ΠΡΟΣΩΠΑ Δον Κιχώτης των απόκληρων

«Ζωντανός είσαι μόνο μέσα στον αγώνα και τη σύγκρουση», έγραφε ο Ισπανός
συγγραφέας Ουναμούνο. Ο Χουάν Κάρλος Λάγκο συμμερίζεται τη θέση αυτή και την
εφαρμόζει στον εαυτό του.

Χουάν Κάρλος Λάγκο. «Εμένα με βρήκε κατακούτελα η κοινωνική συνείδηση»

Τον περασμένο μήνα, ο Ισπανός καθηγητής Φιλοσοφίας βρισκόταν σε μια αίθουσα
της φυλακής του Σαν Πέδρο, στη Λα Πας της Βολιβίας. Ήταν το τρίτο καλοκαίρι
που συναντούσε τους φυλακισμένους, τούτη τη φορά για να συζητήσει μαζί τους
περί υπομονής και ελευθερίας. Κι εκείνοι σήκωναν τώρα το χέρι για να
περιγράψουν τα συναισθήματα που τους δημιούργησε το ποίημα που τους πρότεινε ­
για μια λιβελούλα.

Ο Λάγκο είναι 40 χρόνων και ζει στη Μαδρίτη όπου, από το 1992, έχει κάνει το
διαμέρισμά του χώρο υποδοχής για «δύσκολους» νέους, εγκαταλειμμένους, ψυχικά
ασταθείς, με προβλήματα με τα ναρκωτικά. Τους προτείνει στέγη και ένα είδος
ψυχοθεραπείας βασισμένης στον διάλογο «με τον τρόπο του Σωκράτη, να κάνεις να
βγει η πληροφορία από τον άλλο». Μερικές φορές χρειάστηκε να βγάλει κάποιο
«παιδί του» από το κρατητήριο και διαπίστωσε πως, για να λειτουργήσει το
σύστημα, χρειάζεται αυστηρή πειθαρχία. Ως πέρυσι ήταν πέντε στο διαμέρισμα,
αλλά εδώ και λίγο καιρό ο καθηγητής μετακόμισε κρατώντας κοντά του μόνο τον
Φομί, έναν 28χρονο σχιζοφρενή τον οποίο έχει αναλάβει εδώ και τέσσερα χρόνια.

Η μεγαλοαστική καταγωγή του Λάγκο τον καθιστά αντικείμενο κριτικής ότι
προσπαθεί απλώς να καθαρίσει τη συνείδησή του. Ο πατέρας του ήταν διπλωμάτης
κι εκείνος φοίτησε στο ιδιωτικό σχολείο Σάντα Μαρία ντε Λος Ροσάλες μαζί με
τους γόνους της ελίτ της κοινωνίας του Φράνκο, τους γιους των υπουργών, τον
πρίγκιπα και τους ινφάντες της Ισπανίας. Βγήκε αγνωστικιστής, ανακάλυψε το
πανεπιστήμιο, τις αναρχικές ομάδες και τις απεργίες, τα παμπ, τις ταινίες του
Αλμοδόβαρ. Έκανε διδακτορικό στη Φιλοσοφία και αποφάσισε, όπως ο Ουναμούνο
στον οποίο ήταν αφιερωμένη η διατριβή του, «να εγκατασταθεί στην καρδιά της
θύελλας». «Μερικά από τα αδέλφια μου (έχει εννέα) είναι δικηγόροι, άλλοι
καλλιτέχνες ή στρατεύθηκαν στο Opus Dei. Αυτό που βρήκε εμένα κατακούτελα ήταν
η κοινωνική συνείδηση… Μεγάλωσα με την ουτοπία να αλλάξω τα πράγματα με την
παιδεία και τη φιλοσοφία».

Οι γονείς του δεν καταλαβαίνουν πραγματικά τις επιλογές του, αλλά πάντα
τον υποστήριζαν και τους βλέπει τακτικά. Το τζετ-σετ δεν του λείπει: «Τα
αδέλφια μου δέχονται τακτικά προσκλήσεις για την Όπερα, εγώ όχι, αλλά
αδιαφορώ. Ξέχασα τα πρόσωπα εκείνων που ήταν μαζί μου στο σχολείο, δεν θυμάμαι
παρά τους καθηγητές». «Το αστικό σύστημα δεν με πείθει», προσθέτει. «Ίσως
επειδή δεν βρίσκω νόημα σ’ αυτό καθαυτό το γεγονός να κερδίζεις χρήματα και
μετά να τα ξοδεύεις».