Στην ενιαία κεφαλαιαγορά 11,6 τρισ. δολάρια έως το 2010

Όλα ξεκίνησαν πριν από, περίπου, πέντε χρόνια, όταν παρατηρήθηκε αύξηση της
κίνησης κεφαλαίων, κάνοντας τον γύρο του κόσμου 17 τρισ. δολάρια καθημερινά. Η
βασική αιτία ήταν η παγκοσμιοποίηση των δικτύων των τραπεζών και η αύξηση των
επενδύσεων στις τρίτες χώρες. Αυτό συνέβαλε, με τη σειρά του, στη
διαπραγμάτευση «πιστοποιητικών» (GDRS) εταιρειών αναδυόμενων αγορών, σε
χρηματιστήρια ανεπτυγμένων οικονομιών. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την
πραγματοποίηση της ΟΝΕ και της κυκλοφορίας του ευρώ, θεωρείται ως η πρώτη ιδέα
για την υλοποίηση του ενιαίου ευρωπαϊκού χρηματιστηρίου.

Μέχρι σήμερα, το χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης είχε ως κύριους ανταγωνιστές τα
χρηματιστήρια του Λονδίνου και του Τόκιο. Τώρα, ετοιμάζεται το ενιαίο
ευρωπαϊκό χρηματιστήριο, το οποίο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ειδικών, θα είναι
πραγματικότητα και ανταγωνιστής του αμερικανικού χρηματιστηρίου το 2001.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις αμερικανικών επενδυτικών εταιρειών, στα επόμενα 10
χρόνια η υπερβάλλουσα ρευστότητα στις αγορές μετοχών της Ευρώπης θα ανέλθει σε
11,6 τρισ. δραχμές.

Κατά το 1999, στην αγορά Nasdaq των ΗΠΑ, ο συνολικός τζίρος ήταν 6,4 τρισ.
στερλίνες και στη Νέα Υόρκη 5,5 τρισ. στερλίνες. Εάν υπήρχε η συμμαχία του
Λονδίνου και της Φρανκφούρτης που δημιούργησε το iX στις 3 Μαΐου 2000, ο
συνολικός τζίρος θα ήταν 3 τρισ. στερλίνες, περίπου, και θα κατείχε την τρίτη
θέση διεθνώς. Επίσης, το iX είναι το δεύτερο σε μέγεθος, με βάση τον αριθμό
των εισηγμένων. Και αυτό, διότι θα περιλαμβάνει 3.919 εισηγμένες, έναντι 4.829
του Nasdaq και έναντι 3.025 της Νέας Υόρκης. Επίσης, θα ήταν μεγαλύτερο και
από εκείνο της Euronext, το οποίο δημιουργήθηκε τον Μάρτιο του 2000, με
συμμαχία των χρηματιστηρίων του Παρισιού, του Άμστερνταμ και των Βρυξελλών. Ο
συνολικός τζίρος του το 1999 θα ήταν 832 δισ. στερλίνες.

Πάντως, το Euronext φιλοδοξεί να γίνει το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό χρηματιστήριο
με περισσότερες από 1.360 εισηγμένες εταιρείες. Σύμφωνα με στοιχεία του
Δεκεμβρίου 1999, η κεφαλαιοποίηση του Euronext θα ήταν 2,4 τρισ. ευρώ και ο
ημερήσιος τζίρος 101,5 δισ. ευρώ. Στα παράγωγα θα γίνονταν, σύμφωνα με
στοιχεία του Ιανουαρίου 2000, 21,3 εκατ. συμβόλαια. Η εκκαθάριση όλων των
προϊόντων θα γίνεται με το Clearing 21, το οποίο είναι από τα πιο σύγχρονα
λογισμικά συστήματα. Το χρονοδιάγραμμα έχει ως εξής: ολοκλήρωση της
συγχώνευσης το φθινόπωρο του 2000, εισαγωγές εταιρειών στα τέλη του 2000 και
πλήρης τεχνική ολοκλήρωση στο πρώτο τρίμηνο του 2001.

