Στροφή στα Αμοιβαία Κεφάλαια

Η δημοτικότητα που απέκτησε τον προηγούμενο χρόνο το Χρηματιστήριο ως χώρος
επενδυτικών ευκαιριών περιόρισε σε μεγάλο βαθμό τον αριθμό των επενδυτών που
έβλεπαν ως επενδυτική ευκαιρία την αξιοποίηση των χρημάτων τους σε κάποια άλλη
μορφή τοποθέτησης. Όμως, μετά την κάμψη που παρουσίασε η Σοφοκλέους το
τελευταίο εννεάμηνο, τα Αμοιβαία Κεφάλαια αποτέλεσαν και πάλι μία από τις
πρώτες επιλογές, όχι μόνον των παλαιών γνώριμων αυτής της εναλλακτικής
τοποθέτησης αλλά και νέων επενδυτών, οι οποίοι δεν είναι διατεθειμένοι να
μπουν στο Χρηματιστήριο σε μια χρονική στιγμή που υπάρχει έκδηλο το αίσθημα
της ανασφάλειας.

Έτσι, αν και στις εναλλακτικές τοποθετήσεις οι αποδόσεις δεν είναι σταθερές,
πολλοί είναι εκείνοι που δοκιμάζουν την τύχη τους. Η αλήθεια είναι ότι τα
Αμοιβαία κερδίζουν έδαφος λόγω της μεγάλης ευελιξίας που προσφέρουν σε όσους
τα επιλέγουν. Μπορεί εύκολα κανείς να αποκτήσει συμμετοχή σε ένα Αμοιβαίο με
σχετικά χαμηλό ποσό επένδυσης, με απλές διαδικασίες να εξαγοράσει μερίδια, να
τα διαθέσει, ακόμα και να επιλέξει να έχει συνδικαιούχο στην επένδυσή του
αυτή.

Η διαδικασία συμμετοχής σε ένα Αμοιβαίο Κεφάλαιο είναι μια μορφή επένδυσης που
παρέχει τη δυνατότητα μερικής ή ολικής ρευστοποίησης οποτεδήποτε θελήσει ο
επενδυτής, με την «εξαργύρωση» των μεριδίων που κατέχει και εφόσον καταβάλει
την προμήθεια που αναλογεί στο ποσό της επένδυσης που ρευστοποιείται.

Τη διαχείριση των Αμοιβαίων Κεφαλαίων έχουν οι Ανώνυμες Εταιρείες Διαχείρισης
Αμοιβαίων Κεφαλαίων, οι οποίες έχουν αποκλειστικό σκοπό τη λειτουργία αυτών
των Κεφαλαίων. Κύριοι μέτοχοι, έως και 50%, σε εταιρείες ΑΕΔΑΚ πρέπει
απαραιτήτως να είναι Τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες ή εταιρείες που θα
πρέπει να έχουν κεφάλαια άνω του ενός δισεκατομμυρίου δραχμών. Συνήθως
αντιπρόσωποι των ΑΕΔΑΚ είναι Τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες, ΕΠΕΥ και
χρηματιστηριακές. Οι αντιπρόσωποι είναι υπεύθυνοι να ενημερώνουν τους
ενδιαφερόμενους επενδυτές για το τι είναι κάθε Αμοιβαίο Κεφάλαιο και για το
κόστος (προμήθεια, αμοιβή διαχείρισης κ.ά.) που έχει για τον μεριδιούχο του.
Επίσης, επιβάλλεται να θέτουν υπόψη των επενδυτών τους κανονισμούς και τα
ενημερωτικά δελτία των Αμοιβαίων Κεφαλαίων, ενώ ταυτόχρονα πιστοποιούν και την
ταυτότητα του μεριδιούχου.

