Η ώρα των Εβραίων

«Οι καιροί αλλάζουν», τραγουδάει με την αργόσυρτη φωνή του ο Μπομπ Ντίλαν.
Το νόημα του τραγουδιού βρίσκει δικαίωση, με αφορμή την επιλογή του Τζέικομπ
Λίμπερμαν ως υποψηφίου για την αντιπροεδρία από τον υποψήφιο του Δημοκρατικού
Κόμματος για την προεδρία Αλ Γκορ.

Ήρθε, λοιπόν, η ώρα ενός ορθόδοξου Εβραίου να δρασκελίσει, γιατί όχι, το
κατώφλι του Λευκού Οίκου; Ως πριν από λίγο καιρό, την εποχή που κυβερνούσε
ακόμα η προκατάληψη και οι φυλετικές διακρίσεις στις ΗΠΑ, η αμερικανική
εβραϊκή κοινότητα ζούσε στο περιθώριο. Σιγά σιγά, όμως, το εβραϊκό λόμπι
αναδείχτηκε ο ισχυρότερος οικονομικοπολιτικός παράγοντας της αμερικανικής
κοινωνικής ζωής. Ιδιαίτερα στον χώρο της λογοτεχνίας, του κινηματογράφου και,
γενικότερα, των τεχνών.

Χόλιγουντ

Το Χόλιγουντ χρησιμοποιήθηκε από την αμερικανική διανόηση ως ο κύριος μοχλός
αποκατάστασης της εβραϊκής μειονότητας σε σημαντικό παράγοντα της κοινωνικής
ζωής στις ΗΠΑ, ιδιαίτερα μετά τους διωγμούς που είχαν υποστεί οι Εβραίοι
διανοούμενοι από τον Μακαρθισμό.

Σ’ αυτόν τον τομέα διακρίθηκαν, από πολύ νωρίς, αρκετοί Εβραίοι. Ανάμεσα στους
πρώτους επικεφαλής χολιγουντιανών στούντιο παραγωγής ταινιών ήταν οι Λούις
Μάγερ και Σαμ Γκόλντγουιν, του κορυφαίου κινηματογραφικού στούντιο MGM ήταν ο
Ντάριλ Ζάνακ, και ο Ίρβινγκ Θάλμπεργκ της Paramount.

Στον χώρο της μουσικής, ο Εβραίος Ίρβινγκ Μπερλίν, ο οποίος πέθανε το 1989,
ήταν από τους πιο επιτυχημένους τραγουδοποιούς όλων των εποχών. Στις μεγάλες
επιτυχίες του περιλαμβάνονται τα διαχρονικώς αγαπημένα τραγούδια «White
Christmas» και «There’s no business like showbusiness».

Άλλος ένας συνθέτης διεθνούς ακτινοβολίας ήταν ο Λέοναρντ Μπερνστάιν, ο οποίος
έγραψε τη μουσική για το θεατρικό μιούζικαλ «West Side Story» αλλά και για την
ομώνυμη ταινία.

Αλλά και στον παρεμφερή χώρο της μόδας και της ομορφιάς, από πολύ παλιά, η
δημιουργικότητα και το επιχειρηματικό πνεύμα των Εβραίων είχε βρει πρόσφορο
έδαφος να αναπτυχθεί.

Ήταν περίπου στα μέσα του 19ου αιώνα που ο Λιμπ Στράους άλλαξε το όνομά του σε
Λεβί και ίδρυσε την κορυφαία, και σήμερα, επιχείρηση των τζιν Levi Strauss.
Και ήταν στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα που η Εβραία Εστέ Λοντέ ίδρυσε
τον σημερινό γίγαντα των καλλυντικών Estee Lauder ­ τον οποίο διαχειρίζονται
τώρα ο γιος της και η εγγονή της. Αλλά και σήμερα, στον χώρο της σόουμπιζνες
κυριαρχούν ακτινοβόλοι Εβραίοι.

Ο βραβευμένος με Όσκαρ 53χρονος σκηνοθέτης και παραγωγός Στίβεν Σπίλμπεργκ. Η
συγκλονιστική ταινία που γύρισε με θέμα το Ολοκαύτωμα, «Η λίστα του Σίντλερ»,
ήταν αφιερωμένη στα έξι εκατομμύρια των Εβραίων που έχασαν τη ζωή τους κατά
τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Την ιστορία του κινηματογράφου έχει σημαδέψει επίσης
άλλος ένας Εβραίος, ο Γούντι Άλεν, ενώ η Μπάρμπρα Στρέιζαντ που κρατάει τα
ηνία στον χώρο της μουσικής έχει διαπρέψει και στον κινηματογράφο.

Τζόζεφ Λίμπερμαν

Μουσική

Εξάλλου, ο Μπομπ Ντίλαν, ο «θρύλος» της λαϊκής αμερικανικής μουσικής, είναι
επίσης Εβραίος.

Μπορεί σήμερα οι Εβραίοι να αποτελούν μονάχα το 3% του πληθυσμού των Ηνωμένων
Πολιτειών της Αμερικής ­ είναι λίγο περισσότεροι από εννέα εκατομμύρια ­ αλλά
η επιρροή που ασκούν πλέον σε κάθε τομέα της ζωής είναι πάρα πολύ μεγάλη.

Παραμένει να φανεί εάν με τον Δημοκρατικό υποψήφιο για την αντιπροεδρία Τζόζεφ
Λίμπερμαν θα φτάσουν, τελικά, οι Εβραίοι και ως τον Λευκό Οίκο.

Μπίζνες, επιστήμες και… πολιτική

Γεγονός είναι, πάντως, ότι από παλιά, εκτός από τον χώρο της σόου μπίζνες και
της μόδας, υπήρχε πάντα στο προσκήνιο κάποιο μέλος της εβραϊκής πίστης, είτε
επρόκειτο για τον τομέα των επιστημών είτε για τον χρηματοοικονομικό τομέα
είτε ακόμα και για την πολιτική.

Ένας από τους πρωτοπόρους Εβραίους στον χώρο της οικονομίας υπήρξε ο Μάρκους
Γκόλντμαν, ο οποίος ίδρυσε την τράπεζα Goldman Sachs, το 1869. Την ίδια
χρονιά, ο Χένρι Χέινζ ξεκίνησε την επιχείρηση τροφίμων του, η οποία σήμερα
είναι από τις κορυφαίες του κόσμου, με τις 57 διαφορετικές ποικιλίες της να
κυριαρχούνε. Στον τομέα των επιστημών, εάν ρωτήσει κανείς ποιος ήταν ο
κορυφαίος επιστήμονας της σύγχρονης εποχής, οι περισσότεροι μάλλον θα ανέφεραν
το όνομα ενός Εβραίου: του βραβευμένου με Νόμπελ για τη θεωρία της
σχετικότητας Άλμπερτ Αϊνστάιν.

Και ήταν άλλος ένας Εβραίος, ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ, ο κορυφαίος επιστήμονας που
δημιούργησε την ατομική βόμβα στα μυστικά πυρηνικά εργαστήρια των ΗΠΑ, στο Λός
Άλαμος της Πολιτείας του Νέου Μεξικού. Στον πολιτικό στίβο, ο Χένρι Κίσινγκερ
υπήρξε υπουργός Εξωτερικών δύο προέδρων: τόσο του Ρίτσαρντ Νίξον όσο και του
Τζέραλντ Φορντ.