Διαρθρωτικές αλλαγές υπέρ του καταναλωτή θέλει η Ε.Ε.

Απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα, κατά πόσον οι απελευθερώσεις αγορών και οι
ιδιωτικοποιήσεις των δημοσίων επιχειρήσεων καταλήγουν τελικά υπέρ των
καταναλωτών ή όχι, καλείται να δώσει η ελληνική κυβέρνηση, όπως και όλες οι
άλλες κυβερνήσεις των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο πλαίσιο έρευνας
της τελευταίας.

Ήδη το θέμα εξετάζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, συγκεντρώνοντας στοιχεία
από τα συναρμόδια υπουργεία. Η σχετική έκθεση πρέπει να υποβληθεί στην
Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως το Νοέμβριο.

Η συγκέντρωση των εκθέσεων αυτών των 15 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα
είναι η πρώτη προσπάθεια της τελευταίας να εντοπίσει ενδεχόμενες αδυναμίες
στην πολιτική της για τις διαρθρωτικές παρεμβάσεις και να εισηγηθεί μέτρα για
την αντιμετώπισή τους.

Υποτίθεται ότι οι διαρθρωτικές αλλαγές γίνονται για να ενισχύσουν την
ανταγωνιστικότητα των οικονομιών των κρατών μελών, αλλά και για συμβάλουν στην
παροχή υψηλότερης ποιότητας και χαμηλότερων τιμών υπηρεσιών στον καταναλωτή. Η
επαλήθευση ή όχι αυτών των στόχων θα γίνει με τη συγκεκριμένη μελέτη. Αν
αποδειχθεί ότι υπάρχουν αρνητικές επιπτώσεις στον καταναλωτή, η Επιτροπή θα
εισηγηθεί μέτρα για την αντιμετώπισή τους.

Σύμφωνα με στοιχεία από το υπουργείο Οικονομικών, η ελληνική έκθεση θα
αναφερθεί ειδικότερα στις επιπτώσεις στον καταναλωτή από τις παρεμβάσεις στους
εξής τομείς:

1. Ενέργεια. Συγκεκριμένα θα εξετάζεται η αναμενόμενη επίπτωση από την
απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας τον Φεβρουάριο και της εισαγωγής της ΔΕΗ στο
Χρηματιστήριο.

2. Τηλεπικοινωνίες. Θα διατυπώνονται τα πρώτα συμπεράσματα για τις επιπτώσεις
στην ποιότητα και τις τιμές των υπηρεσιών, λόγω της απελευθέρωσης της
συγκεκριμένης αγοράς και της μετοχοποίησης του ΟΤΕ, ενώ θα διατυπώνονται και
εκτιμήσεις για τις επιπτώσεις από την μελλοντική τοποθέτηση του στρατηγικού
εταίρου του Οργανισμού.

3. Ναυτιλιακές μεταφορές. Ειδικότερα προβλέπεται να γίνει αναφορά στην
ακτοπλοΐα και την κατάργηση του καμποτάζ, η οποία έχει ήδη αρχίσει να
μεταμορφώνει το τοπίο, πριν καν τεθεί σε εφαρμογή.

4. Ταχυδρομεία. Στο χώρο αυτό υπάρχει σχετική καθυστέρηση, αλλά υπολογίζεται
ότι θα γίνει εκτίμηση των συνεπειών από την τοποθέτηση στρατηγικού συμμάχου
των ΕΛΤΑ, ο οποίος θα βοηθήσει την ελληνική εταιρεία να αναπτύξει τον τομέα
των ταχυμεταφορών.

5. Αερομεταφορές. Θα εξετάζονται οι επιπτώσεις από την κατάργηση του
μονοπωλίου της Ολυμπιακής Αεροπορίας στις αερομεταφορές στο εσωτερικό της
χώρας.

6. Χρηματοπιστωτικός χώρος. Θα αναλύεται η νέα εικόνα που έχει διαμορφωθεί στο
τραπεζικό τοπίο, κυρίως μετά τις ιδιωτικοποιήσεις, και θα εξετάζονται μεταξύ
άλλων οι διαφορές στις προμήθειες που εισπράττουν οι τράπεζες πριν και μετά
την αλλαγή της εικόνας αυτής.

7. Φορολογία. Οι φορολογικές παρεμβάσεις μπορούν να χαρακτηρισθούν ως
διαρθρωτικές αλλαγές, υπό την έννοια ότι παρέχουν κίνητρα επιχειρηματικότητας
και αύξησης της απασχόλησης. Έτσι, θα εξετασθεί η αποτελεσματικότητα των
μέτρων που ελήφθησαν τον τελευταίο χρόνο στα θέματα αυτά.

8. Επενδύσεις. Θα επιχειρηθεί να εντοπισθεί και να μετρηθεί η
αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων του Ελληνικού Κέντρου Επενδύσεων όχι τόσο
στην προσέλκυση επενδύσεων όσο στη μείωση του κόστους για τους ενδιαφερόμενους
επενδυτές.

