ΠΡΟΣΩΠΑ «Η ευφυέστερη γυναίκα της Αμερικής»

Η Σούζαν Σόνταγκ, η οποία έχει χαρακτηριστεί ­ με επιχειρήματα ­ ως «η
ευφυέστερη γυναίκα της Αμερικής», βρισκόταν χθες στην Ιταλία, όταν η χώρα της
ψήφιζε.

Σούζαν Σόνταγκ: «Τρομοκρατεί ο πλήρης θρίαμβος της καπιταλιστικής ηθικής»

Άραγε αυτό σημαίνει πως η 67χρονη διανοούμενη δεν ενδιαφέρεται πλέον για την
πολιτική; «Αυτό σημαίνει πως έχω ήδη ψηφίσει», εξηγεί στην ιταλική «Λα
Ρεπούμπλικα». «Δεν θα σας πω υπέρ ποίου. Αλλά οι καιροί δεν είναι καλοί,
βλέπετε πως στις εκλογές παίρνουν μέρος άνθρωποι όπως ο Τζωρτζ Μπους, ο
“σήριαλ κίλερ” του Τέξας. Είναι αλήθεια, η κατάσταση δεν είναι καλή.
Τρομοκρατεί ο πλήρης θρίαμβος της καπιταλιστικής ηθικής, φοβίζει η καταστροφή
κάθε αλτρουιστικής αξίας. Και κουλτούρα δεν υφίσταται εφόσον δεν καταφέρνει να
υπερβεί τον εγωισμό».

Η Σόνταγκ είναι μια «σταρ της κουλτούρας»: έχει κάνει τα πάντα και έχει
διαβάσει ακόμη περισσότερα, έχει γράψει βιβλία για σχεδόν κάθε θέμα που
ενδιαφέρει στον αιώνα μας, έχει σκηνοθετήσει ταινίες, έχει γράψει
μυθιστορήματα πειραματικά και μη, έχει σκηνοθετήσει το «Περιμένοντας τον
Γκοντό» στο πολιορκημένο Σαράγεβο, έχει ξεπεράσει παλικαρίσια δύο καρκίνους
και ένα αυτοκινητικό δυστύχημα. Βρίσκεται στην Ιταλία για να παρουσιάσει το
νέο της μυθιστόρημα, που μόλις κυκλοφόρησε στα ιταλικά με τίτλο «Στην Αμερική»
και το οποίο έχει αφιερώσει «στους φίλους μου στο Σαράγεβο», την πόλη που
επισκέφθηκε δεκατέσσερις φορές στα τρία χρόνια της πολιορκίας της. Πρόκειται
για την ιστορία της Μαρίνα Ζάλβεσκα, μιας μεγάλης Πολωνής ηθοποιού που το 1876
άφησε την Πολωνία για να πάει να ιδρύσει στην Καλιφόρνια, μαζί με τον σύζυγό
της, τον μικρό της γιο, ένα θαυμαστή και μια ομάδα φίλων, μια παροικία
εμπνευσμένη από το ουτοπικό όραμα του Φουριέ. Το εγχείρημα απέτυχε κι εκείνη
επέστρεψε στη σκηνή, τούτη τη φορά στην Αμερική, κατακτώντας τη χώρα και μια
νέα ταυτότητα. Η αφήγηση βασίζεται στην πραγματική και τεκμηριωμένη ιστορία
της Έλενας Μοζέσκα, συγγραφέα ενός βιβλίου με τις αναμνήσεις της από τη φυγή
της στην Αμερική.

Η Σούζαν Σόνταγκ ασχολείται με τον «άλλο», τον «ξένο», της αρέσει να
αισθάνεται ξένη, και αισθάνεται ξένη παντού. «Το λέω με τη θετική έννοια»,
εξηγεί. «Μιλάω για την έκπληξη, για την ένταση της εμπειρίας, για τις διαρκείς
ανακαλύψεις τις οποίες σού επιτρέπει το γεγονός ότι είσαι ξένος ή τουλάχιστον
το ότι αντιμετωπίζεις τις καταστάσεις με περιέργεια ξένου. Δεν είναι μια
αίσθηση καινούργια: είναι κατά κάποιον τρόπο αυτό που συμβαίνει σε όλους στη
Νέα Υόρκη, όπου όλοι είναι σε κάποιο βαθμό μετανάστες, ξένοι». Για την
«ευφυέστερη γυναίκα της Αμερικής» είναι ευχής έργο να θέλουμε να ακούμε
διαφορετικές φωνές, να γνωρίζουμε διαφορετικές συνειδήσεις: «όπως άλλωστε έχει
πει ο Γκράμσι, μάς μένει πάντα η αισιοδοξία της βούλησης».