«Εάν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, θα έχουμε πολλές απολύσεις». Αυτό είπε στα
«ΝΕΑ» ιδιοκτήτης μεγάλης χρηματιστηριακής εταιρείας σε σχετική συζήτηση για
την κατάσταση που επικρατεί στη Σοφοκλέους και για τις παρενέργειές της στην
πραγματική οικονομία και στις επιχειρήσεις που έχουν σχέση με αυτήν.


«Είναι γεγονός», λέει, «ότι οι χρηματιστηριακές εταιρείες είχαν υπερκέρδη
κυρίως το περασμένο έτος και μπορούν να τα βγάλουν πέρα για αρκετό διάστημα.
Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στις χρηματιστηριακές εταιρείες, οι οποίες
ιδρύθηκαν μετά τον επενδυτικό πυρετό, οι οποίες δεν έχουν ακόμη διαμορφώσει
κέρδη, προϋποθέσεις κερδοφορίας, παραδοσιακή πελατεία και συνεργασίες. Το
πρόβλημα αυτό γίνεται ακόμη μεγαλύτερο στην περίπτωση των ΕΛΔΕ, οι οποίες
είναι μικρότερου μεγέθους, σε αρκετές περιπτώσεις είναι οικογενειακές
επιχειρήσεις και δεν έχουν τη δυνατότητα διαχείρισης χαρτοφυλακίου. Η μόνη
πηγή εσόδων είναι οι προμήθειες από τις συναλλαγές. Όταν αυτές μειώνονται,
τότε δημιουργούνται προβλήματα».


Έσοδα από τις προμήθειες


Είναι γεγονός ότι οι χρηματιστηριακές εταιρείες και οι ΕΛΔΕ κερδίζουν τόσο
στην πτώση όσο και στην άνοδο των τιμών, καθώς τα έσοδα από τη λειτουργία τους
προέρχονται από τις προμήθειες. Βέβαια, μπορούν να έχουν τα χαρτοφυλάκιά τους
­ όπως άλλωστε όλες οι ανώνυμες εταιρείες ­ και να κερδίζουν και από την άνοδο
των τιμών των μετοχών.


Η συνεχής πτώση των τιμών και η επικράτηση αρνητικού ψυχολογικού κλίματος
έριξε κατακόρυφα τον τζίρο και συνεπώς τη βασική πηγή εσόδων για τις
χρηματιστηριακές εταιρείες. Το «χρυσό 1999», τόσο σε αποδόσεις όσο και σε
κέρδη, για τις χρηματιστηριακές εταιρείες και τις ΕΛΔΕ είχε βασικά τα εξής
αποτελέσματα:


Πρώτον, τη συρρίκνωση της χρηματιστηριακής προμήθειας, η οποία έπεσε
κάτω από 0,47%. Ύστερα, μάλιστα, από την ένταση του ανταγωνισμού, η μέση
προμήθεια σε πολλές περιπτώσεις έπεσε στο 0,2% με 0,4%. Κι αυτό όταν το μέσο
κόστος μιας χρηματιστηριακής εταιρείας κυμαίνεται γύρω στο 0,25-0,28%.


Δεύτερον, δημιουργήθηκαν πολλές νέες χρηματιστηριακές εταιρείες και
εταιρείες παροχής επενδυτικών υπηρεσιών (ΑΕΠΕΥ). Σήμερα λειτουργούν 84 ως μέλη
του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών, εκ των οποίων οι περίπου 20 λειτούργησαν τον
τελευταίο ενάμιση χρόνο. Δηλαδή, ξεκινούσε μία χρηματιστηριακή εταιρεία τον
μήνα.


Τρίτον, κατακόρυφη ήταν η αύξηση του αριθμού των ΕΛΔΕ, οι οποίες σήμερα
ξεπερνούν τις 1.060. Βέβαια, η κακουχία στην αγορά αλλά και ο μεγάλος αριθμός
των ΕΛΔΕ έχει μειώσει τον ρυθμό δημιουργία νέων. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία
του ΣΕΔΥΚΑ (Σύνδεσμος των ΕΛΔΕ), στα τέλη Ιουλίου υπήρχαν 1.065 ΕΛΔΕ, δηλαδή
πέντε περισσότερες από τον Ιούνιο. Όμως, παρατηρείται μείωση στον ρυθμό
δημιουργίας νέων ΕΛΔΕ από τον περασμένο Απρίλιο. Για παράδειγμα, μέχρι το
πρώτο τρίμηνο του έτους δημιουργούνταν 70-80 νέες ΕΛΔΕ, στη συνέχεια ο ρυθμός
έπεσε και το καλοκαίρι έφτασε γύρω στις 25. Τον Ιούνιο δημιουργήθηκαν μόνο 5.