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας εξετάζει, πάντως, και το ενδεχόμενο να μην
καλύψει όλους τους παραπάνω τομείς, αλλά να περιορισθεί σε εκείνους στους
οποίους οι διαρθρωτικές αλλαγές έχουν ήδη γίνει και τα αποτελέσματά τους
μπορεί να μετρηθούν. Σε αυτή την περίπτωση θα εξαιρεθεί η εξέταση της
ηλεκτρικής ενέργειας, της ακτοπλοΐας και των ταχυδρομείων, αφού η σχετική
αναφορά θα ήταν απλώς ένα υποθετικό σενάριο, με βάση, βεβαίως, κάποιο μοντέλο.

Οπωσδήποτε οι πρώτες ενδείξεις οδηγούν τις υπηρεσίες του υπουργείου στο
συμπέρασμα ότι τα αποτελέσματα όσων διαρθρωτικών αλλαγών έχουν εφαρμοσθεί
είναι θετικά. Χαρακτηριστικά, αρμόδια στελέχη επικαλούνται το παράδειγμα των
τελών της τηλεφωνίας, καθώς και των ναύλων στα δρομολόγια εσωτερικού που έχουν
μειωθεί εξαιτίας του αυξανόμενου ανταγωνισμού.

Εδώ, βεβαίως, μπορεί να αντιτείνει κανείς ότι το συνολικό κόστος των
τηλεπικοινωνιών για το ελληνικό νοικοκυριό έχει αυξηθεί λόγω της εισαγωγής
κινητής τηλεφωνίας, που έχει γίνει απαραίτητη για μια μεγάλη κατηγορία καταναλωτών.

Οι εντολές της Ε.Ε.

Η έκθεση για τις επιπτώσεις στον καταναλωτή από τις διαρθρωτικές αλλαγές θα
αποτελεί παράρτημα της ευρύτερης έκθεσης για την λειτουργία των αγορών
προϊόντων, κεφαλαίων και υπηρεσιών, που θα υποβάλει την ίδια περίοδο, τον
Νοέμβριο, η κυβέρνηση. Οι εκθέσεις αυτές αποτελούν τμήμα της γενικότερης
παρακολούθησης που ασκείται πλέον σε ετήσια βάση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
και καλύπτει τόσο τους μακροοικονομικούς δείκτες όσο και την αγορά εργασίας
και τις αγορές προϊόντων και κεφαλαίων.

Τα στοιχεία για την αγορά εργασίας θα υποβληθούν τον Σεπτέμβριο και η
κυβέρνηση θα κληθεί να αποδείξει κατά πόσον ακολούθησε τις σχετικές εντολές
της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο αντίστοιχο θέμα τον περασμένο χρόνο. Η έκθεση αυτή
αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα ενσωματώνει, πιθανότατα, τα
συμπεράσματα του κοινωνικού διαλόγου, τον οποίο έχει εγκαινιάσει το υπουργείο
Εργασίας.

Αντίστοιχα, τα στοιχεία για τις αγορές προϊόντων και εργασίας θα πρέπει να
ανταποκρίνονται στις σχετικές συστάσεις που έκανε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και
υιοθέτησε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη Σύνοδο του Ιουνίου. Οι συστάσεις αυτές
αφορούν τα εξής:

Αγορά προϊόντων

Οι μεταρρυθμίσεις στο μέτωπο των ιδιωτικοποιήσεων και της προώθησης της
επιχειρηματικότητας χαρακτηρίζονται αργές και η ελληνική κυβέρνηση καλείται να
δώσει προτεραιότητα στα εξής:

-Στην ενσωμάτωση της κοινοτικής νομοθεσίας στην εσωτερική έννομη τάξη και στην
εφαρμογή της.

-Στην επιτάχυνση της απελευθέρωσης των τηλεπικοινωνιών, της ηλεκτρικής
ενέργειας και του φυσικού αερίου.

-Στη λήψη συγκεκριμένων μέτρων για την προώθηση της επιχειρηματικότητας και

-στη διάχυση των αποτελεσμάτων της έρευνας και τεχνολογίας στην παραγωγή, η
οποία καλείται μάλιστα να συμμετέχει περισσότερο στη χρηματοδότηση των
σχετικών έργων.

Αγορά κεφαλαίων

Επισημαίνεται το πολύ χαμηλό επίπεδο των επενδύσεων επιχειρηματικού κεφαλαίου
(venture capital). «Το γεγονός αυτό περιορίζει σημαντικά τις διαθέσιμες πηγές
χρηματοδότησης για τις νέες, ταχέως αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις», τονίζει η
Κομισιόν. Στο θέμα αυτό, της ενίσχυσης των νέων και μικρών επιχειρήσεων,
επικεντρώνει το ενδιαφέρον της η Επιτροπή καλώντας την Ελλάδα να εφαρμόσει τη
νομοθεσία που έχει ήδη ψηφίσει, αλλά και να ακολουθήσει το παράδειγμα άλλων
χωρών που έχουν εφαρμόσει επιτυχημένα μοντέλα για την ανάπτυξη της
επιχειρηματικότητας.