Οι πόλεις δημιουργούν το δικό τους κλίμα

Η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, η Ατλάντα, το Κάιρο είναι πόλεις τόσο μεγάλες πια
και τόσο ζεστές, που έχουν την ικανότητα να δημιουργούν μόνες τους το δικό
τους κλίμα, ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν στη γύρω περιοχή.

Το υποψιάζονταν εδώ και καιρό οι επιστήμονες πως οι μεγάλες πόλεις, εκείνες με
τα πολλά εκατομμύρια κατοίκους, τα έντονα κυκλοφοριακά προβλήματα και τις
αυξημένες εκπομπές ρύπων, μπορούν και αλλάζουν τον καιρό πάνω από τη δική τους
έκταση.

Πρόσφατα, ένας Αμερικανός επιστήμονας απέδειξε πως οι ιδιαίτερες συνθήκες σε
μια πόλη μπορούν ακόμη και να προκαλέσουν βροχή. Δικό της κλίμα δημιουργεί και
η Αθήνα, όπως αποδεικνύουν δορυφορικές φωτογραφίες και η σχετική μελέτη του
επίκουρου καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, κ. Μάνθου Σανταμούρη.

Όπως εξηγεί ο κ. Σανταμούρης, υπεύθυνες για το διαφορετικό κλίμα που έχει η
Αθήνα, σε σχέση με την υπόλοιπη Αττική, είναι οι επιφάνειες και ο τρόπος με
τον οποίο απορροφούν, αποθηκεύουν ή χάνουν την ηλιακή ενέργεια.

«Ορισμένα υλικά, οι σκουρόχρωμες επιφάνειες, η άσφαλτος, παρουσιάζουν υψηλές
θερμοκρασίες γιατί απορροφούν περισσότερη ηλιακή ενέργεια. Πάνω σε τέτοιες
ταράτσες ή πεζοδρόμια, η θερμοκρασία μπορεί να φτάνει ακόμη και τους 65
βαθμούς Κελσίου. Η θερμότητα μεταφέρεται στον αέρα, με αποτέλεσμα η
θερμοκρασία της πόλης να αυξάνεται απο 2 έως και 10 βαθμούς».

Φωτογραφίες

Οι δορυφορικές φωτογραφίες και οι αεροφωτογραφίες μεγάλων πόλεων δείχνουν
εντυπωσιακές διαφορές. «Στις περιοχές με άσφαλτο, η θερμοκρασία επιφάνειας
φτάνει τους 70 βαθμούς. Εκεί όπου υπάρχουν λευκόχρωμες πλάκες τους 40, εκεί
όπου υπάρχει πράσινο πέφτει στους 33 και όπου υπάρχουν λίμνες και ποτάμια
μετριέται στους 25-26 βαθμούς», εξηγεί ο κ. Σανταμούρης. Αυτές οι διαφορές
θερμοκρασίας, σε συνδυασμό με την ποιότητα του αέρα και γενικότερα το
περιβάλλον της πόλης, μπορούν και αλλάζουν το μικροκλίμα.

Σωματίδια

Όπως εξηγεί ο μετεωρολόγος κ. Χρήστος Ρεπαπής, σημαντικός είναι και ο ρόλος
των αιωρούμενων σωματιδίων που υπάρχουν στην ατμόσφαιρα. «Τα μικροσωματίδια
αυτά, απο τις βιομηχανίες και γενικώς τις δραστηριότητες στην πόλη,
συμπυκνώνονται και με την κατάλληλη υγρασία μπορούν να δημιουργήσουν μικρά
υγροσταγονίδια. Σίγουρο είναι πως η ατμόσφαιρα μεταβάλλεται. Αν μάλιστα
υπάρχει καπνός και αιθάλη από τα αυτοκίνητα, τότε πολύ εύκολα δημιουργούνται
σύννεφα και ομίχλη».

Ο αέρας

Σ’ αυτό που δεν συμφωνούν οι Έλληνες ειδικοί με τον Αμερικανό καθηγητή
Μετεωρολογίας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, Robert Bornstein, είναι πως οι
κλιματικές αλλαγές πάνω από τις πόλεις μπορούν να φτάσουν μέχρι το σημείο να
φέρουν βροχή. Μελετώντας και αναλύοντας τα δεδομένα για τον καιρό στη διάρκεια
των Ολυμπιακών Αγώνων στην Ατλάντα, ο R. Bornstein παρατήρησε σημαντικές
αλλαγές στους ανέμους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του, η ζέστη που απορροφούσαν οι
ταράτσες και τα πεζοδρόμια προκαλούσε αύξηση της θερμοκρασίας του αέρα. Αυτός
ο ζεστός αέρας στη συνέχεια ανέβαινε ψηλά και εξαπλωνόταν απ’ άκρη σ’ άκρη της
πόλης. Με βάση αυτά τα δεδομένα, ο Dr Bornstein τόλμησε να κάνει μια υπόθεση:
καθώς ο θερμός αέρας ανεβαίνει, παγώνει, με αποτέλεσμα, λόγω της διαφοράς
θερμοκρασίας, να σχηματίζονται σύννεφα και να προκαλείται βροχή. Οι
δορυφορικές φωτογραφίες για την ίδια εκείνη χρονική περίοδο ήρθαν να
επιβεβαιώσουν την υπόθεσή του.

