Πιο μικρός πιο δυνατός πιο ευέλικτος

Ριζικές αλλαγές στη δομή, στη φυσιογνωμία, στο δόγμα και στις αποστολές των
Ενόπλων Δυνάμεων σχεδιάζει το υπουργείο Άμυνας με πρόταση-«βόμβα» του κ. Άκη
Τσοχατζόπουλου και στόχο την προσαρμογή του ελληνικού στρατεύματος στις
απαιτήσεις του 21ου αιώνα.

Σύγχρονος στρατός. Με σταδιακές προσλήψεις 20.000 οπλιτών με πλήρεις αποδοχές θα αυξηθεί σημαντικά το ποσοστό επαγγελματιών στρατιωτών

Πρόκειται για σαρωτικού χαρακτήρα αλλαγές, που περιλαμβάνουν:

* Υπερδιπλασιασμό της συνολικής μαχητικής ισχύος των Ενόπλων Δυνάμεων μέσω της
αύξησης της δύναμης πυρός των μονάδων.

* Ευρεία εισαγωγή και χρήση της πληροφορικής στη διοίκηση και στις
επικοινωνίες.

* Ενίσχυση της αρχής της διακλαδικότητας τόσο στη δομή όσο και στο δόγμα, με
αναβάθμιση του ρόλου του ΓΕΕΘΑ, το οποίο αποκτά αποφασιστικές αρμοδιότητες στα
επιχειρησιακά.

* Μείωση του αριθμού των μονάδων και του προσωπικού τους (12μηνη θητεία), για
βελτίωση της ευελιξίας τους.

* Αύξηση του ποσοστού των επαγγελματιών με σταδιακές προσλήψεις 20.000 οπλιτών
με πλήρεις αποδοχές.

* Αναπροσαρμογή της εκπαίδευσης και της βαθμολογικής εξέλιξης των στελεχών.

Το τελικό σχέδιο

Το ακριβές πλαίσιο των αλλαγών θα καθοριστεί έως το τέλος του έτους και θα
προηγηθεί ευρύς θεσμικός διάλογος που θα αφορά τη συνολική αναθεώρηση της
αμυντικής στρατηγικής της χώρας. Για την προώθηση του τελικού σχεδίου,
φιλοδοξία του υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Ά. Τσοχατζόπουλου είναι η επίτευξη
διακομματικής συναίνεσης στο πλαίσιο της αρμόδιας επιτροπής της Βουλής.

Για τους άξονες των επιδιωκόμενων αλλαγών, που ήδη διαπνέουν και άλλους
στρατούς στην Ευρώπη, η ηγεσία του υπουργείου έχει προκαλέσει συζητήσεις στο
Συμβούλιο Άμυνας (ΣΑΜ) με τους αρχηγούς των Γενικών Επιτελείων και το ΕΠΥΕΘΑ
(Επιτελείο Υπουργού). Το τελευταίο έχει συγκεντρώσει την εμπειρία από
αντίστοιχες διαδικασίες ανασυγκρότησης που εφαρμόζονται σε άλλες χώρες.

Πρόθεση του υπουργού, παρά τον μεσοπρόθεσμο χαρακτήρα των αλλαγών, είναι να
αρχίσει άμεσα η υλοποίησή τους.

Ήδη στο γενικό πνεύμα των αλλαγών εντάσσονται οι σημαντικότερες από τις
επιλογές που έχουν γίνει ­ όπως η συγκρότηση του Β’ Σώματος Στρατού ως
ταχυκίνητου σχηματισμού, η ανάπτυξη της αντιαεροπορικής ομπρέλας και η
απόκτηση μέσων μεταφοράς (εναέριων και θαλάσσιων).

Ενδεικτικό της πρόθεσης του υπουργείου να προχωρήσει άμεσα στον εκσυγχρονισμό
και τη μετεξέλιξη των Ενόπλων Δυνάμεων είναι ότι δεν θα διστάσει να
αναθεωρήσει τις προτεραιότητες του προσφάτως εγκριθέντος από το ΚΥΣΕΑ
πενταετούς εξοπλιστικού προγράμματος 2001 – 2005.

Αναπροσαρμογή

Μάλιστα, στην τελευταία συνεδρίαση του Συμβουλίου Άμυνας (ΣΑΜ) συζητήθηκε το
ενδεχόμενο (ανα)προσαρμογής ακόμα και του περιεχομένου του προγράμματος στις
ανάγκες που θα προκύψουν από την προγραμματισμένη αναδιάταξη της δομής και της
φυσιογνωμίας των Ενόπλων Δυνάμεων. Από το νέο ΕΜΠΑΕ το μόνο σίγουρο αυτή τη
στιγμή είναι το ύψος του (3,95 τρισ. δραχμές) και η κατ’ έτος κατανομή του που
καθορίστηκε ύστερα από μαραθώνιες συνεδριάσεις των ηγεσιών των υπουργείων
Εθνικής Άμυνας και Οικονομικών.

Οι βασικές επιλογές

Βεβαίως, οι βασικές επιλογές δεν πρόκειται να θιγούν ­ ιδιαίτερα αυτές που
ενισχύουν τη διακλαδικότητα, τη χρήση της πληροφορικής και την ταχεία
μετακίνηση.

