Με πλεόνασμα 200 δισ. ο προϋπολογισμός του 2001

Την Τετάρτη δίνεται στη δημοσιότητα ο προϋπολογισμός του 2001 ο οποίος θα
προβλέπει τη δημιουργία πλεονάσματος ύψους 0,5% του ΑΕΠ (200 δισ. δρχ.) το
2001 για πρώτη φορά στη δημοσιονομική ιστορία της χώρας αλλά θα έχει ένα
μεγάλο «αγκάθι». Πρόκειται για τον πληθωρισμό, ο οποίος ακολουθεί σταθερά
ανοδική πορεία τους τελευταίους μήνες λόγω της εκτίναξης των τιμών του
πετρελαίου και προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στην πορεία των βασικών
οικονομικών μεγεθών (επιτόκια, δημόσιο χρέος, ΑΕΠ) και έτσι στην υλοποίηση των
στόχων του νέου προϋπολογισμού.

Η αβεβαιότητα για την πορεία των διεθνών τιμών των καυσίμων και του
πληθωρισμού τους επόμενους μήνες αποτελεί αυτή τη στιγμή την μεγάλη απειλή
όσον αφορά στην επίτευξη των φιλόδοξων στόχων που θα θέτει ο νέος
προϋπολογισμός. Οι στόχοι αυτοί αφορούν αφενός στη δημιουργία πλεονάσματος
αφετέρου στην πτώση κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες του δημοσίου χρέους ως ποσοστό
του ΑΕΠ. Και οι δύο αυτοί στόχοι σχετίζονται με τις επιπτώσεις της ανόδου των
τιμών των καυσίμων στην οικονομία. Οι υψηλές τιμές του πετρελαίου που
βρίσκονται σταθερά πάνω από τα 30 δολάρια το βαρέλι το τελευταίο διάστημα
επηρεάζουν ανοδικά τον πληθωρισμό και εμποδίζουν την πτώση των επιτοκίων και
του δημόσιου χρέους, ενώ παράλληλα αυξάνουν το κόστος των επιχειρήσεων και
επιδρούν αρνητικά στις αποφάσεις τους για την παραγωγή και τις επενδύσεις από
τις οποίες εξαρτάται ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ.

Ο πληθωρισμός

Σύμφωνα με τις τελευταίες μετρήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών ο πληθωρισμός τον
Οκτώβριο αναμένεται να σημειώσει άλμα και να εκτιναχθεί σε επίπεδα μεταξύ 3,5%
– 3,7% από 3,1% που ήταν τον Σεπτέμβριο. Αρμόδιοι παράγοντες του υπουργείου
Εθνικής Οικονομίας θεωρούν ότι ο πληθωρισμός τον Οκτώβριο θα βρίσκεται πιο
κοντά στο 3,7% παρά στο 3,5%. Αυτό αποδίδεται στην εισαγωγή του πετρελαίου
θέρμανσης στην αγορά με τιμή σημαντικά υψηλότερη σε σχέση με πέρυσι, στη
μεγάλη άνοδο των λιανικών τιμών πώλησης των βενζινών καθώς και στην αύξηση του
κομίστρου των ταξί και των φορτηγών.

Πάντως, παρά την αβεβαιότητα που υπάρχει σχετικά με την πορεία των διεθνών
τιμών του πετρελαίου τους επόμενους μήνες, στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας,
στηριζόμενοι στις προβλέψεις των διεθνών Οργανισμών, εκφράζουν αισιοδοξία ότι
θα υποχωρήσουν εντός του 2001 και ιδιαίτερα από την άνοιξη και μετά. Έτσι,
όπως αναμένεται να διαβεβαιώσει ο κ. Παπαντωνίου την προσεχή Τετάρτη, ο
πληθωρισμός στην Ελλάδα το 2001 θα ακολουθήσει καθοδική πορεία και θα
διαμορφωθεί σε χαμηλότερα επίπεδα από τα φετινά. Στο υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας παρ’ ότι θεωρούν βέβαιη την εκτίναξη του πληθωρισμού τον Οκτώβριο
προβλέπουν ότι δεν θα ξεπεράσει το 4% μέχρι το τέλος του έτους.

