανώς το όχι το έλεγε από μέσα του, γιατί εμείς δεν το ακούγαμε»,
σχολιάζει δηκτικά ένα κορυφαίο, ιστορικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, που είναι σε θέση
να γνωρίζει όχι μόνο τι συνέβαινε στις συνεδριάσεις των οργάνων, αλλά και στις
σχέσεις του κ. Τσοχατζόπουλου με τον ιδρυτή τού ΠΑΣΟΚ. Το στέλεχος αυτό, που
κάποτε ήταν στενός φίλος με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, έχει σχεδόν
«υποδειχθεί» από τον κ. Τσοχατζόπουλο ως «ο ένας εκ των δύο “γιες μεν” του
Ανδρέα» ­ ο άλλος θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι είναι ο εκλιπών Γιώργος
Γεννηματάς.

Ο κ. Τσοχατζόπουλος διακρίνεται από το συνέδριο του 1996 και έπειτα από ένα
μόνιμο άγχος. Να αυτοαποκατασταθεί στην κλειστή κοινωνία του ΠΑΣΟΚ. Θέλει να
οικοδομήσει μια εικόνα που να βρίσκεται σε αντιστοίχηση με την εικόνα που έχει
κερδίσει στις κοινωνικές μάζες ­ οι δημοσκοπήσεις ως γνωστόν τον βγάζουν πια
πολύ ψηλά…

Το άγχος του Άκη

Στα πλαίσια αυτής της προσπάθειας, που έχει πλέον τον χαρακτήρα ενός
προσωπικού στοιχήματος, δεν χάνει ευκαιρία να οριοθετήσει τη σχέση του με τον
Α. Παπανδρέου. Υπογραμμίζει ιδιαίτερα το πόσο τον «σεβόταν», επισημαίνει με
έμφαση ότι η σχέση τους «ατσαλώθηκε» στη διάρκεια της δικτατορίας και τονίζει
πως «εγώ δεν τον πούλησα ποτέ ­ ούτε και το ’89». Δεν απολογείται για τη σχέση
αυτή, παρά το γεγονός ότι του κόστισε ακριβά, απλώς την αντιδιαστέλλει με τις
σχέσεις που είχαν άλλοι (κορυφαία στελέχη εννοείται), τον ρόλο που έπαιξαν στη
συνέχεια και το πώς έκαναν, προς ίδιον όφελος, το άσπρο μαύρο. Σε συζητήσεις
αυτού του είδους αφήνει να εννοηθεί ότι δεν είναι και πολύ «αθώα» ούτε η
προέλευση του ανέκδοτου που προαναφέρθηκε ούτε το πώς «κάηκε» από τη σχέση του
με τον Ανδρέα.

Όσοι γνωρίζουν τον υπουργό Εθνικής Άμυνας μπορούν να βεβαιώσουν ότι «ο Άκης
είναι πολύ καλός άνθρωπος» ή ότι «ανθρώπους σαν τον Άκη, με την καρδιά και τα
αισθήματα που έχει, δύσκολα θα βρεις στην πολιτική». Γιατί πραγματικά ο κ.
Τσοχατζόπουλος είναι αυτός που δείχνει έτοιμος να χορέψει ένα ζεϊμπέκικο, να
πιει ένα κρασί στη Θεσσαλονίκη με τρεις φίλους, να πει έναν καλό λόγο, να
χαριεντισθεί με κάποιον, να ανοίξει μια αγκαλιά, να φιλήσει κάποιον άλλον.

Ο μακαρίτης ο Δημ. Μαρούδας έλεγε ότι «ο Άκης είναι ο καλύτερος άνθρωπος του
κόσμου» και ήταν έτοιμος να σου φέρει δέκα παραδείγματα για να ισχυροποιήσει
την άποψή του. Το ίδιο και πολλοί άλλοι απ’ όσους τον γνώρισαν και τον
γνωρίζουν.

Αλλά πολιτικός; Ήταν ικανός να κυβερνήσει τη χώρα, αν κέρδιζε τον Ιανουάριο
του 1996; Σε αυτό το ερώτημα δεν έχουν δώσει απάντηση ούτε και οι πιο θερμοί
θαυμαστές του. Αλλά προσπαθεί να το κάνει πλέον ο ίδιος. Ύστερα από μια μακρά
περίοδο άκριτης στήριξης στον Κώστα Σημίτη και την κυβέρνηση, που του κόστισε
επίσης πολύ ­ στους διαδρόμους της Βουλής λεγόταν ειρωνικά ότι «ο πιο πιστός
βουλευτής τού Σημίτη είναι ο Άκης!» ­ ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ξαφνικά έκανε
το βήμα προς τα εμπρός.