Ωστόσο, και σ’ αυτούς τους τομείς η υπάρχουσα νοοτροπία των ενισχυμένων Κλάδων
(Στρατός Ξηράς, Ναυτικό, Αεροπορία) εις βάρος της διακλαδικής συνεργασίας και
ενιαίας δράσης είναι αποκαλυπτική: στα εγκριθέντα κατ’ αρχήν προγράμματα
υπάρχουν διαφορετικά κονδύλια στα Επιτελεία, π.χ. για ξεχωριστά συστήματα
διαχείρισης πληροφοριών και επικοινωνιών, και διοίκησης και ελέγχου, τη στιγμή
που η τάση παγκοσμίως οδηγεί σε ενιαίο σύστημα (C³I).

Κοινή αντίληψη

Η ίδια αντίληψη αποσπασματικότητας υπάρχει και εντός των ίδιων των Γενικών
Επιτελείων: μόλις στο παρά πέντε π.χ. εντοπίστηκε η ανάγκη ενοποίησης των
διαδικασιών για την απόκτηση κοινού συστήματος αυτοπροστασίας για τα νέα F-16
και τα υπό εκσυγχρονισμό F-4.

Οι όποιες αλλαγές, βέβαια, υπάρξουν δεν θα επηρεάσουν δρομολογημένα
προγράμματα ­ όπως αυτά των Γιουροφάιτερ, των μέσων μεταφορικών αεροσκαφών της
Πολεμικής Αεροπορίας ή των τανκς του Στρατού Ξηράς.

Όπως επίσης, εκτιμούν επιτελείς, τα προγράμματα εκσυγχρονισμού υπαρχόντων
πλοίων και υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού ­ ίσως οι νέες ναυπηγήσεις ­
πιθανόν να μετατεθούν χρονικά.

Ανασύσταση και του Αρχηγείου

Η νοοτροπία των ισχυρών κλάδων και του ουσιαστικά διακοσμητικού σε καιρό
ειρήνης ΓΕΕΘΑ μπορεί να οφείλεται σε ιστορικούς λόγους (το ισχυρό Αρχηγείο
Ενόπλων Δυνάμεων ταυτίστηκε με τη χούντα), αποτελεί όμως πλέον «τροχοπέδη» του
εκσυγχρονισμού τού δόγματος και των αποστολών των Ενόπλων Δυνάμεων. Όσο και αν
προκαλεί απορία, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ με το ισχύον σύστημα ουσιαστικά λειτουργεί
συντονιστικά προς τους άλλους αρχηγούς και δεν μπορεί να παρέμβει στον
επιχειρησιακό προγραμματισμό των Ενόπλων Δυνάμεων. Ακόμα και σε κρίσεις, για
να έχει τα αυξημένα καθήκοντα του αρχιστρατήγου, πρέπει να υπάρξει ειδική
απόφαση του ΚΥΣΕΑ. Στο πλαίσιο αυτό είναι πολύ πιθανές αλλαγές στο ΓΕΕΘΑ ώστε
να ενισχυθεί ο ρόλος του επιχειρησιακά ­ σκέψεις για ανασύσταση του Αρχηγείου
έχουν ήδη κατατεθεί.

Πέραν της ενίσχυσης της διακλαδικότητας και της ενιαίας, κατά περίπτωση,
δράσης στις επιχειρήσεις, ενοποιήσεις θα επιχειρηθούν και στα συστήματα
εφοδιαστικής υποστήριξης και διοικητικής μέριμνας. Οι δύο τομείς θα επιδιωχθεί
να έχουν διακλαδική ανάπτυξη, τουλάχιστον στην κορυφή. Το ίδιο αναμένεται να
γίνει και στο επίπεδο των μεταφορών.

Αντίστοιχη λογική αναμένεται, με βάση τις αρχικές συζητήσεις, να διέπει και το
σύστημα εκπαίδευσης. Όπου παρατηρείται πολυκερματισμός και «σπατάλη»
προσωπικού: για παράδειγμα, στον Στρατό Ξηράς υπάρχουν σχεδόν 20 Κέντρα
Εκπαίδευσης, όταν υπάρχουσες μελέτες εκτιμούν ότι 5-6 είναι αρκετά.

Η εφαρμογή της νέας αντίληψης ­ επιχειρησιακής και ορθολογισμού πόρων ­
εκτιμάται ότι θα οδηγήσει στη μείωση του προσωπικού (ίσως και κατά 30%), αλλά
κυρίως στη μείωση των μονάδων. Παράλληλα η αύξηση της χρήσης των ηλεκτρονικών
επιτευγμάτων και ο προσανατολισμός στην αξιοποίηση των δυνατοτήτων του
Πληροφοριακού Πολέμου αναμένεται να αυξήσει την ισχύ των μονάδων, τουλάχιστον
δύο φορές. Η προσπάθεια αυτή θα ενισχυθεί, υποστηρίζουν οι εισηγητές των
αλλαγών, με τη διάχυση των «έξυπνων» τεχνολογιών σε όλα τα επίπεδα και εις
βάρος της ποσότητας των οπλικών συστημάτων.

Στη λογική αυτή κινούνται ήδη επιλογές και των τριών κλάδων ­ ιδιαίτερα στην
Πολεμική Αεροπορία που έχει ήδη στο οπλοστάσιό της «έξυπνα» όπλα.