Μάχη εξωτερικής πολιτικής

Έξι ημέρες πριν από τις προεδρικές εκλογές και ενώ οι περισσότεροι αναλυτές
θέλουν το αποτέλεσμα να κρίνεται με βάση την προσωπικότητα των δύο υποψηφίων,
ο Αλ Γκορ και ο Τζορτζ Μπους «αντιπαραβάλλουν» τις απόψεις τους σε έναν
κρίσιμο τομέα: την εξωτερική πολιτική.

Αν εκλεγεί πρόεδρος, υποστηρίζει ο υποψήφιος των Δημοκρατικών Αλ Γκορ, θα
χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ προκειμένου να θέσει τέρμα σε
βιαιοπραγίες όπως εκείνη της Βοσνίας, την οικονομική επιρροή των ΗΠΑ
προκειμένου να πιέσει τις απολυταρχικές χώρες να ενστερνισθούν τη δημοκρατία
και το «δόλωμα» των εμπορικών συμφωνιών προκειμένου να ενθαρρύνει την
υιοθέτηση των δυτικών προτύπων όσον αφορά την εργασία και το περιβάλλον.
Ωστόσο, όταν ρωτήθηκε κατά τη διάρκεια μιας πρόσφατης συνέντευξης πώς θα
χειριστεί τη δυσφορία που προκαλούν οι παρεμβάσεις των ΗΠΑ σε διάφορα μέρη του
κόσμου, ο Γκορ έκανε μικρή παύση και περιορίστηκε σε δύο μόνο λέξεις:
«Στρατηγική ταπεινότητα». Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, πάντως, δεν εξήγησε πώς
θα συνδυαστεί αυτή η «ταπεινότητα» με τις παρεμβατικές του τάσεις.

Το «χέρι»

Ο Τζορτζ Μπους, αντίθετα, υποστηρίζει ότι το στρατιωτικό «χέρι» των ΗΠΑ πρέπει
σιγά σιγά να αποσυρθεί από τα Βαλκάνια ­ ένα βήμα που οι Ευρωπαίοι βλέπουν ως
ένα είδος εγκατάλειψης εκ μέρους του ισχυρότερου έθνους του κόσμου. Ο
κυβερνήτης του Τέξας επιμένει στην υλοποίηση ενός εθνικού πυραυλικού αμυντικού
συστήματος ­ με τη Ρωσία και την Κίνα να «απαντούν» σχεδιάζοντας την κατασκευή
νέων πυρηνικών όπλων. Όταν κατά τη διάρκεια του δεύτερου «ντιμπέιτ» ο Τζορτζ
Μπους εκλήθη να περιγράψει τη φιλοσοφία του για την προβολή της αμερικανικής
ισχύος, έδωσε μία απάντηση που δεν διέφερε ιδιαίτερα από τη θέση του Γκορ: «Αν
είμαστε ένα αλαζονικό έθνος, θα μας αποδοκιμάσουν. Αν είμαστε ένα ταπεινό,
αλλά δυνατό έθνος, θα μας καλωσορίσουν».

Σε μια εποχή αδιαφιλονίκητης αμερικανικής πρωτοκαθεδρίας, αμφότεροι οι
υποψήφιοι επιθυμούν να πείσουν τον υπόλοιπο κόσμο ότι θα κινηθούν με πολύ
προσεκτικά βήματα: κατανοητό. Κάτω από τα λόγια τους όμως λανθάνουν πολύ
διαφορετικές προτεραιότητες όσον αφορά την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ και τις
σχέσεις τους με εχθρούς και φίλους. Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος έχει προβάλει
επανειλημμένως την εικόνα ενός ανθρώπου που πιστεύει στη δυναμική επέμβαση των
ΗΠΑ στο εξωτερικό.

Ο Μπους, από την άλλη πλευρά, έχει επιχειρήσει να βρει τη μέση οδό μεταξύ των
δύο αντιμαχόμενων τάσεων του κόμματός του ­ των διεθνιστών που τάσσονται υπέρ
της καλλιέργειας των σχέσεων με τις μεγάλες δυνάμεις, όπως η Κίνα, και των
απομονωτιστών που αντιμετωπίζουν με ιδιαίτερη δυσπιστία τα Ηνωμένα Έθνη, το
Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Και
εμφανίζεται πολύ πιο διστακτικός όσον αφορά την ανάπτυξη των αμερικανικών
στρατευμάτων στο εξωτερικό.

«Μπορεί να υπάρξουν ορισμένες στιγμές που θα χρησιμοποιήσουμε τα στρατεύματά
μας για τη διατήρηση της τάξης και της ειρήνης, αλλά αυτό δεν θα γίνεται
συχνά», δήλωσε κατά τη διάρκεια της τελευταίας τηλεοπτικής αναμέτρησής του με
τον Γκορ. «Δεν είμαι τόσο σίγουρος ότι ο ρόλος των ΗΠΑ είναι να γυρνούν ανά
τον κόσμο και να λένε “Έτσι πρέπει να γίνει”», τόνισε κατά τη διάρκεια του
δεύτερου ντιμπέιτ.

Η Ευρώπη

Χαρακτηριστική είναι και η θέση του Μπους σχετικά με την Ευρώπη: «Οφείλουμε να
συνεργαστούμε με τους Ευρωπαίους συμμάχους μας και την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την
ελπίδα ότι σιγά σιγά θα επωμιστεί αυτή το βάρος της διατήρησης της ειρήνης
στην περιοχή». «Τώρα περισσότερο από ποτέ», δηλώνει από την άλλη πλευρά ο
Γκορ, «η Αμερική χρειάζεται μία ισχυρή Ευρώπη, η οποία θα τη συνδράμει στην
αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων». Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι πίσω
από τις διαφορές τους κρύβονται κάποιες ερωτήσεις που και οι δύο υποψήφιοι
έχουν αφήσει αναπάντητες. Με λίγα λόγια; Ο Μπους δεν έχει διευκρινίσει πότε θα
αποφάσιζε να παρέμβει σε μία κρίση. Και ο Γκορ δεν έχει διευκρινίσει πότε θα
αποφάσιζε να αποσυρθεί.