Πραγματοποίησε μια συγκροτημένη αντιπολιτευτική ομιλία στη Συνδιάσκεψη του
ΠΑΣΟΚ για τις εργασιακές αλλαγές και μία ημέρα μετά στο «Βήμα» κατηγόρησε την
κυβέρνηση ότι περίπου… δεν είναι πια ΠΑΣΟΚ! Όσα μεσολάβησαν στη συνέχεια, με
τη διπλή στάση της κυβέρνησης, τη «μαλακή» του Δημ. Ρέππα και τη «σκληρή» του
Κ. Σημίτη, λίγη σημασία έχουν. Όπως λίγη σημασία έχει και η εκ των υστέρων
δήλωση του κ. Τσοχατζόπουλου ότι «δεν θέτει θέμα ηγεσίας» ­ λες και θα
μπορούσε να θέσει ενάμιση χρόνο πριν από το συνέδριο του 2002. Εκείνο που έχει
περισσότερη σημασία είναι το γιατί ο κ. Τσοχατζόπουλος επέλεξε αυτή τη χρονική
περίοδο να κάνει τη στροφή στη στάση του προς τον Πρωθυπουργό και την
κυβέρνηση.

Το ερώτημα βασάνισε και τον κ. Σημίτη στη συνεδρίαση του «πρωινού καφέ» της
περασμένης Δευτέρας. Και όπως εν συνεχεία βγήκε προς τα έξω, μέσα από τις
εκτιμήσεις πολύ στενού συνεργάτη του, «ο Άκης έχει καταληφθεί από άγχος». Τι
είδους άγχος είναι αυτό; Το εξής: «Φαίνεται κάποιοι από τους ανθρώπους του
έχουν απορροφηθεί στο μπλοκ της Βάσως (Παπανδρέου) και κάποιοι άλλοι έχουν
στραφεί στον Χρήστο Παπουτσή. Για να επανασυσπειρώσει τον χώρο του είπε όσα
είπε».

Μια άλλη προσέγγιση (που θεωρείται πως έκανε ο κ. Σημίτης) είναι ότι «ο Άκης
προσπαθεί να περιχαρακώσει τον χώρο του εν όψει των εκλογών στις Νομαρχιακές
Επιτροπές του ΠΑΣΟΚ», οι οποίες σημειωτέον θα πραγματοποιηθούν προκειμένου να
αναδείξουν στις συνέχεια τους συνέδρους του Συνεδρίου του 2002…

Δίχτυ προς τα αριστερά

Μπορεί βέβαια στον πολύ κόσμο να μη λένε και πολλά πράγματα αυτά, αλλά στον
μικρόκοσμο του ΠΑΣΟΚ έχουν την αυτονόητη σημασία τους. Όμως δεν είναι αρκετά
για να εξηγήσουν μια πολιτική πρωτοβουλία, γιατί περί αυτού πρόκειται, του
θεωρητικά δεύτερου στο ΠΑΣΟΚ.

Άλλα στελέχη, λοιπόν, υπερβαίνουν αυτές τις εκτιμήσεις και πηγαίνουν σε
γενικότερα ζητήματα. Ένας από τους πρώτους υπουργούς της κυβέρνησης θεωρεί,
για παράδειγμα, ότι «ο Άκης πιστεύει πως με όσα κάνει η κυβέρνηση, χάνει κόσμο
προς τα αριστερά της και προσπαθεί να δημιουργήσει προς ίδιον όφελος ένα δίχτυ
περισυλλογής αυτών των δυνάμεων».

Ένα άλλο στέλεχος, μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου αλλά όχι της κυβέρνησης,
εμφανίζεται ανήσυχο. «Φοβάμαι», λέει, «πως η εμπλοκή από τον κ. Τσοχατζόπουλο
στην πρόθεση Αβραμόπουλου να δημιουργήσει κόμμα δεν είναι τυχαία. Ενδεχομένως
φοβάται ότι η δημιουργία κόμματος από τον δήμαρχο Αθηναίων θα ανακατέψει το
υπάρχον πολιτικό σκηνικό και, εν όψει αυτών των εξελίξεων, δηλώνει παρών. Το
θέμα είναι πόσο νωρίς μπορεί να είναι αυτές οι εξελίξεις, ώστε ο κ.
Τσοχατζόπουλος να κάνει τώρα τη στροφή του».

Ερωτήματα χωρίς, επί του παρόντος, απαντήσεις. Ακριβώς γιατί δεν υπάρχουν.
Άλλωστε ούτε και οι στενοί συνεργάτες του κ. Τσοχατζόπουλου, όπως ο Γ.
Δασκαλάκης, ο Χ. Τσιόκας, ο Λ. Λωτίδης, ο Αντ. Κοτσακάς, η Τ. Αντωνίου, ο Γ.
Μωραΐτης φαίνεται να γνωρίζουν. Μόνο την ευχαρίστησή τους διαχέουν, γιατί
«ύστερα από πολύ καιρό, και κόπο, επιτέλους κατάλαβε»…