Τι Γλέζος, τι Γκλέτσος!

ΟΧΙ! Δεν ήταν μόνο η εθνική ανάταση. Δεν ήταν μόνο το υψηλό φρόνημα…

ΟΧΙ! Ήταν και το ρεπό. Η αργία. Μια 28η Οκτωβρίου περίμενε ο Έλληνας για να μη
σηκωθεί αξημέρωτα. Να κοιμηθεί. Να χουζουρέψει. Να πιει καφέ με το ραχάτι του.
Να μην τον καταπιέσει κανένας κερατάς που έγινε προϊστάμενος ελέω μπατζανάκη.

Στα χρόνια της δικτατορίας ­ δεν θα το ξεχάσω! Να χτυπιέσαι κάτω, αγάπη μου,
ΟΧΙ! Δεν θα το ξεχάσω. Μαθήτρια τώρα εγώ. Πώς και πώς την περίμενα αυτή την
ημέρα. Κι εκεί που ήμουνα στον ύπνο τον γλυκύ, από το μαύρο χάραμα, άρχιζαν
όλα τα μεγάφωνα της γειτονιάς να ουρλιάζουν στη διαπασών:

«Των εχθρών τα φουσάτα περάσαν

Σαν το λίβα που καίει τα σπαρτά…»

Ξέρεις τι είναι αυτό; Ξέρεις τι αγριευτικό πράγμα είναι αυτό; Μες στον ύπνο
σου των εχθρών τα φουσάτα περάσαν σαν το λίβα που καίει τα σπαρτά μπροστά στον
δρόμο σου; Όλα να τα ξεπεράσω. Όλα να τα συγχωρήσω, διότι είμαι και εκ φύσεως
ξενέρωτη. Αυτό το παιδικό μου τραύμα, αυτή την εκδίκηση της χούντας ­ ΟΧΙ, δεν
πρόκειται να την ξεχάσω ποτέ.

Παρέλαση στη ζωή μου επίσης ΟΧΙ, δεν έχω πάει ποτέ. Όλα τα κυανόλευκα παιδάκια
διέσχιζαν καμαρωτά κεντρικές και συνοικιακές λεωφόρους. Εγώ μια παρέλαση δεν
την αξιώθηκα. Διότι η μαμά μου είχε αποφασίσει ότι το ΔΙΚΟ ΤΗΣ ΤΟ ΠΑΙΔΙ μέσα
στη χούντα δεν θα παρελάσει μπροστά σε εξέδρα δικτατόρων. Κι αφού το είχε
αποφασίσει η μαμά μου, στάχτη και μπούρμπερη εκπαιδευτικά συστήματα και
υπουργικές εγκύκλιοι. Πώς τα κατάφερνε, τι της έλεγαν, τις τους έλεγε, δεν θα
το μάθω ποτέ.

Όμως, το ΟΧΙ πολύ με συγκινούσε. Πολύ μου άρεσε αυτή η ιστορία. Που πήγε,
λέει, ο Ιταλός ο πρέσβης και πέτυχε τον Μεταξά με παντόφλα, ρόμπα και λαχουρέ
φουλάρι. Και του είπε:

­ Να πω κάτι. Αν δεν έχετε τίποτα καλύτερο να κάνετε, θέλετε να πολεμήσουμε
λίγο;

­ Για πότε το υπολογίζατε;

­ Μέσα Οκτωβρίου εξυπηρετεί;

­ Δυστυχώς, έχω ένα φιλανθρωπικό τέιον…

­ Προς τα τέλη του μηνός, πώς το ακούτε;

­ Η θέση μου είναι λεπτή, πρώτη φορά ήρθατε σπίτι μου.

­ Δεν θα σας ταλαιπωρήσουμε πολύ. Μια ιδέα μόνο…

­ Για να καταλάβω, θα μας καταλάβετε;

­ Λίγο.

­ Πρέπει να το σταθμίσω, διότι έχω να λογοδοτήσω και στις επερχόμενες γενεές.

