Έτοιμο το πρόγραμμα σταθερότητας

Με ρυθμούς ανάπτυξης 5,5% κατά μέσο όρο και χαμηλό πληθωρισμό, που θα
κυμαίνεται μεταξύ 2,5% – 3%, προβλέπεται ότι θα κινηθεί η ελληνική οικονομία
την επόμενη τετραετία, σύμφωνα με τους φιλόδοξους στόχους που θέτει το νέο
πρόγραμμα σταθερότητας που καταρτίζει το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης,
ώστε να υποβληθεί μέχρι το τέλος του μήνα στα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής
Ένωσης. Στο πρόγραμμα θα προβλέπεται επίσης οι ετήσιες αυξήσεις στους μισθούς
θα κυμαίνονται κοντά στο επίπεδο του πληθωρισμού.

Πρόκειται για το νέο τετραετές πρόγραμμα το οποίο με βάση τις δεσμεύσεις που
έχει αναλάβει η Ελλάδα απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να εξασφαλίζει
συνθήκες οικονομικής σταθερότητας τα επόμενα χρόνια, δηλαδή συνθήκες χαμηλού
πληθωρισμού. Η υποχρέωση αυτή απορρέει από το Σύμφωνο Σταθερότητας και
Ανάπτυξης το οποίο πρέπει να ακολουθούν όλες οι χώρες-μέλη της Οικονομικής και
Νομισματικής Ένωσης και έτσι και η Ελλάδα που θα ενταχθεί σ’ αυτήν από την
1.1.2001. Με βάση την παραδοχή του χαμηλού πληθωρισμού έχουν καταρτισθεί οι
προβλέψεις για την πορεία των υπόλοιπων βασικών μεγεθών της ελληνικής
οικονομίας (επιτόκια, έλλειμμα, χρέος, επενδύσεις, μισθοί κ.ά.), η οποία
πάντως, όσον αφορά τον προβλεπόμενο ρυθμό ανάπτυξης, θα θυμίζει «τίγρη».

Η ελληνική οικονομία «καλείται» τα επόμενα χρόνια να «πιάσει» ρυθμούς
ανάπτυξης ανάλογους με αυτούς των χωρών που είχαν χαρακτηρισθεί ως «οι
τίγρεις» της Νοτιοανατολικής Ασίας στη δεκαετία του 1990. Στο σημείο αυτό,
όμως, βρίσκεται το σημείο-κλειδί που θα κρίνει την υλοποίηση των στόχων του
προγράμματος σύγκλισης αλλά και την πορεία της ελληνικής οικονομίας εντός της
ΟΝΕ. Το κρίσιμο ερώτημα που θέτουν στελέχη των οικονομικών υπουργείων είναι το
εξής: Θα καταφέρει η ελληνική οικονομία να επιτύχει συνθήκες χαμηλού
πληθωρισμού και ισχυρής ανάπτυξης, πρωτόγνωρης τα τελευταία χρόνια, η οποία
και μόνο εκ του μεγέθους της κρίνεται ως αμφίβολη;

Οι στόχοι

Σύμφωνα με πληροφορίες, το νέο πρόγραμμα σταθερότητας θα προβλέπει:

* Την αύξηση του ΑΕΠ κατά 5% το 2001 και 5,5% κατά μέσο όρο το 2002 και
τα επόμενα χρόνια μέχρι το 2004. Αυτή εκτιμάται ότι θα προέλθει από την αύξηση
των επενδύσεων με ρυθμούς πάνω από το ονομαστικό ΑΕΠ λόγω των χαμηλότερων
επιτοκίων, των κονδυλίων του τρίτου ΚΠΣ και των έργων της Ολυμπιάδας.

* Τη συγκράτηση του μέσου ρυθμού του πληθωρισμού μεταξύ 2,5% – 3% την
επόμενη τετραετία, που θεωρείται ότι με βάση τα νέα δεδομένα που έχουν
δημιουργηθεί στις ευρωπαϊκές οικονομίες από την ανατίμηση των διεθνών τιμών
των καυσίμων και του δολαρίου είναι συμβατός με την τήρηση του όρου της
οικονομικής σταθερότητας. Σημειώνεται ότι το 2000, ο μέσος πληθωρισμός θα
κυμανθεί γύρω στο 3%.

* Τα βασικά επιτόκια θα κινούνται σε επίπεδα κάτω του 5% λόγω της
σύγκλισής τους με τα επιτόκια των άλλων ευρωπαϊκών χωρών και των προβλέψεων
για αποκλιμάκωση του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες. Οι προβλέψεις για
αποκλιμάκωση του πληθωρισμού βασίζονται στις παραδοχές ότι θα μειωθεί η τιμή
του πετρελαίου και θα ανακάμψει το ευρώ σε σχέση με το δολάριο.

* Τη χορήγηση συγκρατημένων αυξήσεων στους μισθούς. Αυτές θα
κυμαίνονται σε επίπεδα λίγο πάνω από τον πληθωρισμό, καθώς προβλέπεται ότι ένα
«κομμάτι» από την αύξηση του εθνικού εισοδήματος θα αποδίδεται κάθε χρόνο
στους εργαζομένους με τη μορφή αυξήσεων στους μισθούς. Το υπόλοιπο κομμάτι θα
προορίζεται για επενδύσεις.