Από την πλευρά του, το iX φιλοδοξεί να γίνει το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό
χρηματιστήριο, στο οποίο θα διαπραγματεύονται μετοχές, εμπορεύματα και
παράγωγα. Μέσω του iX θα πραγματοποιείται το 53% του όγκου του Eurex που είναι
το μεγαλύτερο χρηματιστήριο παραγώγων του κόσμου. Όσον αφορά τις μετοχές, ήδη
το 45% των μεγαλύτερων 300 ευρωπαϊκών εταιρειών αποτελούν αντικείμενο
διαπραγμάτευσης στο Λονδίνο και τη Φρανκφούρτη. Με την αγορά του Nasdaq-iX, θα
πραγματοποιείται το 80% του τζίρου σε μετοχές εταιρειών υψηλής τεχνολογίας. Η
διοίκηση θα γίνεται από το Λονδίνο, αλλά οι κύριες λειτουργίες στη
Φρανκφούρτη.

Η επικράτηση της μίας ή της άλλης συμμαχίας συνεπάγεται διαφορετικά συστήματα
διαπραγμάτευσης, εκκαθάρισης, κανονιστικά πλαίσια και αγορές της λεγόμενης
νέας οικονομίας (Euro ΝΜ, νέα χρηματιστηριακή αγορά κ.λπ). Για παράδειγμα, η
συνεργασία του iX με τον Nasdaq θα «συγχωνεύσει», στην ουσία, την αγορά
τεχνολογίας του Λονδίνου (techMARK) με τη νέα αγορά της Γερμανίας (Neuer
Markt), δημιουργώντας έτσι μία πανευρωπαϊκή αγορά υψηλής τεχνολογίας.

Το σχήμα, όμως, αυτό, φαίνεται να είναι ανταγωνιστικό της Euro ΝΜ (ευρωπαϊκή
ΝΕΧΑ), η οποία είναι παλαιότερη πρωτοβουλία. Μέχρι στιγμής η Euro ΝΜ
λειτουργεί και συμμετέχουν σε αυτή ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Η νέα
χρηματιστηριακή αγορά (ΝΕΧΑ) της Ελλάδος πληροί τις προϋποθέσεις για να
ενταχθεί.

Εν τω μεταξύ, μπορεί να προκύψει και άλλη συμμαχία, η οποία να προτείνει άλλες
λύσεις και να επιβάλει άλλες προσαρμογές συστημάτων. Διευκρινίζεται ότι
προσαρμογές στα συστήματα και στις επιμέρους διαδικασίες δεν καλείται να κάνει
μόνο το ελληνικό Χρηματιστήριο, αλλά και τα υπόλοιπα που δεν συμμετέχουν τη
στιγμή αυτή σε μία συμμαχία.

Η κυριότερη, όμως, προσαρμογή αφορά το θέμα της εκκαθάρισης. Η πρόταση του iX
στο θέμα αυτό στηρίζεται στο Clearstream και στο Crest. Η εταιρεία εκκαθάρισης
Clearstream δημιουργήθηκε τον Ιανουάριο του 2000 με τη συγχώνευση του
γερμανικού αποθετηρίου DBC και του διεθνούς αποθετηρίου CEDEL. To Crest είναι
το αποθετήριο του Λονδίνου, το οποίο φιλοδοξεί να γίνει διεθνές. Η εκκαθάριση
της Euronext θα γίνεται από το Clearnet, το οποίο στηρίζεται στο σύστημα του
Euroclear. Η πλειονότητα του τελευταίου ανήκει στα χέρια των Γάλλων, από τις
23 Μαρτίου 2000.

