Ή κόβετε τις συντάξεις σας ή νομιμοποιείτε τους λαθρομετανάστες

Από την ξενοφοβία και τον ρατσισμό, η Ευρώπη των «15» περνάει στο άλλο άκρο:
προτείνει τη νομιμοποίηση και εισαγωγή μεταναστών, προκειμένου να λυθεί το
ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό πρόβλημα της Γηραιάς Ηπείρου. Η Κομισιόν, σε
έκθεσή της που θα ανακοινωθεί στα τέλη Σεπτεμβρίου, θα εισηγείται στα
κράτη-μέλη, στο πλαίσιο των συστάσεών της, και τη «λύση μετανάστες»!

Ταυτοχρόνως, η ελληνική κυβέρνηση μελετά τη νομιμοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων
μεταναστών που βρίσκονται παρανόμως (λαθραία) εντός των ελληνικών συνόρων.
Αυτήν τη στιγμή, στο μέτρο της «πράσινης κάρτας» ­ της νομιμοποίησης, δηλαδή ­
υπάγονται 220.000 μετανάστες, εκ των οποίων όμως παραλαβή της κάρτας ­ και
καταβολή εισφορών ­ έχει γίνει μόνον από τους 120.000, περίπου.

Η Κομισιόν, βάσει των εντολών που έχει λάβει από τους αρχηγούς των
κρατών-μελών στη σύνοδο κορυφής της Λισαβώνας, θα παρουσιάσει στις 20 ή το
αργότερο στις 27 Σεπτεμβρίου, την έκθεσή της για τα ασφαλιστικά και
συνταξιοδοτικά συστήματα και για τις προτάσεις της για την αναμόρφωσή τους
έτσι ώστε να συνεχίσει το ευρωπαϊκό κράτος πρόνοιας να είναι βιώσιμο και στον
21ο αιώνα.

Τα διλήμματα που θα τεθούν ενώπιον των «15» είναι πολλά, αλλά θα μπορούσαν να
συνοψισθούν, απλοϊκά, σε ένα: «ή κόβετε τις συντάξεις και αυξάνετε την ηλικία
συνταξιοδότησης ή νομιμοποιείτε μετανάστες».

Περικοπές παροχών ή αυξήσεις φόρων

Η λογική, την οποία φυσικά πριν από την Κομισιόν έχει αναπτύξει και ο ΟΗΕ και
ο ΟΟΣΑ, από διαφορετικές ίσως οπτικές γωνίες, είναι ότι η ραγδαία γήρανση του
πληθυσμού της Ευρώπης σημαίνει πως οσονούπω αυτοί που θα εισπράττουν από το
κράτος πρόνοιας θα είναι πολύ περισσότεροι από αυτούς που θα συνεισφέρουν ­
και, άρα, εάν δεν γίνει κάτι, τα ασφαλιστικά συστήματα θα καταρρεύσουν.

Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν. Θα μπορούσε να αυξηθεί το όριο ηλικίας για τη
συνταξιοδότηση, αλλά κι αυτό θα «ανακούφιζε» το σύστημα για λίγο χρόνο, εάν
συνεχισθούν οι σημερινές τάσεις γήρανσης του πληθυσμού. Θα μπορούσαν επίσης να
περικοπούν οι συντάξεις και οι άλλες ασφαλιστικές παροχές (υγείας κ.λπ.), κάτι
που έρχεται ευθέως σε αντίθεση με την απόφαση των «15» να διαφυλάξουν το
ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο. «Εμείς δεν θέλουμε να γίνουμε Αμερική σε αυτόν
τον τομέα», είναι η κοινή παράμετρος σε όλες τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Μια άλλη «λύση», προσωρινού χαρακτήρα και αυτή, είναι η αύξηση των φόρων
προκειμένου να χρηματοδοτηθεί το ασφαλιστικό σύστημα. Αυτό έχει ήδη εφαρμοσθεί
σε ορισμένες χώρες-μέλη και έχει δείξει τα όριά του.

