Αγαπητέ μου Ισμαήλ… φάουλ

Οι δυσκολίες στις οποίες έχει περιπέσει η διαδικασία εξομάλυνσης των
ελληνοτουρκικών σχέσεων, το διαφαινόμενο αδιέξοδο στις συνομιλίες για το
Κυπριακό, αλλά ­ κατά πάσα πιθανότητα ­ και το θέμα της τρομοκρατίας θα…
μετακομίσουν τον Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη: Κώστας Σημίτης, Γιώργος Παπανδρέου,
αλλά και Απόστολος Κακλαμάνης και ενδεχομένως o Μιχάλης Χρυσοχοΐδης θα βρεθούν
στην αμερικανική μεγαλούπολη το προσεχές διάστημα.

Αν και το ταξίδι του Πρωθυπουργού (5 – 8 Σεπτεμβρίου) έχει εν πολλοίς
χαρακτήρα δημοσίων σχέσεων, το ενδιαφέρον της Αθήνας επικεντρώνεται σε δύο
κρίσιμα θέματα: τα «βράχια» στα οποία φαίνεται ότι έχουν πέσει οι
ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά και το «εκκρεμές» θέμα της τρομοκρατίας. Ένα
24ωρο μετά την αναχώρηση του Πρωθυπουργού, στη Νέα Υόρκη θα φθάσει ο υπουργός
Εξωτερικών, Γιώργος Παπανδρέου, για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Ως είθισται,
θα υπάρξει συνάντηση των «15» με τη Μαντλίν Ολμπράιτ και τον κ. Ιβανόφ. Το
ενδιαφέρον, ωστόσο, επικεντρώνεται στη διμερή κατ΄ ιδίαν συνάντηση που θα
έχει, στο περιθώριο της συνόδου, με τον Ισμαήλ Τζεμ.

Βαρύ κλίμα

Σε αντίθεση με τις έως τώρα συναντήσεις των δύο ανδρών, το κλίμα θα είναι
«βαρύ». Ο κ. Παπανδρέου θα θέσει το ζήτημα των δηλώσεων του «αγαπητού Ισμαήλ»
περί μειονοτήτων και ΡΚΚ στην Ελλάδα ­ και την υπονόμευση που επιφέρουν στη
διαδικασία προσέγγισης Ελλάδας και Τουρκίας. Από την πλευρά του, όπως έλεγαν
διπλωματικές πηγές, ο κ. Τζεμ αναμένεται να θέσει όχι μόνο το ζήτημα
αντίστοιχων δηλώσεων περί ελλείμματος δημοκρατίας στην Τουρκία, που έχει κάνει
ο κ. Παπανδρέου, αλλά και την πορεία των ευρωτουρκικών σχέσεων: της Νέας
Υόρκης θα έχει προηγηθεί το άτυπο Συμβούλιο υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής
Ένωσης (2 – 3 Σεπτεμβρίου, στο Εβιάν της Γαλλίας), στο οποίο θα επιβεβαιωθεί η
ελληνική θέση πως ο οριζόντιος χρηματοδοτικός κανονισμός για την Τουρκία και
το κείμενο της εταιρικής σχέσης θα συζητηθούν και εγκριθούν ως «πακέτο».

Εν ολίγοις, ότι η Ελλάδα δεν θα δώσει το πράσινο φως για την εκταμίευση
κονδυλίων της Ε.Ε. προς την Τουρκία, εάν τα κονδύλια αυτά δεν συνοδεύονται από
συγκεκριμένες δεσμεύσεις, στο πνεύμα του Ελσίνκι, εκ μέρους της Τουρκίας.

Ο κίνδυνος ψυχρότητας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, σύμφωνα με διπλωματικές
πηγές, ενέχει και έναν επιπλέον κίνδυνο, καθώς στις 12 Σεπτεμβρίου ­ στη Νέα
Υόρκη και πάλι ­ ξεκινά ο νέος γύρος των συνομιλιών για το Κυπριακό. Και τόσο
η Λευκωσία όσο και ο κ. Ντενκτάς φέρονται να προσέρχονται σε κλίμα
«σκλήρυνσης», το οποίο ουδόλως αποθαρρύνεται εάν εν παραλλήλω Αθήνα και Άγκυρα
έχουν αναστείλει τη διαδικασία προσέγγισης.

Το έτερο θέμα που απασχολεί την Αθήνα είναι η εκκρεμότητα της υπογραφής του
ελληνοαμερικανικού μνημονίου αστυνομικής συνεργασίας. Παρά την αισιοδοξία που
είχε καλλιεργηθεί την προηγούμενη εβδομάδα, ότι η Ουάσιγκτον δέχεται να
υπογράψει με την υπουργό Δικαιοσύνης, κ. Ρίνο, χθες κυβερνητικές και
διπλωματικές πηγές έλεγαν πως το θέμα εξακολουθεί να είναι «κολλημένο». Και
υπογράμμιζαν πως εάν δεν λυθεί, τότε και ο κ. Χρυσοχοΐδης δεν έχει κανένα λόγο
να επισκεφθεί τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως και να έχει, εάν η εκκρεμότητα
συνεχισθεί, η τρομοκρατία ενδέχεται να απασχολήσει τις επαφές τόσο του κ.
Παπανδρέου όσο και του κ. Σημίτη.

Λίγο πριν αρχίσει η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ο γενικός γραμματέας του
Οργανισμού έχει συγκαλέσει μια πανηγυρική σύνοδο για τη νέα χιλιετία, στην
οποία θα παραστούν αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων από όλο τον κόσμο.

Το πιο ενδιαφέρον ίσως στοιχείο του τριημέρου είναι το δείπνο που θα παραθέσει
ο Μπιλ Κλίντον στους ηγέτες που μετείχαν στη συνάντηση του Βερολίνου για τη
νέα προοδευτική διακυβέρνηση ­ και τούτη τη φορά παρών θα είναι και ο Βρετανός
πρωθυπουργός, Τόνι Μπλερ, ο οποίος είχε δηλώσει «απών» στο Βερολίνο λόγω
γονικής άδειας που είχε. Δεδομένου ότι η συνάντηση της Νέας Υόρκης προηγείται
της επίσημης έναρξης της «ευρωπαϊκής σεζόν», είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι ηγέτες
των «15» τουλάχιστον θα έχουν την ευκαιρία να ανταλλάξουν κάποιες απόψεις για
τη φορτωμένη ατζέντα της γαλλικής προεδρίας (λήξη Διακυβερνητικής, Χάρτα
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Διεύρυνση).

Με Κλίντον

Από ‘κεί και πέρα, στις επίσημες διμερείς επαφές του κ. Σημίτη δεν έχει
προβλεφθεί συνάντηση με τον κ. Κλίντον. Συνεργάτες του Πρωθυπουργού θεωρούν,
ωστόσο, βέβαιη μια ανεπίσημη συνομιλία, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες διέρχονται
προεκλογική περίοδο και οι ψήφοι της Ομογένειας, όσο νά ‘ναι, χρήσιμοι είναι.
Άλλωστε, το μόνο μέλος της κυβέρνησης που συνοδεύει τον Πρωθυπουργό ­ πέραν
του Δημήτρη Ρέππα ­ είναι η υφυπουργός Εξωτερικών, κ. Λαΐου, αρμόδια για την
Ομογένεια.