«Καταφέραμε και παρακολουθήσαμε βήμα προς βήμα τη διαδικασία, χάρη στις
δορυφορικές εικόνες, και έτσι αποδείξαμε πως το φαινόμενο των θερμών νησίδων
στις πόλεις μπορεί να προκαλεί καταιγίδες ακριβώς πάνω απο τις περιοχές
αυτές», εξηγεί ο R. Bornstein στην εφημερίδα «The New York Times».

Οι ρύποι της πόλης δημιουργούν τα νέφη

Η ιδέα ότι οι πόλεις παράγουν από μόνες τους θερμότητα και μπορούν να αλλάξουν
το κλίμα, δεν είναι καινούργια. Τα τελευταία δέκα χρόνια, γίνεται μια πολύ
ενδιαφέρουσα επιστημονική συζήτηση γύρω από το θέμα. «Είναι γεγονός», τονίζει
ο κ. Χρήστος Ζερεφός, διευθυντής στο Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας στο
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), «πως οι θερμικές νησίδες και οι
ρύποι που υπάρχουν στον αέρα είναι ικανά να προκαλέσουν τη δημιουργία νεφών
και καιρικών φαινομένων που δεν θα υπήρχαν, αν δεν υπήρχε η πόλη».

Το κατά πόσον οι πόλεις βέβαια θα καταφέρουν να αλλάξουν το κλίμα τους, ή όχι,
εξαρτάται σαφώς από τις γενικότερες καιρικές συνθήκες. Έτσι, σε περιοχές που
βρίσκονται κοντά στη θάλασσα και δέχονται τη θαλάσσια αύρα ή σε πόλεις όπου
επικρατούν συνήθως ισχυροί άνεμοι, το μικροκλίμα αλλάζει πολύ δύσκολα, αφού,
λόγω των ανέμων, και το φαινόμενο της αστικής νησίδας είναι λιγότερο έντονο.

«Στις πόλεις των μερικών εκατομμυρίων κατοίκων, στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, το
Κάιρο, για παράδειγμα, βλέπουμε συχνά τον καιρό να αλλάζει σε πολύ μικρή
κλίμακα, πάνω από μια περιοχή», λέει ο κ. Ζερεφός. «Βλέπουμε συχνά την
ορατότητα να μειώνεται, να δημιουργείται ομίχλη, αυξημένη υγρασία, υδρατμοί,
που δεν θα υπήρχαν αν η πόλη δεν παρήγαγε αέριους ρύπους και δεν συγκρατούσε
στα κτίρια και στους δρόμους της υψηλές θερμοκρασίες».

Για να φτάσουμε όμως στο σημείο τα σύννεφα που δημιουργούνται να φέρουν βροχή,
θα πρέπει όλα αυτά τα φαινόμενα να συνδυαστούν με τις αντίστοιχες γενικότερες
καιρικές συνθήκες και το γύρω περιβάλλον.

«Για να μπορέσουν να φέρουν βροχή, τα σύννεφα που δημιουργούνται πάνω από την
πόλη και μόνο εκεί, θα πρέπει να υπάρχει γιγαντιαία εξάτμιση και πολύ μεγάλες
ποσότητες νερού, τριγύρω ­ μια μεγάλη λίμνη ή ένα ποτάμι», λέει χαρακτηριστικά
ο κ. Μάνθος Σανταμούρης, απο το τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Και ο
κλιματολόγος κ. Χρήστος Ρεπαπής τονίζει πως «έχουν γίνει ιδιαίτερα πειράματα,
με στόχο να προκαλέσουν βροχή, αλλά ούτε αυτά είχαν αποτελέσματα.

Είναι πιθανόν οι ιδιαίτερες συνθήκες σε μια πόλη να φέρουν… σταγόνες (“ίχνη
βροχής”, όπως λέγονται) που πέφτουν στο έδαφος και εξατμίζονται αμέσως, αλλά
όχι κανονική βροχή».

Το μεγαλύτερο ραδιοτηλεσκόπιο

Το μεγαλύτερο καθοδηγήσιμο ραδιοτηλεσκόπιο στον κόσμο ξεκίνησε να
λειτουργεί στη Δυτική Βιρτζίνια των ΗΠΑ. Η κατασκευή του κράτησε 10 χρόνια και
το ύψος του φτάνει τα 160 μέτρα.

Στον ΟΗΕ η Μαντόνα για την ιντερνετική σελίδα της

Την πόρτα του ΟΗΕ χτυπά η Μαντόνα για να πάρει υπό τον έλεγχό της ιντερνετική
σελίδα με το όνομά της, που παλιότερα περιείχε πορνογραφικό υλικό. Η διεύθυνση
madonna. com ανήκει στον Αμερικανό Νταν Παρίζι και η διάσημη καλλιτέχνις
απευθύνθηκε στον Οργανισμό Πνευματικής Ιδιοκτησίας του ΟΗΕ για να την
αποκτήσει.

