Εύθραυστη… συμμαχία!

Είναι γνωστό ότι στην εποχή μας, περισσότερο από κάθε άλλη εποχή, το πτυχίο
γίνεται όλο και πιο αναγκαίο στον αγώνα ένταξης στην αγορά εργασίας, όμως
ταυτόχρονα, αναδεικνύεται όλο και λιγότερο ικανό για να διασφαλίσει μια θέση
εργασίας.

Η υψηλή ζήτηση, από τη μεριά των υποψηφίων Πανεπιστημιακών Τμημάτων με
αντικείμενο τις Επιστήμες των Υπολογιστών και της Πληροφορικής τροφοδοτείται
άμεσα και σαφώς από την προοπτική επαγγελματικής αποκατάστασης σ’ ένα
περιβάλλον γενικευμένης εργασιακής ανασφάλειας. Για να το πούμε διαφορετικά, η
στροφή χιλιάδων υποψηφίων στις Επιστήμες των Η/Υ και της Πληροφορικής
ρυθμίζεται και από στρατηγικές αποδυνάμωσης και υπονόμευσης της προοπτικής
απαξίωσης του τίτλου σπουδών, ένα είδος συνταγής επιβίωσης, σε μια αγορά
εργασίας που, το έτος 2000, «βγάζει τη γλώσσα» της ανεργίας σε 110, περίπου,
χιλιάδες πτυχιούχους ΑΕΙ και ΤΕΙ.

* Ποιες επαγγελματικές προοπτικές διαγράφονται για τους αποφοίτους
Πληροφορικής;

* Ποια είναι η έκταση των μεταπτυχιακών προγραμμάτων ειδίκευσης στις επιστήμες
των Η/Υ;

Ας δούμε κατ’ αρχήν, μέσα από τα πληροφοριακά τους δελτία, το αντικείμενο των
σπουδών των Τμημάτων Πληροφορικής και Μηχανικών Η/Υ, καθώς και τις δυνατότητες
απασχόλησης των πτυχιούχων τους:

Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών

Ασχολούνται με την αρχιτεκτονική σχεδίαση και το υλικό των Η/Υ καθώς και με τη
σχεδίαση του λογισμικού και τα συστήματα οργάνωσης. Μπορούν να εργαστούν στον
δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, ανάμεσα σε άλλα, ως Μηχανικοί Η/Υ, Διαχειριστές
Δικτύων, Αναλυτές Προγραμματιστές Συστημάτων, Τεχνικοί Συστημάτων Η/Υ,
Καθηγητές Πληροφορικής κ.λπ.

Τμήματα Πληροφορικής

Τα Τμήματα Πληροφορικής προετοιμάζουν επιστήμονες με δυνατότητες να
υποστηρίξουν την εισαγωγή της τεχνολογίας της Πληροφορικής σε όλους τους
τομείς της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας. Οι πτυχιούχοι των
Τμημάτων Πληροφορικής μπορούν να εργαστούν στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα,
ανάμεσα σε άλλα, ως Αναλυτές Προγραμματιστές εφαρμογών και συστημάτων,
Διαχειριστές και αναλυτές βάσεων δεδομένων, Μηχανικοί λογισμικού, Διαχειριστές
δικτύων, Σύμβουλοι πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών, Καθηγητές Πληροφορικής
κ.λπ.

Επιστήμης Υπολογιστών

Οι απόφοιτοι του Τμήματος έχουν προοπτικές εύρεσης εργασίας σε εταιρείες
σχεδίασης και ανάπτυξης προϊόντων Πληροφορικής, σε μηχανογραφικές υπηρεσίες
δημοσίων οργανισμών, υπουργείων, τραπεζών, Τοπικής Αυτοδιοίκησης καθώς και
ιδιωτικών επιχειρήσεων ή βιομηχανιών στην εκπαίδευση, σε εταιρείες εμπορίας,
προώθησης και υποστήριξης προϊόντων υψηλής τεχνολογίας.

Το Τμήμα Μηχανικών Η/Υ, Τηλεπικοινωνιών και Δικτύων με έδρα τον Βόλο που θα
δεχθεί για πρώτη φορά φοιτητές φέτος, σύμφωνα με το πληροφοριακό του δελτίο
«έχει ως αποστολή την καλλιέργεια και προαγωγή των επιστημονικών περιοχών των
ηλεκτρονικών υπολογιστών, των τηλεπικοινωνιών και δικτύων, την κατάρτιση
εξειδικευμένων επιστημόνων μηχανικών σε θέματα τεχνολογίας στα επιστημονικά
πεδία των Η/Υ της πληροφορικής, των τηλεπικοινωνιών και των δικτύων».

