ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Τον καιρό των Τσιγγάνων…

Υπερεθνική μειονότητα. Σε πολλές χώρες της Ευρώπης οι Αθίγγανοι υφίστανται, ουσιαστικά, διωγμούς

Σύμφωνα με τις πλέον συντηρητικές εκτιμήσεις, 500.000 Αθίγγανοι ξεψύχησαν στα
χέρια των ναζί. Γι’ αυτό και οι ιστορικοί δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν τη
λέξη γενοκτονία. Μία γενοκτονία ανάλογη ίσως με αυτήν που συντελείται σήμερα
στην Ευρώπη. Σε διαφορετικό επίπεδο, βέβαια. Διότι η «μεθοδική εξόντωση ενός
λαού ή μιας φυλής», όπως ορίζει το λεξικό τη γενοκτονία, δεν σημαίνει
απαραιτήτως, και αποκλειστικώς, σωματική εξόντωση. Μπορεί να σημαίνει και
περιθωριοποίηση, καταναγκαστική αφομοίωση, κοινωνικό και οικονομικό
αποκλεισμό, παραβίαση των δικαιωμάτων και καταπίεση, κάτι που οι Αθίγγανοι της
Ευρώπης υφίστανται καθημερινά.

Η πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην
Ευρώπη (ΟΑΣΕ) ήταν, πράγματι, αποκαλυπτική: σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες,
ανέφερε, οι Αθίγγανοι αντιμετωπίζουν ουσιαστικά διωγμούς. Και απ’ ό,τι
φαίνεται, η διαπίστωση αυτή ισχύει ιδιαίτερα για την περιοχή του
Κοσσυφοπεδίου.

Η Υπάτη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες εκτιμά ότι από τις
70.000 Αθίγγανους, οι οποίοι κατοικούσαν στην επαρχία αυτή πριν από τον
πόλεμο, έχουν απομείνει σήμερα μόλις 40.000. Από αυτούς, πολλοί ζουν σε
στρατόπεδα προσφύγων ή σε μικρές κοινότητες, όπου δέχονται διαρκώς
παρενοχλήσεις ή επιθέσεις από τους αλβανόφωνους γείτονές τους. Πολλά από τα
σπίτια τους έχουν λεηλατηθεί ή, απλώς, καεί. Πριν από λίγους μήνες, μια
70χρονη Αθίγγανη σκοτώθηκε όταν «άγνωστοι» πέταξαν χειροβομβίδα στην αυλή του
σπιτιού της. Ο λόγος; Οι αλβανόφωνοι θεωρούν τους Αθίγγανους συμμάχους των
Σέρβων και πιστεύουν ότι τους βοήθησαν να διαπράξουν εγκλήματα πολέμου.
Συμπεριλαμβανομένης και της 70χρονης.

Ακόμα και ο ΟΗΕ και η περίφημη KFOR, η ΝΑΤΟϊκή ομάδα διατήρησης της τάξης,
έχουν δείξει περισσότερο ενδιαφέρον για την προστασία των Σέρβων παρά γι’
αυτήν, τη μικρότερη και λιγότερο «ηχηρή», ομάδα. Οι προσπάθειές τους να
συμφιλιώσουν τους Αθίγγανους της περιοχής με τους πολιτικούς ηγέτες των
αλβανοφώνων δεν έχουν στεφθεί με απόλυτη επιτυχία. Και οι απόπειρες να τους
εντάξουν στις τοπικές κοινότητες προσκρούουν στην αντίθετη άποψη των τοπικών
αρχών.

Οι 250 Αθίγγανοι ηγέτες, οι οποίοι συμμετείχαν στο συνέδριο της Διεθνούς
Ένωσης Αθιγγάνων, στην Πράγα, δήλωσαν ότι ελπίζουν σε τρία διαφορετικά
πράγματα: Πρώτον, να συμβάλουν στην αναζωογόνηση και την ενδυνάμωση του
κινήματος τους. Δεύτερον, να ανακαλύψουν νέες στρατηγικές που θα βελτιώσουν τη
θέση τους στην Ευρώπη. Τρίτον, και κυριότερο, να μπορέσουν να πείσουν τη
διεθνή κοινή γνώμη ότι η διαφορετικότητα δεν είναι αόριστη έννοια, αλλά
αναγνωρισμένο δικαίωμα.