Τα κεφάλαια των Αμοιβαίων Κεφαλαίων, ανεξάρτητα από την κατηγορία στην οποία
ανήκουν, διαιρούνται σε μερίδια και όχι σε μετοχές ή ομολογίες, που όμως
μπορεί να αποτελούν μέρος του ενεργητικού του Αμοιβαίου. Όταν κάποιος
συμμετέχει σε ένα Αμοιβαίο Κεφάλαιο, το ποσό των χρημάτων που καταθέτει
μετατρέπεται σε μερίδια, των οποίων ο αριθμός δεν αλλάζει παρά μόνο όταν
προστεθούν ή αφαιρεθούν χρήματα. Έτσι, αν κάποιος θέλει να υπολογίσει την αξία
της επένδυσής του, καθώς τα Αμοιβαία δεν δίνουν τόκο αλλά το κέρδος τους
μετριέται σαν απόδοση, θα πρέπει να πολλαπλασιάσει τον αριθμό των μεριδίων που
κατέχει με την τιμή εξαγοράς, η οποία δημοσιεύεται καθημερινά στον Τύπο.

Τα διαχείρισης διαθεσίμων

Το τελευταίο διάστημα έχει παρατηρηθεί μια στροφή στα Αμοιβαία Κεφάλαια της
κατηγορίας διαχείρισης διαθεσίμων. Και αυτό, διότι μετά τα «σκαμπανεβάσματα»
του Γενικού Δείκτη και τις απώλειες όσων επένδυσαν σε Μετοχικά Αμοιβαία τους
προηγούμενους μήνες, πολλοί επενδυτικοί σύμβουλοι προσανατόλισαν τους πελάτες
τους σε αυτή την κατηγορία. Το πλεονέκτημα των προϊόντων αυτών είναι ότι οι
επενδυτές μπορούν να συμμετάσχουν στη διατραπεζική αγορά με πολύ μικρό
κεφάλαιο, κάτι που σε άλλη περίπτωση θα ήταν αδύνατο. Έτσι, ένας επενδυτής
Αμοιβαίου Κεφαλαίου διαχείρισης διαθεσίμων μπορεί, για παράδειγμα, με επένδυση
1.000.000 δραχμών να έχει συμμετοχή σε ένα repos overnight (δηλαδή μιας
ημέρας), που έχει και τα υψηλότερα επιτόκια, κάτι που ως ιδιώτης (και όχι
συμμετέχοντας σε ένα Αμοιβαίο) για να το πετύχει θα έπρεπε να διαθέτει
κεφάλαια άνω των 50 εκατ. δραχμών.

Τα προϊόντα αυτά, στα οποία σήμερα επενδύουν ένας στους δύο επενδυτές (καθώς
αρκετές χρηματιστηριακές εταιρείες, θεσμικοί επενδυτές και ιδιώτες έστρεψαν
μεγάλα κομμάτια των χαρτοφυλακίων τους σε αυτήν την εναλλακτική μορφή
επένδυσης), έχουν χαρτοφυλάκιο που κατά 65% τουλάχιστον είναι τοποθετημένο σε
ομόλογα και άλλους τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου και το υπόλοιπο σε μετοχές,
στο ελληνικό και σε ξένα Χρηματιστήρια, σε ξένα νομίσματα και τοποθετήσεις με
μεγαλύτερο ρίσκο.

Η ασφάλεια της επένδυσης σε οποιαδήποτε εναλλακτική τοποθέτηση που έχει σχέση
με Αμοιβαία Κεφάλαια, με δεδομένο ότι η απόδοσή τους δεν διασφαλίζεται, είναι
ότι πάντα υπάρχει ένας θεματοφύλακας, μια Τράπεζα που λειτουργεί στην Ελλάδα
(ελληνική ή ξένη), η οποία φροντίζει για τη φύλαξη της περιουσίας, για τις
εισπράξεις και τις πληρωμές και γενικότερα για τη σωστή εκτέλεση των
συναλλαγών. Ο θεματοφύλακας ελέγχει τη νομιμότητα των κινήσεων της ΑΕΔΑΚ για
την τήρηση των κανονισμών των Αμοιβαίων Κεφαλαίων.