Μια σειρά από έρευνες των τελευταίων χρόνων «ανεβάζουν» την Πληροφορική στο
βάθρο των επαγγελμάτων με τις καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με στοιχεία του ΟΑΕΔ ο οποίος κατέγραψε τη
ζήτηση επαγγελμάτων από τις επιχειρήσεις καθώς και την υπάρχουσα προσφορά
πτυχιούχων, στο πλαίσιο του προγράμματος stage, οι ειδικότητες των Μηχανικών
Η/Υ και αναλυτών πληροφορικής εμφανίζουν ελάχιστη προσφορά σε σχέση με τη
ζήτηση. Για κάθε 38 θέσεις «Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ» υπήρχε
μια αίτηση πτυχιούχου και επίσης μόνο ένας πτυχιούχος «Εφαρμοσμένης
Πληροφορικής» διεκδικούσε 20 θέσεις της παραπάνω ειδικότητας. Παράλληλα σε
έρευνα του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών που πραγματοποιήθηκε σε 123
βιομηχανίες μεσαίου και μεγάλου μεγέθους και αφορούσε τις ανάγκες σε στελεχικό
δυναμικό επισημαίνεται ότι υπάρχουν αρκετές ελλείψεις σε ειδικότητες αιχμής
που σχετίζονται με τις νέες τεχνολογίες, όπως Μηχανικούς Πληροφορικής,
Αναλυτές Προγραμματιστές, Μηχανικούς Δικτύων/Τηλεπικοινωνιών, Internet
Specialists / web Developers / e-commerce, Μηχανικούς Η/Υ, κ.λπ.

Μεταπτυχια-κές σπουδές

Την ίδια στιγμή, όμως, που αυξάνεται η ζήτηση, ο πτυχιούχος των Τμημάτων
Πληροφορικής αντιμετωπίζει μια αγορά εργασίας που χαρακτηρίζεται από οβιδιακές
μεταμορφώσεις που απαιτούν ολοένα και μεγαλύτερη εξειδίκευση. Το πτυχίο και το
γνωσιακό κεφάλαιο που περιέχει μπορεί πολύ γρήγορα να χαθεί «σαν το νερό στην
πέτρα». Η ζήτηση συνεχίζει να βρίσκεται στον τομέα της Πληροφορικής, με
έμφαση, όμως, στην εξειδίκευση, και όχι μόνο στις γενικές γνώσεις
Πληροφορικής. Στις στρατηγικές των «μυημένων» οι μεταπτυχιακές σπουδές
αποτελούν το «οξυγόνο» που έρχεται να προσφέρει στήριξη στην «εύθραυστη
συμμαχία» του πτυχίου με την αγορά εργασίας, αφού είναι ολοφάνερο ότι το μη
ανανεούμενο γνωσιακό κεφάλαιο τείνει να αποδυναμώνεται σε βραχύτατα χρονικά
διαστήματα. Βεβαίως, το κόστος (σε χρήμα, σε χρόνο) του εισιτηρίου για την
είσοδο στον κόσμο της ειδίκευσης και επανειδίκευσης όχι μόνο δεν είναι μικρό
αλλά, καθώς έχει μετακυλιστεί ολοκληρωτικά στην ευθύνη του εκπαιδευομένου,
ουσιαστικά δημιουργεί μια νέα κάθετη τομή διάκρισης ανάμεσα σε εκείνους που
έχουν και σε εκείνους που δεν έχουν τη δυνατότητα να ανταποκριθούν. Να
σημειώσουμε στο σημείο αυτό ότι σε αρκετά μεταπτυχιακά προγράμματα υπάρχουν
δίδακτρα που ξεκινούν από 400 χιλιάδες και φτάνουν τα 3 εκατομμύρια. Τα
τελευταία χρόνια επισημαίνεται μια σημαντική αύξηση σε μεταπτυχιακούς τίτλους,
προϊόν, προφανώς, του αυξανόμενου ανταγωνισμού των «απλών» πτυχιούχων στην
ελληνική αγορά εργασίας και της στρατηγικής βελτίωσης των προοπτικών
απασχόλησης. Εμπρός λοιπόν στον οξυνόμενο ανταγωνισμό ως μια εκπαιδευτική
διέξοδος θεωρείται προφανώς η απόκτηση Master’s ή DEA. Το 1996/97 οι
πτυχιούχοι οι οποίοι παρακολουθούσαν μεταπτυχιακές σπουδές σε διάφορες σχολές
των ΑΕΙ έφτασαν τους 12.000, αριθμός που αντιπροσωπεύει περίπου το 10% του
«ενεργού» φοιτητικού πληθυσμού των ΑΕΙ. Σήμερα μπορούμε να μιλήσουμε για 212
μεταπτυχιακά τμήματα με πάνω από 14 χιλιάδες σπουδαστές.