Ως εκ τούτου, η Κομισιόν φέρεται να καταλήγει στο συμπέρασμα πως η πολιτική
αύξησης της απασχόλησης, που ήδη ακολουθείται και παρουσιάζει αποτελέσματα, σε
συνδυασμό με την εισαγωγή και νομιμοποίηση μεταναστών, μπορεί να
«αποσυμπιέσει» τα ασφαλιστικά συστήματα τόσο, ώστε μέχρι το 2010 να μην
απαιτηθεί καμία απολύτως αναμόρφωση.

Μελέτη αλλαγής μεταναστευτικής πολιτικής

Βέβαια, η «συνταγή» δεν είναι τόσο εύκολη όσο φαίνεται, κυρίως λόγω του
ρατσισμού και της ξενοφοβίας που ενδημεί σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό σε
όλες τις ευρωπαϊκές χώρες. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Γερμανός καγκελάριος,
Γκέρχαρντ Σρέντερ, ανέθεσε τη μελέτη της αλλαγής της μεταναστευτικής πολιτικής
και της πολιτικής ασύλου σε επιτροπή εμπειρογνωμόνων, η οποία υποτίθεται ότι
θα παρουσιάσει τα πορίσματά της σε έναν χρόνο. Πολλοί, ωστόσο, αναμένουν ότι
το Βερολίνο δεν πρόκειται να βιασθεί να πάρει αποφάσεις, καθώς δεν θέλει να
εμπλακεί το όλο θέμα της μετανάστευσης στην προεκλογική ατζέντα εν όψει των
εκλογών του 2002.

Από την άλλη μεριά, τόσο η Κομμισιόν όσο και οι άλλοι διεθνείς οργανισμοί,
συνοδεύουν τις προτάσεις τους για σύνδεση μεταναστών – ασφαλιστικού, με μια
ολοκληρωμένη πολιτική μετανάστευσης (ενσωμάτωση δηλαδή των ξένων υπηκόων στις
κοινωνίες τους) και απορρίπτουν τις λογικές σύγχρονης εκμετάλλευσης ενός
εργατικού δυναμικού που δεν απολαμβάνει των ιδίων δικαιωμάτων με τους πολίτες
των χωρών.

ΟΗΕ: Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα χρειασθεί πολύ περισσότερους μετανάστες

Εάν δεν υπάρξει καθόλου μετανάστευση προς τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η
ηλικία συνταξιοδότησης θα πρέπει το 2050 να αυξηθεί στα 76 χρόνια, προκειμένου
να διατηρηθεί η ίδια αναλογία εργαζομένων συνταξιούχων, δηλαδή 4,3 εργαζόμενοι
ανά έναν ηλικιωμένο.

Αυτό υποστηρίζει η έκθεση του ΟΗΕ που δόθηκε στη δημοσιότητα τον περασμένο
Μάρτιο (United Nations Population Division, “Replacement Migration”). Όπως
αναφέρει η έκθεση, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεχόταν κατά μέσο όρο ετησίως 875.000
μετανάστες στο διάστημα 1990 – 1998. Έτσι, ο αριθμός των μεταναστών που
απαιτούνται για να αποτραπεί μια μείωση του συνολικού πληθυσμού είναι σε
γενικές γραμμές συγκρίσιμος με τα επίπεδα μετανάστευσης της δεκαετίας του ’90.
Ωστόσο, προκειμένου να αποτραπεί η μείωση του πληθυσμού που εργάζεται, ο
ετήσιος αριθμός των μεταναστών θα πρέπει σχεδόν να διπλασιαστεί.

Εάν πάλι η Ένωση θέλει να διατηρήσει την αναλογία εργαζομένων – συνταξιούχων
στα επίπεδα του 1995, οι μετανάστες που θα χρειασθεί να υποδεχθεί είναι 15
φορές περισσότεροι από αυτούς της δεκαετίας του ’90. Αντιστοίχως, εάν συμβεί
αυτό, περί το 2040 – 2050 ο συνολικός πληθυσμός της Ε.Ε. θα έχει τριπλασιαστεί
σε σχέση με σήμερα.

