Το ευρώ ελπίζει σε πτώση της Γουώλ Στρητ

Το πληγωμένο ευρώ πρέπει να παλέψει μόνο του για να λύσει τα προβλήματά του.
Μετά την αρχική επιτυχία τής παρέμβασης που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο
μήνα από τις κεντρικές τράπεζες της ομάδας των επτά ισχυρών (G7), το ευρώ
κινείται πάλι σε επίπεδα κοντά στο ιστορικό αρνητικό του ρεκόρ. Οι δηλώσεις
που έκανε πριν από δύο εβδομάδες ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
κ. Βιμ Ντούιζενμπεργκ μείωσαν τις προσδοκίες των αγορών για νέα παρέμβαση από
τους ισχυρούς του κόσμου. Και αυτό σημαίνει ότι η ανάκαμψη του κοινού
ευρωπαϊκού νομίσματος θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την πρόθεση των διεθνών
επενδυτών να αφαιρέσουν από τα χαρτοφυλάκιά τους αμερικανικά ομόλογα και
μετοχές και να τα αντικαταστήσουν με ευρωπαϊκά.

Οι δύο παράγοντες που κρύβονται πίσω από την αρχική επιτυχία της παρέμβασης
που πραγματοποίησαν οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες, βρίσκονται τώρα υπό
αμφισβήτηση. Κατ’ αρχήν είναι η συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι αγορές
πίστευαν ότι το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών δεν θα συμμετέχει στην
παρέμβαση, καθώς οι προεδρικές εκλογές βρίσκονταν πολύ κοντά και θα ήταν
απρόθυμο να εγκαταλείψει την πολιτική του «ισχυρού δολαρίου».

Τελικά το υπουργείο Οικονομικών των Ηνωμένων Πολιτειών πείστηκε να συμμετάσχει
στην επιχείρηση μετά τα δημοσιεύματα ότι η ισχύς του δολαρίου έπληξε την
κερδοφορία των αμερικανικών πολυεθνικών επιχειρήσεων στις ξένες αγορές. Η
συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν ένα σημαντικό μήνυμα προς τις αγορές
συναλλάγματος και αύξησε κατακόρυφα την αξιοπιστία της παρέμβασης. Και αυτό με
δεδομένο τις παλαιότερες επιτυχημένες παρεμβάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στις
αγορές για την ευθυγράμμιση της ισοτιμίας του δολαρίου.

Παρ’ όλα αυτά, πριν από δύο εβδομάδες οι δηλώσεις του κ. Ντούιζενμπεργκ έφεραν
πάλι στην επιφάνεια τις αμφιβολίες των αγορών για την πρόθεση των Αμερικανών
να συνεχίσουν τις προσπάθειες ενίσχυσης του ευρώ. Παραδέχθηκε ότι ο χρόνος που
πραγματοποιήθηκε η παρέμβαση επηρεάστηκε από τον χρόνο που θα πραγματοποιηθούν
οι προεδρικές εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το χειρότερο ήταν ότι αποκάλυψε
πως προσπάθησε ανεπιτυχώς να πείσει τον κ. Λόρενς Σάμερς, υπουργό Οικονομικών
των Ηνωμένων Πολιτειών, να μη χρησιμοποιήσει σκληρή γλώσσα όταν θα ανακοίνωνε
τη συνέχιση της πολιτικής του ισχυρού δολαρίου.

Δεύτερος παράγοντας

Ένα ξεφούσκωμα των αμερικανικών μετοχών θα ήταν ό,τι καλύτερο για το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα (στιγμιότυπο από συνεδρίαση της Γουώλ Στρητ)

Ο δεύτερος παράγοντας της αρχικής επιτυχίας της παρέμβασης που
πραγματοποιήθηκε την 22α Σεπτεμβρίου ήταν το στοιχείο του αιφνιδιασμού. Η
ρητορική πριν από την παρέμβαση είχε δημιουργήσει σκεπτικισμό στις αγορές για
την πιθανότητα κοινής παρέμβασης. Παράλληλα, ο χρόνος της παρέμβασης ­ πριν
από τη σύνοδο των G7 ­ έπιασε τις αγορές στον ύπνο. Παρά το γεγονός ότι οι G7
διατηρούν την ικανότητα να αιφνιδιάσουν με μια νέα παρέμβαση, είναι σίγουρο
ότι οι αγορές έχουν αυτή τη φορά ανοιχτά τα μάτια τους. Ο κ. Ντούιζενμπεργκ
μείωσε την απειλή νέας παρέμβασης παραδεχόμενος ότι στόχος της προηγούμενης
παρέμβασης ήταν περισσότερο η σταθεροποίηση της ισοτιμίας του ευρώ και
λιγότερο η ενίσχυσή της. Αυτό παίζει πολύ σημαντικό ρόλο για τις αγορές, καθώς
μηδενίζει την απειλή να κοντράρουν οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες αυτούς που
ποντάρουν εναντίον του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος. Το κυριότερο πρόβλημα της
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι ότι η κατρακύλα του ευρώ δεν συνδέεται με
κερδοσκοπικές κινήσεις κεφαλαίων. Πράγματι, αντανακλά τις κινήσεις
«πραγματικού χρήματος» από επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία δεν μετακινούνται
γρήγορα από αγορά σε αγορά. Αυτό σημαίνει ότι μια ανάκαμψη του ευρώ θα
απαιτήσει μια αλλαγή στα θεμελιώδη μεγέθη της παγκόσμιας αγοράς συναλλάγματος.
Συγκεκριμένα, θα απαιτήσει τη μεταστροφή των προσδοκιών των επενδυτών σχετικά
με την ελκυστικότητα των αμερικανικών αξιών, δηλαδή των αμερικανικών ομολόγων
και μετοχών.

