Δειλή η κυβέρνηση Κλίντον στο θέμα της αρμενικής γενοκτονίας

Κατά τους πολέμους στα Βαλκάνια, η κυβέρνηση Κλίντον υποστήριξε ότι πρέπει να
υπάρξει αμερικανική επέμβαση επειδή η αδράνεια θα υπονόμευε την αξιοπιστία των
ΗΠΑ, κάνοντας εχθρούς και φίλους να πιστέψουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες
υποχωρούν όταν βρεθούν υπό πίεση. Δυστυχώς αυτό ακριβώς συνέβη την περασμένη
εβδομάδα, όταν η κυβέρνηση υπέκυψε στην απροσχημάτιστη άσκηση πίεσης από την
Τουρκία και πίεσε το Κογκρέσο να βάλει στο ράφι μια απόφαση για την αρμενική
γενοκτονία. Το μήνυμα προς τους νταήδες και την τρομοκρατία είναι σαφές: η
Αμερική καταλαβαίνει τη γλώσσα σας.

Η αγριότητα της αντίδρασης της Τουρκίας αιφνιδίασε την κυβέρνηση. Οι απειλές
ήταν πολλές: άρνηση χρήσης στρατιωτικών βάσεων, μείωση των στρατιωτικών
ανταλλαγών, ακύρωση στρατιωτικών και εμπορικών συμβολαίων, αναβάθμιση των
σχέσεων της Τουρκίας με το Ιράκ και το Ιράν, μη συνεργασία για τα πετρέλαια
της Κασπίας, απειλές εναντίον Αμερικανών που βρίσκονται στην Τουρκία.

Η δειλία που επέδειξε η αμερικανική κυβέρνηση απέναντι στις απειλές αυτές
συνιστά αιτία σοβαρής ανησυχίας. Αντί να πει ευγενικά στην Τουρκία ότι οι ΗΠΑ
δεν διαπραγματεύονται υπό πίεση, έστειλε μια παρέλαση από στρατηγούς και
πρεσβευτές στον Λόφο του Καπιτωλίου για να υποστηρίξουν το αίτημα της
Τουρκίας, σαν να ήταν Τούρκοι μάλλον παρά Αμερικανοί αξιωματούχοι. Η υπουργός
Εξωτερικών Μαντλίν Ολμπράιτ και ο υπουργός Άμυνας Ουίλιαμ Κόεν έγραψαν στον
πρόεδρο της Βουλής Ντένις Χάστερτ και, στην τελική πράξη του δράματος, ο
πρόεδρος Κλίντον απευθύνθηκε προσωπικά στον Χάστερτ για να του ζητήσει να
αποσύρει την απόφαση. Αυτές οι ενέργειες της κυβέρνησης θα έχουν σοβαρές
συνέπειες στο μέλλον, όλες αρνητικές για τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

Επειδή οι απειλές της Τουρκίας επικεντρώνονταν στον στρατιωτικό τομέα, η
συνθηκολόγηση της κυβέρνησης Κλίντον θα ενισχύσει ακριβώς εκείνα τα
αντιδραστικά στοιχεία που εμποδίζουν τη δημοκρατική εξέλιξη της Τουρκίας. Θα
ενισχύσει επίσης την έξη του τουρκικού στρατού να λύνει τα προβλήματα διά της
ισχύος.

Η ζημιά είναι ήδη χειροπιαστή. Σε ευχαριστήρια επιστολή του προς τον Κλίντον,
ο Τούρκος πρόεδρος Σεζέρ υιοθετεί το στυλ ενός διευθυντή εταιρείας που
ευχαριστεί τον “λομπίστα” του στην Ουάσιγκτον για την καλή δουλειά που έκανε,
σχολιάζοντας ότι στο μέλλον θα πρέπει να αποφευχθούν τέτοιες “ατυχείς
εκστρατείες” του Κογκρέσου.

Ο πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ κοκορεύτηκε ότι η αμερικανική ενέργεια συνιστά
απόδειξη της “τουρκικής ισχύος”. Η Τουρκία γνωρίζει τώρα ότι οι απειλές
πιάνουν στην Ουάσιγκτον. Άρα ας μην περιμένουμε σύντομα πρόοδο στο Κυπριακό.
Και με τη Μέση Ανατολή σε αναβρασμό, το ξεπούλημα της κυβέρνησης όσον αφορά
την αρμενική γενοκτονία δημιουργεί ένα τρομερό προηγούμενο ακριβώς στη
χειρότερη στιγμή.

Οι Τούρκοι προειδοποιούν και τη Γαλλία

Η Τουρκία προειδοποίησε χθες τη Γαλλία ότι οι διμερείς σχέσεις θα ζημιωθούν,
αν το γαλλικό Κοινοβούλιο εγκρίνει νόμο με βάση τον οποίο οι Οθωμανοί Τούρκοι
θα κατηγορηθούν για την αρμενική γενοκτονία του 1915.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι η γαλλική Γερουσία αναμένεται
να εξετάσει την ερχόμενη Τρίτη το νομοσχέδιο, το οποίο είχε ψηφιστεί πριν από
δύο χρόνια από την Εθνοσυνέλευση (Κάτω Βουλή).

Ωστόσο, δεν είχε τεθεί προς συζήτηση στη Γερουσία όταν η Τουρκία ανέβαλε επ’
αόριστον την υπογραφή μιας συμφωνίας αγοράς από γαλλική εταιρεία πυραύλων
Eryx, αξίας 145 εκατομμυρίων δολαρίων.

Ο Jonathan Clarke Κλαρκ είναι πρώην μέλος του βρετανικού διπλωματικού
σώματος και εργάζεται στο Ινστιτούτο Cato.