ΔΡΟΜΟΙ

Η αιφνιδιαστική…

… επίθεση των κεντρικών τραπεζιτών στις αγορές συναλλάγματος πέτυχε τους
άμεσους στόχους της: μέσα σε λίγα λεπτά «σήκωσε» κατά 5% το ευρώ. Και έδωσε
αισιοδοξία στους επενδυτές που, μετά την ευρωευφορία των αρχών του 1999,
έβλεπαν τις οικονομίες τους σε ευρώ συνεχώς να λιγοστεύουν. Πάντως φαίνεται
πως είναι ακόμη πολύ νωρίς για να πει κανείς αν και πόσο ήταν φρόνιμη η
προχθεσινή κίνηση. Αυτό που μπορεί όμως να πει με βεβαιότητα είναι ότι ήταν η
πιο μεγάλη και η πιο απροκάλυπτη νομισματική παρέμβαση των Ευρωπαίων, των
Αμερικανών και των Ιαπώνων κεντρικών τραπεζιτών από το 1995. Οι αγορές
πιάστηκαν στον ύπνο. Όμως, πώς θα αντιδράσουν μόλις ξυπνήσουν;

Τα ερωτήματα…

… είναι τρία και τα θέτουν οι «Τάιμς» του Λονδίνου. Θα αντιστρέψει αυτή η
κίνηση τη μακροπόθεσμη πτωτική πορεία του ευρώ; Θα συντελέσει στην ενίσχυση
των ευρωπαϊκών και των άλλων οικονομιών; Θα στερεώσει την εμπιστοσύνη των
ευρωπαϊκών λαών στην πολιτική διαχείριση του νομισματικού πειράματος; Οι
επιφυλάξεις που εκφράζονται για την κίνηση των τραπεζιτών είναι ότι η πτωτική
τάση του ευρώ δεν υπαγορεύτηκε από βραχυπρόθεσμες κερδοσκοπικές κινήσεις, αλλά
από ανησυχίες για θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη. Τα κεφάλαια έφυγαν από την
Ευρώπη για πολλούς λόγους, γράφει η εφημερίδα, οι σημαντικότεροι από τους
οποίους είναι η βραδεία ανάπτυξη, το υψηλό σχετικό κόστος εργασίας και η υψηλή
φορολογία.

Η προοπτική…

… μπορεί να αποδειχθεί θετική μόνο αν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα
ξεκαθαρίσει πως η προχθεσινή παρέμβασή της ήταν ένα υποκατάστατο της αύξησης
των επιτοκίων. Γιατί αυτή η παρέμβαση μπορεί να ερμηνευθεί και διαφορετικά:
συνήθως, για να υποστηρίξουν τα νομίσματά τους, οι κεντρικοί τραπεζίτες
παρεμβαίνουν και ταυτόχρονα αυξάνουν τα επιτόκιά τους. Ίσως όμως να είναι ήδη
πολύ αργά για να επηρεάσουν οι κεντρικοί τραπεζίτες τους Δανούς που ψηφίζουν
στο μεθαυριανό δημοψήφισμα. Πάντως, μια νότα αισιοδοξίας δίνει η
διακριτικότητα και η αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής παρέμβασης, που
απέσπασε την υποστήριξη της αμερικανικής, της βρετανικής και της ιαπωνικής
κυβέρνησης. Οι οικονομικοί υπουργοί της ευρωζώνης στήριξαν την παρέμβαση
σθεναρά και άνευ όρων, γεγονός που αφήνει περιθώρια για ελπίδες.

Αλλά τα ερωτήματα…

… παραμένουν: Θα διατηρηθεί αυτή η ενότητα, αν, πράγμα καθόλου απίθανο, το
ευρώ κατρακυλήσει ξανά, ύστερα και από νέες παρεμβάσεις; Η Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα και οι σύμμαχοί της στην Αμερική, τη Βρετανία και την Ιαπωνία θα είναι
τότε διατεθειμένοι να ξοδέψουν πολλές δεκάδες δισεκατομμύρια ακόμη, ώστε να
ανακόψουν την πτώση; Θα μπορέσουν οι πολιτικοί να κρατήσουν το στόμα τους
κλειστό, αν οι κεντρικοί τραπεζίτες αρχίσουν να χάνουν τεράστια ποσά σε έναν
πόλεμο φθοράς με αβέβαιη έκβαση; Και πώς θα επηρεαστεί η εμπιστοσύνη στην
ευρωπαϊκή οικονομία και στο ευρωπαϊκό νομισματικό πείραμα, αν αυτή η παρέμβαση
δεν μπορέσει να γυρίσει το ρεύμα της αγοράς και το ευρώ εγκαταλειφθεί στην
τύχη του;