Δυστυχώς, όμως, η ψυχολογία της αγοράς είναι τέτοια που είναι απίθανη μια
αλλαγή της προς όφελος των αξιών της ευρωζώνης. Όποιες και αν ήταν έως τώρα οι
διακυμάνσεις των αμερικανικών αγορών, το ευρώ φαίνεται να έρχεται πάντα
δεύτερο στις προτιμήσεις των επενδυτών.

Αναλογιστείτε τις έντονες διακυμάνσεις που παρουσίασαν οι αμερικανικές αγορές
τις τελευταίες εβδομάδες. Τις ημέρες που οι αμερικανικές μετοχές
πραγματοποιούσαν ανοδική κούρσα, το ευρώ υπέφερε. Ακόμη και τις ημέρες που οι
αμερικανικές αγορές σημείωναν πτώση, το ευρώ δεν μπορούσε να βρει τις δυνάμεις
για να ανακάμψει. Αυτό εν μέρει οφείλεται στο γεγονός ότι πολλοί επενδυτές
θεωρούν το δολάριο ασφαλέστερο καταφύγιο από τις διακυμάνσεις των αγορών σε
σύγκριση με το ευρώ. Αυτή η άποψη ενισχύεται και από το γεγονός ότι ένας
παράγοντας πίσω από την πρόσφατη πτώση των αγορών είναι η άνοδος των τιμών του
πετρελαίου. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι το πετρέλαιο αποτιμάται σε δολάρια
και κατά συνέπεια η άνοδος των τιμών αυξάνει τη ζήτηση για το αμερικανικό
νόμισμα. Επιπλέον, αν οι αμερικανικές τεχνολογικές μετοχές θεωρούνται
υπερτιμημένες, το ίδιο συμβαίνει και με τις ευρωπαϊκές μετοχές του
τεχνολογικού κλάδου.

Παρ’ όλα αυτά, το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να πείσει απόλυτα. Στην
πραγματικότητα οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πολύ περισσότερα να χάσουν σε σχέση
με την Ευρώπη από μια γενικευμένη πτώση των τεχνολογικών μετοχών. Όχι μόνο ο
τεχνολογικός κλάδος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι πολύ μεγαλύτερος από τον
αντίστοιχο ευρωπαϊκό, αλλά και οι Ευρωπαίοι επενδυτές έχουν τοποθετήσει πολύ
περισσότερα κεφάλαια σε αυτόν από όσα έχουν τοποθετήσει οι Αμερικανοί στον
ευρωπαϊκό τεχνολογικό κλάδο.

Ροές κεφαλαίων

Την τελευταία δεκαετία οι ροές κεφαλαίων ακολουθούσαν την κατεύθυνση από την
Ευρώπη προς την Αμερική. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που το ευρώ
καταποντίστηκε. Ο όγκος των ευρωπαϊκών κεφαλαίων που εισήλθαν στην αμερικανική
χρηματιστηριακή αγορά από τότε που γεννήθηκε το ευρώ ξεπέρασε τις εκροές
αμερικανικών κεφαλαίων προς ξένες αγορές κατά 140 δισεκατομμύρια δολάρια.
Έτσι, η μεγαλύτερη ελπίδα μιας σταθερής ανάκαμψης του κοινού ευρωπαϊκού
νομίσματος είναι είναι χτύπημα νοκ αουτ της αμερικανικής χρηματοπιστωτικής
αγοράς.

Η κατρακύλα του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και
στην κακοφωνία που επικρατεί στις τάξεις των ιθυνόντων της ευρωπαϊκής
οικονομίας. Πολλές φορές οι αξιωματούχοι των χωρών της ευρωζώνης και της
Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έχουν κάνει αντικρουόμενες και αντιφατικές
δηλώσεις σε σχέση με το κοινό νόμισμα, δημιουργώντας σύγχυση στις αγορές. Το
άλλο πρόβλημα είναι ότι σχεδόν καθημερινά έχουμε και μια νέα δήλωση κορυφαίου
Ευρωπαίου αξιωματούχου για την πορεία του κοινού νομίσματος, ενώ για
παράδειγμα οι δηλώσεις για την πορεία του δολαρίου σπανίζουν.