* Τη δημιουργία αυξημένων πλεονασμάτων στους προϋπολογισμούς των
επόμενων ετών μέχρι και το 2004. Έτσι θα καταστεί εφικτή και η μείωση του
δημοσίου χρέους, η οποία θα συνεχισθεί τα επόμενα έτη. Στο πρόγραμμα θα
προβλέπεται η μείωση του δημοσίου χρέους κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες κάθε
χρόνο, με προοπτική την επόμενη οκταετία να προσεγγίσει το 60% του ΑΕΠ, από
98,9% που προβλέπεται ότι θα διαμορφωθεί το 2001.

Το στοίχημα

Βεβαίως, όπως αναφέρουν τα στελέχη των οικονομικών υπουργείων, στο πρόγραμμα
σταθερότητας θα προβλέπονται υψηλοί ρυθμοί αύξησης των επενδύσεων πάνω από την
αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, χαμηλότερα επιτόκια σε σχέση με το παρελθόν και τα
κονδύλια των 16 τρισ. δρχ. του τρίτου Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης, που
αναμένεται να τροφοδοτήσουν την ανάπτυξη της οικονομίας.

Από την άλλη όμως, τα ίδια στελέχη εκφράζουν φόβους που αφορούν τα ακόλουθα
δεδομένα: Ο ρυθμός ανάπτυξης της τάξεως του 5,5% που προβλέπεται το 2002 και
τα επόμενα χρόνια είναι από μόνος του ιδιαίτερα υψηλός όχι μόνο για την
ελληνική αλλά και για κάθε οικονομία.

Το ίδιο και ο ρυθμός ανάπτυξης 5% που προβλέπεται για το 2001. Τονίζεται
χαρακτηριστικά ότι «άλλο είναι ανάπτυξη με ρυθμό 3,5%, άλλο με ρυθμό 4% και
άλλο με 5,5%»! Επιπλέον, τέτοιο ρυθμό ανάπτυξης δεν έχει «πιάσει» η ελληνική
οικονομία εδώ και αρκετές δεκαετίες, από την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας
του 1970 και μετά, γεγονός που αυξάνει τα ερωτηματικά όσον αφορά την επίτευξή
του τα προσεχή χρόνια.

Τα ίδια στελέχη αναφέρουν επίσης ότι οι συνθήκες χαμηλού πληθωρισμού κάθε άλλο
παρά δεδομένες θα πρέπει να θεωρούνται, αφού πάντα υπάρχει ο κίνδυνος δράσης
εξωγενών παραγόντων, όπως των τιμών του πετρελαίου, της ισοτιμίας του δολαρίου
ή των συνθηκών στις χρηματαγορές, που μπορεί να απειλήσουν πάλι τον πληθωρισμό
και να οδηγήσουν σε μία νέα αύξηση των επιτοκίων.

Εκτός αυτού, η επίτευξη χαμηλού πληθωρισμού στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια
είναι ακόμη πιο δύσκολη λόγω της αυξημένης ζήτησης που θα υπάρξει στην αγορά
εξαιτίας της πτώσης των εγχώριων επιτοκίων στα επίπεδα των άλλων χωρών-μελών
της ΟΝΕ.

Ιδιωτικοποιήσεις

Όμως η επίτευξη των δύσκολων στόχων που θέτει το πρόγραμμα σύγκλισης δεν
εξαρτάται μόνο από τα παραπάνω δεδομένα. Καθοριστικός θα είναι ο ρόλος της
οικονομικής πολιτικής που θα εφαρμοσθεί κυρίως στο μέτωπο των διαρθρωτικών
αλλαγών. Όπως λένε τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου, «το στοίχημα» των
υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και της οικονομικής σταθερότητας που καλείται να
κερδίσει η ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια είναι όχι μόνο δύσκολο αλλά
αδύνατο αν δεν γίνουν ριζικές διαρθρωτικές αλλαγές στην ελληνική οικονομία.

Οι αλλαγές αυτές αφορούν την εφαρμογή τολμηρής πολιτικής ιδιωτικοποιήσεων, η
οποία, όπως λένε, θα πρέπει ξεφεύγει από τη φιλοσοφία της πολιτικής
μετοχοποιήσεων. Επίσης υποστηρίζουν ότι πρέπει να γίνουν δραστικές αλλαγές και
στο ασφαλιστικό καθεστώς, οι οποίες να οδηγούν σε μόνιμη εξυγίανση του
ασφαλιστικού συστήματος και να έχουν αναπτυξιακή προοπτική.

Επισημαίνεται ακόμη ότι θα πρέπει να προχωρήσει γρήγορα η απελευθέρωση των
αγορών από αγκυλώσεις και εμπόδια που σήμερα υπονομεύουν την προσπάθεια
επίτευξης υψηλών ρυθμών ανάπτυξης.