Το ΑΕΠ

Όσον αφορά στην πορεία του ΑΕΠ – από την οποία θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό αν
θα επιτευχθεί ο στόχος για μείωση του δημόσιου χρέους – στο υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας υποστηρίζουν ότι δεν πρόκειται να επηρεασθεί από τις αυξημένες
τιμές των καυσίμων καθώς και από την άνοδο του δολαρίου σε σχέση με το ευρώ
και τη δραχμή. Η πρόβλεψη των αρμόδιων υπηρεσιών του υπουργείου είναι ότι το
ΑΕΠ το 2001 θα αυξηθεί κατά 5% και έτσι θα επιτευχθεί η μείωση του δημοσίου
χρέους στο 98,9% από 103,9% φέτος που αποτελεί μία από τις κυριότερες
δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η κυβέρνηση απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο κ.
Παπαντωνίου θεωρεί σίγουρη την επίτευξη του στόχου αυτού λόγω της θετικής
επίδρασης που θα υπάρξει στην οικονομική δραστηριότητα το 2001, μεταξύ άλλων
από την πτώση των επιτοκίων, την υλοποίηση των έργων του Γ’ Κοινοτικού
Πλαισίου Στήριξης, των έργων της Ολυμπιάδας. Μάλιστα την προσεχή Τετάρτη
αναμένεται να ανακοινώσει ότι ο στόχος της κυβέρνησης θα είναι η μείωση του
δημοσίου χρέους κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες, όχι μόνο το 2001 αλλά και κάθε ένα
από τα επόμενα έτη ώστε σε 8 χρόνια το δημόσιο χρέος να έχει περιορισθεί κοντά
στο 60% του ΑΕΠ όπως απαιτεί η Συνθήκη του Μάαστριχτ.

Τα έσοδα

Ο προϋπολογισμός του 2001 θα προβλέπει ακόμη την αύξηση των φορολογικών εσόδων
περίπου κατά 7% ή κατά 750 δισ. δρχ. χωρίς την επιβολή νέων φόρων καθώς και τη
συγκράτηση των πρωτογενών δαπανών του Δημοσίου.

Η φορολογική πολιτική της κυβέρνησης το 2001 εξειδικεύεται άλλωστε με το νέο
φορολογικό νομοσχέδιο που δόθηκε στη δημοσιότητα την περασμένη εβδομάδα και το
οποίο πρόκειται να κατατεθεί στη Βουλή την ερχόμενη Τρίτη. Δεδομένου ότι στο
φορολογικό νομοσχέδιο δεν προβλέπεται η επιβολή νέων φόρων η κυβέρνηση θα
επιχειρήσει να συγκεντρώσει τα αυξημένα έσοδα του νέου προϋπολογισμού από τον
περιορισμό της φοροδιαφυγής καθώς και από την φυσιολογική αύξηση των
εισοδημάτων λόγω της αύξησης του ΑΕΠ. Πάντως αυτή τη φορά το οικονομικό
επιτελείο θα εμφανισθεί συγκρατημένο όσον αφορά τις εισπράξεις εσόδων από τη
φορολογία στις χρηματιστηριακές συναλλαγές σε αντίθεση με φέτος που είχε
προβλέψει έσοδα ύψους 400 δισ. δρχ., δηλαδή πολύ υψηλότερα από αυτά που θα
εισπράξει τελικά. Έτσι στον προϋπολογισμό του 2001 θα προβλέπεται η είσπραξη
εσόδων ύψους 250 δισ. δρχ. από τη φορολογία των συναλλαγών στο Χρηματιστήριο.

Οι δαπάνες

Η συγκράτηση των δαπανών θα επιδιωχθεί κυρίως μέσω των περιορισμένων αυξήσεων
που θα δοθούν στις δαπάνες των υπουργείων. Έτσι αυτές κατά μέσο όρο θα
αυξηθούν κατά 6,7%. Δεδομένου ότι οι δαπάνες των υπουργείων Υγείας, Παιδείας,
Εργασίας και Πολιτισμού θα κυμανθούν σε υψηλότερα επίπεδα, σημαίνει ότι οι
δαπάνες των περισσότερων υπουργείων θα αυξηθούν σε ποσοστό κάτω του 6,7%.