Μάλιστα, πληροφορίες φέρουν ότι πολλές επιθυμούν να κλείσουν ή να εξαγοραστούν
ή να μετατραπούν σε ΕΠΕΥ. Το 1995 συστάθηκαν δύο ΕΛΔΕ, το 1996 21, το 1997 83
και το 1998 152. Τέλη του 1998, υπήρχαν 273 ΕΛΔΕ και την 1η Μαρτίου 2000 934
ΕΛΔΕ. Μολονότι οι ΕΛΔΕ δημιουργήθηκαν για να διευκολύνουν τους επενδυτές
απομακρυσμένων περιοχών, οι περισσότερες βρίσκονται στην Αθήνα. Σύμφωνα με
στοιχεία, από τις 609 ΕΛΔΕ που υπήρχαν τον Οκτώβριο, οι 319 ήταν στην Αθήνα. Η
κατανομή τους ανά γεωγραφική περιοχή παρουσιάζει αναλογία με τον αριθμό του
πληθυσμού.


Η κατάσταση σήμερα


Χρηματιστηριακά στελέχη επισημαίνουν ότι πράγματι η κατάσταση είναι δύσκολη
αλλά όχι ανησυχητική, καθώς τα ίδια κεφάλαια και τα κέρδη παλαιότερων ετών δεν
δημιουργούν άμεσα προβλήματα επιβίωσης. Βέβαια, εάν συνεχιστεί η πτώση και
ανάλογα με τις προεκτάσεις που θα ακολουθήσουν, υπάρχει ανησυχία. Σε σχετική
μας ερώτηση για το εάν γίνονται απολύσεις προσωπικού, απάντησαν ότι πράγματι
έχουν γίνει περιορισμένες απολύσεις, οι οποίες τις περισσότερες φορές είχαν
σχέση με την αποτελεσματικότητα του υπαλλήλου ή του στελέχους, παρά για
οικονομικούς λόγους. Όμως, έγιναν απολύσεις και για περικοπές δαπανών. Πάντως,
οι περισσότεροι απ' αυτούς ­ αν όχι όλοι ­ έχουν βρει ήδη δουλειά, καθώς ακόμη
στον χώρο αυτό υπάρχει μεγάλη απορροφητικότητα. Από την πλευρά του, ο
Σύνδεσμος των ΕΛΔΕ υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής στοιχεία ότι
έχουν κλείσει ΕΛΔΕ. Ωστόσο, δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο της δημιουργίας νέων
σχημάτων, με εξαγορές, συγχωνεύσεις, συμμαχίες και μετατροπές σε ΕΠΕΥ. Ο
ΣΕΔΥΚΑ, επίσης, δεν έχει στοιχεία για τον τζίρο των ΕΛΔΕ και για την
κερδοφορία τους, αφού, όπως υποστηρίζει, οι ΕΛΔΕ είναι ανώνυμες εταιρείες, οι
περισσότερες των οποίων ιδρύθηκαν το 1999. Σύμφωνα με τον νόμο, δημοσιεύουν
ισολογισμούς σε υπερδωδεκάμηνη χρήση, καθώς είναι Α.Ε. Για τον λόγο αυτό, δεν
υπάρχουν συγκεντρωτικά στοιχεία. Ο σύνδεσμός τους (ΣΕΔΥΚΑ) ήδη έχει αρχίσει να
συγκεντρώνει στοιχεία από ισολογισμούς και εκτιμάται ότι η επεξεργασία τους θα
έχει ολοκληρωθεί σύντομα.


Περί λουκέτου


Αν και από τα επίσημα στοιχεία δεν προκύπτει ότι έχει μπει λουκέτο σε ΕΛΔΕ,
δεν είναι λίγοι αυτοί που σου προτείνουν να κάνεις μια βόλτα σε γειτονιές και
να σου δείξουν ΕΛΔΕ με κατεβασμένα τα ρολά και με σβηστά τα φώτα. Όμως, τα
πράγματα δεν είναι τόσο απλά και απαιτούνται διάφορα άλλα στοιχεία, όπως ο
τρόπος της παύσης των εργασιών της ΕΛΔΕ. Και αυτό διότι οι ΕΛΔΕ είναι ανώνυμες
εταιρείες (Α.Ε.) και εάν δεν κάνουν, για παράδειγμα, επισήμως και σύμφωνα με
τις διαδικασίες αναστολή εργασιών ή εάν δεν ζητήσουν διάλυση, συνεχίζουν να
υφίστανται ακόμη και με... σβηστά τα φώτα.


Γεγονός είναι ότι μια ΕΛΔΕ μπορεί να κλείσει γιατί αγοράστηκε από άλλη.
Επίσης, αρκετές είναι οικογενειακές επιχειρήσεις και μπορεί να μην αντέχουν σε
αυτή την περίοδο το κόστος λειτουργίας.


