Ελληνική νίκη… στα σημεία

Νίκη στα… σημεία πέτυχε χθες στις Βρυξέλλες η ελληνική πλευρά: η Κομισιόν
έδωσε στη δημοσιότητα το κείμενο για τις ευρωτουρκικές σχέσεις, όπου
περιλαμβάνεται και το Κυπριακό στους όρους που πρέπει να εκπληρώσει η Άγκυρα,
εφόσον θέλει να αρχίσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ένωση.

Ελληνική νίκη. Και το Κυπριακό περιλαμβάνεται στους όρους που πρέπει να εκπληρώσει η Τουρκία , εφόσον θέλει να αρχίσει ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ένωση

Η εξέλιξη αυτή ανατρέπει τα δεδομένα τόσο στην Αθήνα όσο και στην Άγκυρα. Η
Ελλάδα είχε προετοιμασθεί για «μάχη» που θα έφτανε μέχρι τη σύνοδο κορυφής στη
Νίκαια, και η Τουρκία έλεγε σε όλους τους τόνους ότι δεν θα δεχόταν ως όρο το
Κυπριακό.

Οι επίτροποι συζητούσαν περίπου τρεις ώρες το περιεχόμενο της εταιρικής σχέσης
­ και, τελικά, υπό την πίεση της συντριπτικής πλειονότητας των συναδέλφων του,
ο αρμόδιος για τη διεύρυνση Γκίντερ Βερχόγκεν δέχθηκε να βάλει ως όρο τη
συμβολή της Τουρκίας στην επίλυση του Κυπριακού. Και, μάλιστα, τον ενέταξε στα
βραχυπρόθεσμα κριτήρια για την Τουρκία, δηλαδή αυτά που αναφέρονται στο έτος
2001.

Ταυτοχρόνως, ύστερα από πρόταση της Ελληνίδας επιτρόπου κ. Διαμαντοπούλου, στο
πλαίσιο των ευρωτουρκικών σχέσεων περιλαμβάνεται και η υποχρέωση της Τουρκίας
να επιλύσει τις συνοριακές της διαφορές μέχρι το 2004, αλλιώς θα επιληφθεί το
Δικαστήριο της Χάγης.

Ικανοποίηση

Η χθεσινή εξέλιξη στην Κομισιόν, όπως είναι φυσικό, ικανοποιεί την Αθήνα, η
οποία, ωστόσο, θα επιδιώξει στο Συμβούλιο της 19ης Νοεμβρίου ­ και,
ενδεχομένως, στη συνέχεια στη σύνοδο κορυφής της Νίκαιας ­ να περιληφθεί στα
πολιτικά κριτήρια και η παράγραφος για τα ελληνοτουρκικά. Ακόμη, θα επιδιώξει
συγκεκριμένες αναφορές αφενός μεν στα ψηφίσματα του ΟΗΕ, αφετέρου δε στην
υποχρέωση των υποψηφίων να αποφεύγουν τη χρήση βίας ή την απειλή χρήσης βίας.

Ωστόσο, ερωτηματικά υπάρχουν για τη στάση που θα κρατήσει η Άγκυρα, η οποία
κατ’ αρχήν είχε εκφραστεί θετικά για το σχέδιο του κ. Βερχόγκεν. Χθες, ο
πρωθυπουργός της Τουρκίας Μπουλέντ Ετζεβίτ είχε σύσκεψη μίας ώρας με τον
υπεύθυνο για τα ευρωτουρκικά αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Μεσούτ Γιλμάζ. Αμέσως
μετά, ο κ. Γιλμάζ δήλωσε ότι «υπάρχουν κάποιες δυσκολίες που είχαμε προβλέψει,
αλλά πιστεύω ότι θα τις ξεπεράσουμε». Η δήλωση αυτή ερμηνεύεται ως
προανάκρουσμα των προσπαθειών που θα κάνει η Άγκυρα για να αλλάξει το κείμενο.