Παρ’ όλο που ο Παρίζι άνοιξε πρώτος τη διεύθυνση και έχει κάθε δικαίωμα να την
διατηρεί, ο ΟΗΕ δέχεται παρόμοιες καταγγελίες από ανθρώπους που υποστηρίζουν
ότι θίγονται από την ύπαρξη κάποιου site. Πριν από λίγο καιρό, η Τζούλια
Ρόμπερτς, σε αντίστοιχη υπόθεση, κατάφερε να αποκτήσει την ιδιοκτησία
διεύθυνσης που είχε το όνομά της. Αντίθετα, ο Στινγκ έχασε, μια που αυτό δεν
είναι το αληθινό του όνομα.

«Η Μαντόνα έχει το όνομα της Παναγίας και αυτό δεν σημαίνει ότι της ανήκει
οτιδήποτε έχει σχέση με τη μητέρα του Χριστού», δηλώνει ο Νταν Παρίζι,
αρνούμενος να δεχτεί το αίτημα μιας από τις γνωστότερες εκπροσώπους της ποπ
κουλτούρας του Δυτικού Κόσμου. «Είναι όμως η πιο διάσημη Μαντόνα στον
πλανήτη», απαντά η εκπρόσωπός της. Την τελική απόφαση θα πάρει η επιτροπή του
ΟΗΕ στις 16 του μήνα.

Καλή η σοδειά στη Γαλλία φέτος

Μία από τις καλύτερες χρονιές για τα κρασιά της Γαλλίας προβλέπεται η φετινή.
Χθες μάλιστα, εγκαινιάστηκε η εποχή του τρύγου, το νωρίτερο ξεκίνημα εδώ και
20 χρόνια στην περιοχή Salles-Arbuissonnas στο Beaujolais της Ανατολικής Γαλλίας.

*** Στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θα προσφύγει η Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της
Φύσης γιατί το υπουργείο Γεωργίας δεν ικανοποίησε το αίτημα των
περιβαλλοντικών οργανώσεων «και απαίτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης» για τη μείωση
της κυνηγητικής περιόδου κατά ένα μήνα τον χειμώνα.

*** Ευρωπαϊκό συνέδριο για τα φυτοφάρμακα και συναφείς οργανικές ενώσεις στο
περιβάλλον διοργανώνεται από τις 5-8 Οκτωβρίου στα Ιωάννινα, από το τμήμα
Χημείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Πληροφορίες: τηλ. 0651-97177, email: agroeco@cc.uoi.gr, Web: http://liaison.admin.uoi.gr/pesticonf.doc.

Το πανευρωπαϊκό πρόγραμμα «Γαληνός» συνδέει μία σειρά κεντρικών και
περιφερειακών νοσοκομείων της Ευρώπης με στόχο τη δημιουργία ενός
ολοκληρωμένου συστήματος παροχής υπηρεσιών τηλεϊατρικής. Στα πλαίσιά του, θα
γίνει επίδειξη τών πιο προηγμένων μορφών τηλεϊατρικής (τηλεγχείρηση,
τηλεδιάγνωση, τηλεχειρισμός τηλεσκοπίων) την Κυριακή σε απευθείας δορυφορική
σύνδεση με ένα από τα μεγαλύτερα πανεπιστημιακά νοσοκομεία της Ευρώπης σε
συνεργασία με Eutelsat, ΟΤΕ και ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» (κτίριο ΟΤΕ, Μαρούσι,
συνεδριακό κέντρο «Νικόλαος Γερμανός» 12 μ.-1 μ.μ.).

Το πρώτο στον κόσμο πρόγραμμα anti-virus για ασύρματες συσκευές πληροφορικής
(κινητά τηλέφωνα, communicators, palmtops) κυκλοφορεί από την F-Secure
Corporation. Την προστασία του θα χρειαστούν περισσότερα από 800 εκατομμύρια
ασύρματες συσκευές, που θα συνδεθούν στο Ίντερνετ μέχρι το 2005. Για
περισσότερες πληροφορίες: http:
//www.F-Secure.com/wireless και http: //www.inter.gr.

Η Microsoft παρουσίασε το πρώτο της κινητό τηλέφωνο με πρόσβαση στο Ίντερνετ,
που ονομάζεται Stinger και είναι το πρώτο από τα «έξυπνα» τηλέφωνα με
πολλαπλές δυνατότητες που σχεδιάζει η εταιρεία. Τα τηλέφωνα, που διαθέτουν
μεγάλου μεγέθους έγχρωμες οθόνες, θα κυκλοφορήσουν στις ΗΠΑ το 2001 και είναι
ένα από τα προϊόντα στα οποία στρέφει το ενδιαφέρον της η Microsoft για τη
μελλοντική της πορεία.