Όταν φτάνεις τα ενενήντα, είτε αποσύρεσαι μπουχτισμένος από τον φακό της
δημοσιότητας είτε εξομολογείσαι τα πάντα χωρίς φόβους και αναστολές.





Βιττόριο Φόα: «Προτιμώ την Αριστερά του περιεχομένου από την Αριστερά των εικόνων»


Πήραν κάποτε τηλέφωνο τον Βιττόριο Φόα από την Ένωση Διωχθέντων Αντιφασιστών.
«Σύντροφε», του είπαν, «βλέπουμε ότι δεν έχετε γραφτεί στην Ένωσή μας». «Και
γιατί να γραφτώ;» τους ρώτησε. «Μα τόσα χρόνια έχετε κάνει στη φυλακή...».
«Κάποια παρεξήγηση έγινε. Δεν με κυνήγησε ο φασισμός, εγώ τον κυνήγησα, σε
σημείο μάλιστα που αναγκάστηκα να μπω στη φυλακή...».


Από την άφιξη των συμμαχικών στρατευμάτων, το 1943, μέχρι το
1948,
η Ιταλία γέμισε εξέχοντες αντιφασίστες που διακρίθηκαν,
κυρίως ως αντιφασίστες, στην ιταλική πολιτιστική σκηνή. Ήταν
καθολικοί,
φιλελεύθεροι, κομμουνιστές. Εκτός από τον
Μπενεντέτο Κρότσε και μερικούς ακόμα,
κανείς απ' αυτούς τους εξέχοντες
αντιφασίστες δεν είχε πει έστω και μία λέξη για τις διώξεις των εβραίων από τα
σχολεία,
τα πανεπιστήμια, τις δουλειές. (1998)


Αντιφασίστας από τα 25 του, άλλοτε γραμματέας του κομμουνιστικού συνδικάτου
CGIL, ο Φόα εισήλθε χθες στη δέκατη δεκαετία της ζωής του αλλά εξακολουθεί να
μην καταλαβαίνει πολλά πράγματα γύρω από το μεγαλύτερο πάθος της ζωής του, την
πολιτική. Για παράδειγμα, αυτός ο καβγάς της κεντροαριστεράς γύρω από το
πρόσωπο του υποψηφίου της στις ερχόμενες εκλογές τον αφήνει έκπληκτο. Όπως και
η απόλυτη αδιαφορία όλων των κομμάτων για τα ευρωπαϊκά θέματα. Ο Σρέντερ
διαλύει τη σοσιαλδημοκρατία, και οι Ιταλοί συνάδελφοί του σφυρίζουν αδιάφορα.
Ο Φόα δεν καταλαβαίνει επίσης την πλήρη υποταγή της Αριστεράς στο Βατικανό.
Αυτά τα πράγματα πληρώνονται στις εκλογές, λέει στην «Κοριέρε». Όσο για τη
Δεξιά, αυτό που τον θλίβει περισσότερο είναι ότι τη γραμμή τη δίνει η Λέγκα.
Το έλεγε από το 1993 ότι μεταξύ του Φίνι και του Μπόσι πιο επικίνδυνος είναι ο
δεύτερος, αλλά δεν τον άκουγαν.


Μου λένε ότι έχω αλλάξει, για πολλούς μάλιστα υπερβολικά. Κι
εγώ σκέπτομαι ότι ο κόσμος έχει αλλάξει τόσο πολύ και τρέχει με τόσο μεγάλη
ταχύτητα,
ώστε θα ήταν περίεργο αν δεν είχα αλλάξει κι εγώ. (1992)


Ο Βιττόριο Φόα δεν έχει ασχοληθεί ποτέ με τον θάνατο, κάπου μάλιστα ντρέπεται
γι' αυτό. Χάνει σιγά-σιγά την όρασή του, έχει σχεδόν σταματήσει να διαβάζει,
με το ζόρι στέκεται στα πόδια του, αλλά δεν μπορεί να υποκύψει στον πειρασμό
να πάψει να ζει. Πριν από λίγο καιρό του πρότειναν να κάνει διακοπές στις
Σεϋχέλλες, σε μια παραδεισένια αμμουδιά. Έκανε να δεχθεί, αλλά έπειτα σκέφτηκε
πως αν πεθάνει, θα πουν: «Βιττόριο Φόα, γεννήθηκε στο Τορίνο το 1910, πέθανε
στις Σεϋχέλλες το 1999». Και αρνήθηκε ευγενικά.


Η εγγονή μου Λίζα Φόα, 17 ετών, μου είπε μια μέρα: «Θα ήθελα
να είμαι συνομήλική σου».
Ήταν η πιο γλυκιά κουβέντα αλληλεγγύης που
μου έχουν πει ποτέ. (1999) (Αποσπάσματα από το βιβλίο του Βιττόριο Φόα
«Χωρία»,
που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Einaudi).

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από