Και τα δύο σχήματα προτείνουν ενιαία πλατφόρμα διαπραγμάτευσης μετοχών,
ομολόγων, παραγώγων και εμπορευμάτων. Επίσης, το σύστημα διαπραγμάτευσης και
στις δύο περιπτώσεις θα είναι κοινό. Στην περίπτωση του iX, το κοινό σύστημα
διαπραγμάτευσης θα είναι το Xetra, το οποίο είναι κάτι σαν το αντίστοιχο
γερμανικό ΟΑΣΗΣ. Αντίστοιχα, το σύστημα διαπραγμάτευσης της Euronext θα είναι
το γαλλικό NSC, το οποίο ήδη λειτουργεί στο Παρίσι και τις Βρυξέλλες.

Το ευρωπαϊκό χρηματιστήριο θα είναι μία ενιαία πλατφόρμα διαπραγμάτευσης, η
οποία θα αποτελέσει το αντίπαλο δέος για το χρηματιστήριο των ΗΠΑ. Αυτό
σημαίνει ότι ο Έλληνας επενδυτής θα μπορεί να αγοράζει μετοχές του γερμανικού
χρηματιστηρίου, όπως ακριβώς κάνει και με τις μετοχές στη Σοφοκλέους και μετά
να τις πουλά σε έναν Ισπανό στο χρηματιστήριο της Γαλλίας. Ταυτόχρονα, μια
εταιρεία που είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο της Αγγλίας θα εμφανίζεται στον
«πίνακα» με τις υπόλοιπες εισηγμένες εταιρείες σε όλα τα ευρωπαϊκά
χρηματιστήρια.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί στην Ευρώπη εντός του 2001 ένας κεντρικός πυρήνας
στον οποίο θα ενσωματωθούν χρηματιστήρια μικρότερων χωρών, όπως το ελληνικό.
Στο πλαίσιο της λειτουργίας του ευρωπαϊκού χρηματιστηρίου θα υπάρξουν ενιαίοι
όροι εισαγωγής εταιρειών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Έτσι, η εισαγωγή και ο έλεγχος γίνονται ταυτόχρονα σε όλη την Ευρώπη. Με άλλα
λόγια, μια ελληνική επιχείρηση θα μπορεί να αντλήσει κεφάλαια από τη Γαλλία,
την Αγγλία κ.λπ.

Ταυτόχρονα, ο Έλληνας επενδυτής θα έχει πρόσβαση σε όλες τις ευρωπαϊκές
εταιρείες και θα επιλέγει πολύ πιο ελεύθερα τις τοποθετήσεις του. Δηλαδή, θα
μπορεί να αγοράζει και να πουλά μετοχές ελληνικών και ευρωπαϊκών εταιρειών με
την ίδια ευκολία. Όμως, στην αγορά αυτή θα υπάρχουν περισσότερες
χρηματιστηριακές εταιρείες, αφού στις ελληνικές θα προστεθούν και οι
ευρωπαϊκές. Συνεπώς, αναμένεται αύξηση του ανταγωνισμού και μείωση του κόστους
συναλλαγών.

Το χρονικό των συμμαχιών

Για να γίνουν, όμως, όλα αυτά, θα πρέπει να υπάρχει κοινή πλατφόρμα
συναλλαγών, κοινοί χρηματιστές, λίστα εισηγμένων εταιρειών, κοινό κανονιστικό
πλαίσιο και κοινός μηχανισμός εκκαθάρισης συναλλαγών. Έτσι, δημιουργήθηκαν οι
συμμαχίες με πρωτοβουλίες διαφόρων χωρών της Ευρώπης τόσο σε επίπεδο
χρηματιστηρίων όσο και σε επίπεδο αποθετηρίων. Κάθε συμμαχία προτείνει τις
δικές της λύσεις στα επιμέρους προβλήματα και η επικράτησή της σημαίνει ότι τα
υπόλοιπα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια θα πρέπει να προσαρμοστούν σε αυτή.