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Πιθανό το πιστοποιητικό νομιμότητας για όλους!

Η κυβέρνηση μελετά τη νομιμοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων ξένων μεταναστών, που
αυτή τη στιγμή βρίσκονται στη χώρα λαθραία. Άλλωστε, με το δεδομένο ότι οι
πρώτες πράσινες κάρτες που δόθηκαν ήταν ετήσιες, τώρα πλησιάζει η εποχή
ανανέωσής τους, οπότε ούτως ή άλλως απαιτούνται αποφάσεις.

Στις Βρυξέλλες επισημαίνουν ότι, εν αντιθέσει προς τις επιδόσεις της Ελλάδας
στην αύξηση της απασχόλησης, η χώρα μας βρίσκεται σε πλεονεκτικότερη θέση από
χώρες – μοντέλα όπως η Δανία, για τον απλούστατο λόγο ότι εμείς διαθέτουμε ήδη
μετανάστες, ενώ η Δανία θα πρέπει να κάνει εισαγωγή (και, βέβαια, μιλάμε για
μια χώρα με τα υψηλότερα επίπεδα ξενοφοβίας).

Το έλλειμμα – πλεόνασμα!

Τα υπέρ στη σκέψη της κυβέρνησης για τη νομιμοποίηση των μεταναστών είναι
πολλά: κατ’ αρχήν, είναι η αποσυμπίεση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Σύμφωνα
με υπολογισμούς, 100.000 μετανάστες που έχουν νομιμοποιηθεί και δεν
δικαιούνται άμεσα συντάξεως (Φιλιππινέζες, Αλβανοί κ.ά.) συμβάλλουν σε μια
μείωση του λειτουργικού κόστους του ΙΚΑ κατά 17,3%. Εν ολίγοις, ενώ το ΙΚΑ
παρουσιάζει ένα έλλειμμα της τάξεως των 384,1 δισεκατομμυρίων δραχμών, από
100.000 μόνον νόμιμους μετανάστες έχει πλεόνασμα 66,4 δισεκατομμυρίων δραχμών.
Αντιλαμβάνεται, έτσι, κανείς τι σημαίνει η νομιμοποίηση 500.000 μεταναστών –
το ΙΚΑ θα πάψει να είναι ελλειμματικό.

Έπειτα, θα ικανοποιηθούν οι χιλιάδες Έλληνες πολίτες που ζητούν επιμόνως
εργατικά χέρια για εργασίες στις οποίες δεν ανευρίσκεται Έλληνας πρόθυμος να
τις αναλάβει. Αντιστοίχως, θα αντιμετωπισθεί και το πρόβλημα της ερήμωσης της
υπαίθρου, που παίρνει όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις.

Τέλος, θα βοηθηθούν χώρες που έχουν ανάγκη και θα ενισχυθεί ο ρόλος της
Ελλάδας ως ηγεμονεύουσας δύναμης στην περιοχή.

Πολιτική ενσωμάτωσης

Στο υπουργείο Εξωτερικών τονίζουν, εξάλλου, ότι θα βελτιωθεί κι η εικόνα της
Ελλάδας, που σήμερα εμφανίζεται από ορισμένους να διώχνει με “συνοπτικές
διαδικασίες” ανθρώπους που έχουν ανάγκη – ακόμη και να μη σέβεται τα ανθρώπινα
δικαιώματα. Ο ίδιος ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Παπανδρέου, υποστηρίζει με
θέρμη μια σύγχρονη πολιτική ενσωμάτωσης των μεταναστών, σεβασμού της
πολυπολιτισμικής κοινωνίας στην οποία εξελίσσεται η Ελλάδα. Σε ανύποπτο χρόνο,
το 1992, είχε ταχθεί ευθέως υπέρ της νομιμοποίησης των λαθρομεταναστών. Λέει,
μάλιστα, πως τα περί εγκληματικότητας εκ μέρους των μεταναστών είναι προϊόν
ακριβώς του γεγονότος ότι δεν είναι νόμιμοι.

