Δεκατέσσερις μήνες μετά τον δολοφονικό σεισμό στο Ιζμίτ της Τουρκίας, ομάδα
Γάλλων και Τούρκων ερευνητών ολοκλήρωσε πρόσφατα μια προσπάθεια χαρτογράφησης
των ρηγμάτων στη θάλασσα του Μαρμαρά.






Και τα πρώτα συμπεράσματα της έρευνάς τους είναι αρκετά ανησυχητικά: το
επίκεντρο του επόμενου μεγάλου σεισμού της Τουρκίας θα βρίσκεται ακόμα πιο
κοντά στην Κωνσταντινούπολη· και ο σεισμός θα εκδηλωθεί κατά πάσα πιθανότητα
μέσα στα επόμενα τριάντα χρόνια.


«Υποψιαζόμασταν ότι αυτό το σύστημα ρηγμάτων ήταν επικίνδυνο, τώρα το βλέπουμε
καθαρά...». Ο Ρολάντο Αρμίζο, σεισμολόγος του Ινστιτούτου Γεωφυσικής του
Παρισιού, διστάζει να πει περισσότερα· οι επιστήμονες οφείλουν, κατά την άποψη
του, να είναι πολύ προσεχτικοί όσον αφορά τις δηλώσεις τους ­ πόσο μάλλον όταν
πρόκειται για μια χώρα όπως η Τουρκία, όπου η κοινή γνώμη αντιδρά με
υπερβολική συναισθηματικότητα στην παραμικρή πληροφορία.


Επικινδυνότητα


Οι μνήμες του σεισμού στο Ιζμίτ είναι ακόμα νωπές. Περισσότεροι από 18.000
νεκροί, πάνω από 50.000 κατεστραμμένα κτίρια, και όλα αυτά σε διάρκεια 37
δευτερόλεπτων... Οι κάτοικοι της Τουρκίας δεν έχουν ξεχάσει. Εξακολουθούν να
ανησυχούν. Και μάλλον δικαίως, αφού το ενδεχόμενο εκδήλωσης ενός νέου μεγάλου
σεισμού κοντά στην Κωνσταντινούπολη με τα 12 εκατομμύρια κατοίκων δεν μπορεί
να απορριφθεί ­ κάθε άλλο. Ο Ρολάντο Αρμίζο συμμετείχε στην προσπάθεια της
γαλλοτουρκικής ερευνητικής ομάδας να χαρτογραφήσει τον βυθό και, κατά
συνέπεια, το σύστημα των ρηγμάτων στη θάλασσα του Μαρμαρά. Οι επιστήμονες
μελετούν εδώ και χρόνια το τεράστιο ρήγμα της Βόρειας Ανατολίας που διασχίζει
την Τουρκία από Ανατολή προς Δύση. Το υποθαλάσσιο τμήμα του, όμως, στη θάλασσα
του Μαρμαρά, 30 χιλιόμετρα από το νότιο τμήμα της Κωνσταντινούπολης, παρέμενε
μέχρι πρόσφατα σχετικά άγνωστο.


Επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας ήταν ο Ξαβιέ Λε Πισόν, καθηγητής γεωφυσικής
στο College de France: «Η συμπεριφορά του ρήγματος της Βόρειας Ανατολίας είναι
αρκετά συνεπής», δηλώνει. «Το επίκεντρο των σεισμών που δίνει τα τελευταία 60
χρόνια μετατοπίζεται από τα ανατολικά προς τα δυτικά».


Το επίκεντρο του τελευταίου σεισμού εντοπίστηκε κοντά στη θάλασσα του Μαρμαρά.
Λογικά, λοιπόν, «σειρά» να δώσει σεισμό έχει το υποθαλάσσιο τμήμα του
ρήγματος· πόσο μάλλον αφού το σημείο όπου ενώνονται το τελευταίο χερσαίο
τμήμα, που μετακινήθηκε, με το πρώτο υποθαλάσσιο τμήμα είναι πλέον ιδιαίτερα
ευαισθητοποιημένο.


Η μελέτη


Σύμφωνα με μια αμερικανική μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο στην επιθεώρηση
«Science», οι πιθανότητες να σημειωθεί στη θάλασσα του Μαρμαρά μέσα στα
επόμενα τριάντα χρόνια σεισμική δόνηση μεγαλύτερη των 7 Ρίχτερ ξεπερνούν το
50%.


Οι επιστήμονες έχουν σήμερα μια αρκετά σαφή εικόνα όσον αφορά την κινητικότητα
του ρήγματος της Βόρειας Ανατολίας: Οι δύο τεκτονικές πλάκες μετατοπίζονται
κατά μέσο όρο 2 εκατοστά τον χρόνο. Η κίνηση αυτή απορροφάται από την
ελαστικότητα του εδάφους, το οποίο «διπλώνει» τακτικά για χρόνια μέχρις ότου
«σπάσει» απότομα. Η ενέργεια που αποδεσμεύεται τότε είναι συνάρτηση του
μεγέθους της μετατόπισης. Ο σεισμός στο Ιζμίτ, που είχε μέγεθος 7,4 Ρίχτερ,
προκλήθηκε όταν ένα τμήμα του ρήγματος μήκους 120-130 χιλιομέτρων μετακινήθηκε
κατά τρία έως πέντε μέτρα. Είναι προφανές, λοιπόν, ότι το ακριβές μήκος των
τμημάτων του ρήγματος στη θάλασσα του Μαρμαρά έχει μεγάλη σημασία για τους
σεισμολόγους.


Σενάρια ακόμη και για δόνηση 7,6 Ρίχτερ



Ο τελευταίος σεισμός με επίκεντρο τη Θάλασσα του Μαρμαρά σημειώθηκε τον 18ο
αιώνα. Αυτό σημαίνει ότι οι πλάκες της περιοχής έχουν συσσωρεύσει αρκετή πίεση
ώστε να δώσουν μια σεισμική δόνηση στο εγγύς μέλλον ­ στα επόμενα τριάντα
χρόνια.


"Αποστολή μας", εξηγεί ο Ρολάντο Αρμίζο, "ήταν να σχεδιάσουμε έναν πλήρη
βαθυμετρικό χάρτη της λεκάνης, να σχηματίσουμε σαφή εικόνα του θαλάσσιου βυθού
και του συστήματος των ρηγμάτων της".


Στο τέλος, οι σεισμολόγοι εντόπισαν τρία ξεχωριστά τμήματα του ρήγματος, με
συνολικό μήκος μεγαλύτερο από εκατό χιλιόμετρα. "Είναι, λοιπόν, πιθανό να
μετατοπιστεί το ρήγμα δύο ή ακόμα και τρεις φορές" εκτιμά ο Ξαβιέ Λε Πισόν,
χωρίς, ωστόσο, να αποκλείει μία ταυτόχρονη μετατόπιση και από τα τρία τμήματα
του ρήγματος. Ένα καταστροφικό σενάριο, που θα μεταφραζόταν, σύμφωνα με τον
καθηγητή, σε σεισμική δόνηση 7,6 Ρίχτερ.


Τα υποθαλάσσια τμήματα του ρήγματος της Βόρειας Ανατολίας δεν έχουν, ωστόσο,
αποκαλύψει ακόμα όλα τα μυστικά τους. Η ομάδα των Γάλλων και Τούρκων ερευνητών
προετοιμάζει και μία δεύτερη αποστολή για το ερχόμενο καλοκαίρι. Θα
επιχειρήσουν να εξετάσουν τον γήινο φλοιό σε βάθος 10 χιλιομέτρων: στην πηγή,
ακριβώς των σεισμικών δονήσεων.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από