Στο πλαίσιο αυτό δημιουργήθηκε αρχικά (7 Ιουλίου 1998) η συμμαχία των
χρηματιστηρίων του Λονδίνου και της Φρανκφούρτης. Η πρόταση έκανε λόγο για
ενιαία πλατφόρμα διαπραγμάτευσης, με την εκκαθάριση να γίνεται διά μέσου
χρηματιστών και τραπεζών της συμμαχίας. Σε επίπεδο αποθετηρίων, τον Μάρτιο του
1998, δημιουργήθηκε το Eurolinks. Ήταν ένα μοντέλο συνεργασίας μεταξύ των
αποθετηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αποτελούσε πρόταση του ECSDA (Σύνδεσμος
Ευρωπαϊκών Αποθετηρίων), το οποίο βασίζεται σε διμερείς συνεργασίες, μέσω
ανταλλαγής τυποποιημένων μηνυμάτων. Το μοντέλο αυτό προέβλεπε εκκαθάριση για
μετοχές, ομόλογα και παράγωγα, ενώ δεν προέβλεπε εκκαθάριση για εμπορεύματα.

Αργότερα, στις 23 Αυγούστου 1999, γεννήθηκε μία νέα συμμαχία μεταξύ των
χρηματιστηρίων του Λονδίνου, του Παρισιού, της Φρανκφούρτης, του Μιλάνου, των
Βρυξελλών, της Μαδρίτης, του Άμστερνταμ και της Βιέννης. Η συμμαχία αυτή
πρότεινε κοινή πλατφόρφμα διαπραγμάτευσης, ενώ δεν έδινε λύση στο θέμα της
εκκαθάρισης.

Τον Ιανουάριο του 2000 έγινε συγχώνευση του γερμανικού αποθετηρίου (DBC) με τη
CEDEL (αποθετήριο σε διεθνές επίπεδο) και δημιουργήθηκε το Clearstream. Και
αυτό το σχήμα δεν προέβλεπε την εκκαθάριση εμπορευμάτων.

Στις 20 Μαρτίου 2000 γεννήθηκε η Euronext, η οποία είναι συμμαχία μεταξύ των
χρηματιστηρίων του Παρισιού, των Βρυξελλών και του Άμστερνταμ. Προτείνεται,
επίσης, ενιαία πλατφόρμα διαπραγμάτευσης μετοχών, ομολόγων, εμπορευμάτων και
παραγώγων. Δεν υπάρχει όμως πρόταση για την εκκαθάριση.

Πιθανότερη θεωρείται η περίπτωση της Euroclear (εταιρεία εκκαθάρισης), της
οποίας η πλειονότητα πέρασε στα χέρα των Γάλλων (24/3/2000), ύστερα από
αντίστοιχη κίνηση των Γερμανών με τη διεθνή CEDEL (Ιανουάριος 2000). Τότε (24
Μαρτίου 2000) το γαλλικό αποθετήριο (SICOVAM) συγχωνεύθηκε με το Euroclear και
η πρόταση αφορούσε την εκκαθάριση μετοχών, ομολόγων, παραγώγων και όχι
εμπορευμάτων.

Λίγο μετά, δημιουργήθηκε η συμμαχία μεταξύ του αγγλικού αποθετηρίου (Crest)
και του ελβετικού (SIS), το οποίο δραστηριοποιείται διεθνώς. Και αυτή η
συμμαχία δεν έχει πρόταση για την εκκαθάριση εμπορευμάτων.

Στις 3 Μαΐου 2000, τα χρηματιστήρια του Λονδίνου και της Φρανκφούρτης
συγχωνεύονται και εξασφαλίζουν τη συνεργασία με το Nasdaq για τις μετοχές
εταιρειών υψηλής τεχνολογίας. Όσον αφορά τα αποθετήρια, η εκκαθάριση θα
γίνεται μέσω της γερμανικής Clearstream και της αγγλικής Crest.