ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΕΝΙΚΟ Με ένα φως σκοτεινό…

Την θυμάμαι πάντα ανέκφραστη. Αυστηρή ακόμη κι όταν χαμογελούσε. Από μικρή
στεκόταν παράμερα, μιλούσε σε ελάχιστους, παρατηρούσε με περιέργεια τα πάντα
γύρω της, με βλέμμα λίγο τρομαγμένο, αλλά με διάθεση πάντα (επι)κριτική. Όχι,
στην πίσω αυλή ή στην παρέα δεν την είχαμε δει ποτέ, ούτε μπορώ να θυμηθώ στα
ρούχα της χρώμα άλλο από σκούρο ­ μπλε, πράσινο, καφέ ή μοβ. «Κουμπωμένη» ήταν
πάντα, όπως και τα πουκάμισά της ­ μέχρι τον λαιμό. Την ένιωθα να πνίγεται,
αλλά εκείνη δεν έχανε ευκαιρία να επιβεβαιώνει πως ανάσαινε κανονικά, σαν
όλους εμάς τους υπόλοιπους, μόνο που οι αναπνοές της είχαν τάξη, ρυθμό
συγκεκριμένο, ήταν «κανονικές», «καθώς πρέπει»…

Ελάχιστοι την είχαν επισκεφτεί στο σπίτι, κι ανάμεσα σ’ αυτούς κι εγώ. Ναι,
είχα δει τον χώρο όπου ζούσε ­ ένα διαμέρισμα με πολλά παράθυρα. Έμπαινε από
παντού το φως, όμως ήταν σκοτεινό. Γεμάτο με μεγάλα, βαριά έπιπλα, με
κεντημένα κάδρα σε χρυσές κορνίζες, εικόνες και σύμβολα έντονης πίστης, στους
τοίχους κάθε δωματίου. Δεν την αδικούσα, δεν την αδίκησα ποτέ. Έβλεπε τον
κόσμο μέσα από μια μικρή χαραμάδα ­ άλλωστε αυτό δεν κάνουμε όλοι; Μόνο να,
ένιωθα, χωρίς να μπορώ να το εξηγήσω, χωρίς να μπορώ να το περιγράψω, πως κάτι
δεν πήγαινε καλά.

Χρόνια μετά, κατάλαβα πως αυτό το «κάτι» (ένα «κάτι» που το έχανε σιγά-σιγά,
προγραμματισμένα αλλά αθέλητα, ασυνείδητα) ήταν η ίδια η επαφή με τη φύση της,
με τον εαυτό της, με το σώμα της, με τα συναισθήματά της και με τα μονοπάτια
που βρίσκουν, εκατομμύρια χρόνια τώρα, μέσα στον ανθρώπινο οργανισμό, για να
μπορέσουν να εκφραστούν. Σαν να μου φάνηκε πως την ξαναείδα πρόσφατα ­ στη
Θεσσαλονίκη ή στην Αθήνα, δεν θυμάμαι… Σαν να την ξεχώρισα… Είχε πια
«στεγνώσει», για τα καλά… Το βλέμμα της δεν είχε περιέργεια, δεν έψαχνε
τριγύρω… Μόνο τότε κατάλαβα πως έτσι έπρεπε να γίνει: να «στεγνώσει» τελείως
απ’ όλα εκείνα που κρατάνε έναν άνθρωπο ζωντανό, ακμαίο… Γιατί μόνον έτσι θα
μπορούσε να γίνει κι εκείνη ένα με το πλήθος, μάζα μέσα στις μάζες.