Κατά, λοιπόν, στη νομιμοποίηση δεν υπάρχουν; Φυσικά, υπάρχουν, όλα τα πράγματα
έχουν δυο όψεις. Για παράδειγμα, ενώ είναι σαφές ότι η νομιμοποίηση των
μεταναστών θα αποσυμπιέσει το συνταξιοδοτικό σύστημα, δεν είναι καθόλου σαφές
πώς θα επηρεάσει την ανεργία. Ενδέχεται, δηλαδή, να υπάρξει αύξηση της
απασχόλησης, αλλά ταυτοχρόνως να υπάρχει και αύξηση της ανεργίας.

Το ερώτημα που δεν έχει τεθεί…

Ένα δεύτερο πρόβλημα είναι η αμφίθυμη στάση της κοινής γνώμης. Όπως λέει
χαρακτηριστικά στέλεχος εταιρείας δημοσκοπήσεων, οι Έλληνες εμφανίζονται να
θέλουν μεν ξένους εργάτες για να τους κάνουν, με μικρό κόστος, τις δουλειές,
αλλά από την άλλη μεριά εμφανίζουν αυξημένα ποσοστά ξενοφοβίας και ρατσισμού
απέναντι στους μετανάστες. Βέβαια, το ερώτημα “τι προτιμάτε, να σας κόψουν τις
συντάξεις ή να νομιμοποιηθούν οι μετανάστες” δεν έχει τεθεί ευθέως από
κανέναν.

Διχασμένη φέρεται και η κυβέρνηση στο εσωτερικό της. Η Βάσω Παπανδρέου κι ο
Γιώργος Παπανδρέου φέρονται να υποστηρίζουν θερμά την ιδέα της νομιμοποίησης,
η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας κ.κ. Γιαννίτσης και Πρωτόπαπας να είναι
θετικοί, αλλά με επιφυλάξεις για το ζήτημα της ανεργίας, ενώ στην αντίπερα
όχθη φέρονται να είναι οι κ.κ. Αλέκος Παπαδόπουλος, Πέτρος Ευθυμίου και
Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.

ΟΟΣΑ: Φέρνουν λύσεις – αλλά και προβλήματα…

Πριν από λίγες μέρες σε διεθνές συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στη Ρώμη, ο
κορυφαίος οικονομολόγος του ΟΟΣΑ Ιγκνάζιο Βίσκο παρουσίασε την εργασία του
“Μετανάστευση: σενάρια για τον 21ο αιώνα – Μετανάστευση, ανάπτυξη και η αγορά
εργασίας”. Σε αυτήν αναφέρει μεταξύ άλλων ότι “κατά τους τελευταίους μήνες, η
προσοχή του Τύπου έχει επικεντρωθεί στις δυνατότητες αύξησης της μετανάστευσης
προς τις χώρες του ΟΟΣΑ, ιδιαίτερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ιαπωνία, ως
έναν τρόπο να χαλαρώσει η οικονομική και δημοσιονομική πίεση από τη μείωση και
τη γήρανση των πληθυσμών. Διαθέτει το πλεονέκτημα πως έχει μια άμεση και
σχετικά ισχυρή επίδραση στον πληθυσμό των εργαζομένων, λόγω του νεαρού της
ηλικίας των μεταναστών. Όμως, ενώ η μετανάστευση μπορεί να βοηθήσει εν μέρει
στο να ισοφαρίσει την επιβράδυνση της αύξησης ή τη μείωση των πληθυσμών, δεν
μπορεί από μόνη της να παράσχει λύσεις στις οικονομικές συνέπειες της γήρανσης
του πληθυσμού. Η οπτική του ΟΟΣΑ υπογραμμίζει την ανάγκη για δράσεις σε πολλά μέτωπα”.