Η στάση της Άγκυρας

Όπως και να έχει, σήμερα συνεδριάζει στην Άγκυρα το υπουργικό συμβούλιο της
Τουρκίας, το οποίο και θα αποφανθεί για τη στάση της χώρας επί του εγγράφου.
Σύμφωνα με τουρκικές διπλωματικές πηγές, στον βαθμό που δεν θα προσδιορίζεται
κάποιο χρονοδιάγραμμα για την επίλυση του Κυπριακού, η Άγκυρα δεν θα προβάλει
σοβαρές αντιρρήσεις. Μάλιστα, ο ίδιος ο κ. Γιλμάζ φέρεται από ευρωπαϊκές πηγές
ως ιδιαίτερα μετριοπαθής.

Ο κ. Γιλμάζ, στο μεταξύ, μιλώντας στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματός του,
εξαπέλυσε επίθεση κατά του συντηρητικού κατεστημένου της Τουρκίας και
διεκδίκησε για λογαριασμό του τον μεσαίο χώρο ­ όπως διεκδίκησε για λογαριασμό
του και την ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας.

Ο Μπουλέντ Ετζεβίτ από την άλλη πλευρά, μιλώντας σε στελέχη του κόμματος της
Μητέρας Πατρίδας, υποστήριξε ότι «το έγγραφο της εταιρικής σχέσης δεν
επιβάλλει τίποτα στην Τουρκία, είναι ένας χάρτης πορείας για την ολοκλήρωση
των στόχων που έχουμε θέσει».

Οι μειονότητες

Όμως, σύμφωνα με κοινοτικές πηγές, στο Συμβούλιο δεν θα είναι μόνο η Ελλάδα
που θα επιδιώξει τη «βελτίωση» του κειμένου. Άλλες χώρες προτίθενται να θέσουν
το ζήτημα της καταπάτησης των δικαιωμάτων των μειονοτήτων ­ και, συγκεκριμένα,
θα επιδιώξουν την ονομαστική αναφορά στους Κούρδους, η οποία δεν υπάρχει.

Χθες, δημοσίευμα της αμερικανικής «Ουάσιγκτον Ποστ» εκθέτει με κάθε
λεπτομέρεια πώς ο τουρκικός στρατός εισβάλλει στα κουρδικά χωριά της
Νοτιοανατολικής Τουρκίας και καταστρέφει τις καλλιέργειες των Κούρδων, που
έχουν επιστρέψει μετά τον μεγάλο διωγμό του 1993.

Στο μεταξύ η Άγκυρα αντιδρά έντονα στην απόφαση της γαλλικής Γερουσίας να
χαρακτηρίσει γενοκτονία τη σφαγή των Αρμενίων πριν από 85 χρόνια ­ καλώντας τη
γαλλική Εθνοσυνέλευση να μην επαναλάβει το «λάθος» της Γερουσίας.

Υπενθυμίζεται ότι οι τουρκικές αντιδράσεις είχαν ως αποτέλεσμα να μπει στο
ράφι αντίστοιχη απόφαση της αμερικανικής Βουλής.

Κατά ο Καραμανλής

Ο πρόεδρος της Ν.Δ., σε χθεσινοβραδινή του ανακοίνωση, επισήμανε ότι «το
κείμενο που παρουσίασε ο αρμόδιος επίτροπος για την εταιρική σχέση ήταν
απαράδεκτο. Ακόμη και οι όποιες διορθώσεις δεν επαρκούν. Γιατί το ζητούμενο
είναι η βελτίωση και η αποσαφήνιση των αποφάσεων του Ελσίνκι».

Ο κ. Καραμανλής πρόσθεσε ότι «δεν έχουμε λόγο να χαριζόμαστε σε κανέναν. Αυτό
είναι κάτι το οποίο πρέπει, επιτέλους, να αντιληφθεί η κυβέρνηση Σημίτη. Και,
εν όψει της συνόδου κορυφής στη Νίκαια, να πράξει και να απαιτήσει τα αυτονόητα».