Τα σχέδια των χρηματιστηριακών


Η δημιουργία μεγάλων σχημάτων δεν αποκλείεται αλλά αυτό θα γίνει ύστερα από
ίδια επιθυμία των επιχειρηματιών και όχι από την πίεση της αγοράς, του
ανταγωνισμού, της πτώσης των προμηθειών ή από την ύπαρξη τραπεζών στις
χρηματιστηριακές συναλλαγές. Θα γίνουν κυρίως για τη δημιουργία ειδικών
προϊόντων και για συνεργασίες με ξένους οίκους.


Όσον αφορά το θέμα του ανταγωνισμού, της κατακόρυφης πτώσης των προμηθειών και
την επερχόμενη απειλή των χρηματιστηριακών εταιρειών από τη δυνατότητα που
δίνει η Ευρωπαϊκή Οδηγία προς τις Τράπεζες να κάνουν πράξεις, οι χρηματιστές
επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει καμία απειλή, όταν ακολουθούνται οι διαδικασίες,
δηλαδή να κάνουν πράξεις οι τράπεζες, εφόσον όμως γίνουν πρώτα μέλη του
Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών.


Σύμφωνα με εκτιμήσεις άλλων ανώτατων στελεχών χρηματιστηριακών εταιρειών, οι
περισσότερες νέες εταιρείες είναι αποτέλεσμα αποφάσεων του επενδυτικού πυρετού
του καλοκαιριού, οι οποίες ξεκίνησαν τη λειτουργία τους σε μια φάση κατά την
οποία δεν υπήρχε ευνοϊκή συγκυρία στο Χρηματιστήριο (πτώση τζίρου και τιμών).
Οι νέες αυτές χρηματιστηριακές εταιρείες, λόγω της μη ύπαρξης μεγάλης
παραδοσιακής πελατείας και λόγω των μικρών υπεραξιών, είναι ο ευκολότερος
στόχος για πιθανές εξαγορές.


Οι εξελίξεις αυτές με τη σειρά τους οδήγησαν στη δημιουργία νέων
χρηματιστηριακών εταιρειών, Εταιρειών Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών και
ΑΧΕΠΕΥ. Όμως, από τη στιγμή που υπάρχει κερδοφορία και μάλιστα αυξημένη αλλά
και ανταγωνισμός που ρίχνει τις προμήθειες και η πίτα της αγοράς παραμένει
μεγάλη, οι χρηματιστηριακές εταιρείες επικεντρώνουν τις προσπάθειές τους
κυρίως σε διαχείριση χαρτοφυλακίου (asset management), αύξηση ποιότητας και
αξιοπιστίας παρεχόμενων υπηρεσιών, μεγαλύτερη αμεσότητα με τους πελάτες και
υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης. Επίσης, με την είσοδο των ηλεκτρονικών συναλλαγών
μέσω Internet και με την είσοδο στην ελληνική αγορά ξένων χρηματιστηριακών
εταιρειών, δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει το ενδεχόμενο συνεργασιών,
συμμαχιών, εξαγορών και δημιουργίας μεγαλύτερων και ανταγωνιστικότερων
σχημάτων.


Ο κ. Δαβερώνας


Μιλώντας στην «Οικονομία» ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Άτλας ΑΧΕ κ.
Χρήστος Δαβερώνας επισημαίνει ότι «η πτώση του Χρηματιστηρίου, όπως αυτή
εκφράζεται και από τη μείωση στην αξία των συναλλαγών, αρχίζει να
προβληματίζει τον κλάδο όσον αφορά το μέλλον των εταιρειών. Είναι ενδεικτικό
ότι μόνο λίγες εταιρείες κάνουν το 50% του συνολικού τζίρου σε ημερήσια βάση.
Το υπόλοιπο 50% το μοιράζονται τουλάχιστον άλλες 70 εταιρείες. Σημαντικό μέρος
του προβλήματος συνίσταται στο γεγονός ότι απαξιώνονται χαρτοφυλάκια που
αποτελούνται από μετοχές εταιρειών υψηλής κεφαλαιοποίησης. Καθοριστικός
παράγοντας είναι ακόμη η ψυχολογία η οποία έχει επανειλημμένα τραυματιστεί».


Ο κ. Χαρατσής


Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ΒΕΤΑ Χρηματιστηριακή
κ. Ευάγγελος Χαρατσής δηλώνει ότι «η πτώση είναι καθαρά θέμα ψυχολογίας καθώς
έχει δημιουργηθεί απεργία αγοραστών. Ο πολύ χαμηλός τζίρος απασχολεί όλες τις
εταιρείες, οι οποίες τώρα προσπαθούν να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Το
μεγαλύτερο πρόβλημα το έχουν αυτό το διάστημα οι ΕΛΔΕ, οι οποίες κινούνται
αποκλειστικά από μικρότερα χαρτοφυλάκια».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από