­ Δεν θέλω να γίνω φορτικός και μουλάρι, αλλά με πιέζει κι εμένα ο χρόνος.

­ Αλήθεια, δεν σας ρώτησα, θα πάρετε κάτι;

­ Την Ελλάδα!

Έγινε παύση. Και τότε ο Ιωάννης Μεταξάς ύψωσε το ανάστημά του ­ όσο υψωνόταν
τώρα το συγκεκριμένο ­ και του είπε:

­ ΟΧΙ! Μια πορτοκαλάδα ίσως;

Αυτά. Αυτά μαθαίναμε εμείς στο σχολείο. Χρειάστηκε να μεγαλώσουμε για να
μάθουμε και τα υπόλοιπα περί Μεταξά. Αλλά εμείς τουλάχιστον τα μάθαμε. Κάτι
μάθαμε. Κάτι ρημαδομάθαμε. Κάπως ξεστραβωθήκαμε εν ευθέτω.

Τα σημερινά παιδιά; Αλλού ο παπάς, αλλού τα ράσα του. Ο Οκτώβριος ­
«Οκτώμβριος». Την 28η Οκτωβρίου, ένας τυπάς ονόματι Παλαιών Πατρών (από πατέρα
Γερμανό και μάνα από Πάτρα) ύψωσε ­ στην Αλαμάνα ήτανε, στο Κουκάκι ήτανε; ­
ένα πανί που το λέγανε λάβαρο γιατί έφερνε σε σατέν μεταξωτό; Κι όταν είδαν το
πανί, το πανωσέντονο, οι φοιτητές πήγαν και κατέλαβαν το Πολυτεχνείο για να
πέσει ­ ποιος ακριβώς τους διαφεύγει. Ο Παπαδόπουλος ή ο Ξέρξης;

Η ψυχή μου με πιάνει. Η ψυχή μου, η ψυχή μου, η ψυχή βγαίνει από το στόμα μου.
Η ψυχή μου, κάθε χρόνο τέτοια μέρα στην τηλεόραση. Όταν ο «κάτι σε ρεπόρτερ»
χώνει στη μαθητιώσα το ματσούκι βαθιά μέχρι λάρυγγα.

Πού είναι η μανούλα τους να τους καμαρώσει; Ο μπαμπάς τους που του βγήκε η
Παναγία στις υπερωρίες, μην τους λείψει το Πλεϊστέισιον; Κι εκείνη η γιαγιά; Η
γιαγιά που τα κυνηγούσε από κουζίνα σε σαλόνι και από όροφο σε όροφο με το
κουτάλι το Φαρίν Λακτέ Γιώτης στο χέρι και την επωδό:

­ Φάε παιδάκι μου, φάε, εμείς στην Κατοχή…

Και καλά εγώ. Εγώ δεν είχα γεννηθεί, δεν τα ‘χα ζήσει, άντε και διατηρώ και
μια απόσταση. Όμως εκείνος; Πώς αισθάνθηκε εκείνος ο άνθρωπος που λέγεται
Μανόλης Γλέζος; Πώς ένιωσε όταν μες στη μούρη του, μες στο σπίτι του, μες στην
τηλεόρασή του, έφαγε την έφηβη με την τσίχλα και το σκουλαρίκι στο αυτί να
δηλώνει χωρίς ουδεμία γνώση των συνεπειών του νόμου:

­ Τη σημαία των Γερμανών από την Ακρόπολη την κατέβασε ο ήρωας Απόστολος
Γκλέτσος!

ΟΧΙ! Δεν κάνω πλάκα. Γεγονός! Έγινε αυτό! Το είδα με τα μάτια μου! Το άκουσα
με τα αυτιά μου!

Τώρα θα μου πεις, δεν βαριέσαι! Πολύ θέμα το κάναμε! Πολύ θέμα το ανάθεμα!
Στην τελική, τι 28, τι 25, τι 17. Τι Μάρτης, τι Οκτώβρης, τι Νοέμβρης.

Στην τελική ­ τι Μανόλης, τι Αποστόλης!

Έτσι είναι ή όχι;

ΟΧΙ!