Τα διλήμματα των τραπεζών στην ενιαία αγορά

Ο Ιωάννης Μάνος είναι Πρόεδρος της Γενικής Τράπεζας

Οι τάσεις που έχουν ήδη διαμορφωθεί στο διεθνές τραπεζικό σκηνικό, και των
οποίων μάρτυρες γινόμαστε και εμείς κατά τα τελευταία χρόνια, έχουν
διαφοροποιήσει σημαντικά τις πηγές κερδοφορίας των τραπεζικών ιδρυμάτων. Οι
εφαρμογές νέων τεχνολογιών έχουν πλέον χαρακτηρίσει τις εξελίξεις στις
χρηματοοικονομικές αγορές και ειδικότερα τον τραπεζικό χώρο. Παράλληλα, η
καθιέρωση του ευρώ έχει επιταχύνει τη δυναμική αυτή μέσω της έντασης του
ανταγωνισμού και της δημιουργίας ενιαίων αγορών χρήματος και κεφαλαίου σε
πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Τα τελευταία χρόνια οι τράπεζες παρατηρούν το καθαρό περιθώριο κέρδους να
μειώνεται σημαντικά. Οι νέες τεχνολογικές εφαρμογές τείνουν να μεταβάλουν
ριζικά τα δίκτυα διάθεσης χρηματοοικονομικών υπηρεσιών εισάγοντας μια σειρά
προϊόντων στο Διαδίκτυο, στη σταθερή και την κινητή τηλεφωνία, καθώς και στις
τηλεοπτικές συσκευές. Οι εφαρμογές μειώνουν σημαντικά το μέσο λειτουργικό
κόστος των τραπεζών, πιέζοντας τις τιμές των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και
δημιουργώντας οφέλη για το κοινωνικό σύνολο.

Η αντίδραση των τραπεζών στις εξελίξεις αυτές τις έχει οδηγήσει σε αναζήτηση
νέων πηγών κερδοφορίας, κυρίως αυτές που αφορούν σε έσοδα από προμήθειες
διαμεσολάβησης.

Η εντεινόμενη τάση των τραπεζών να επεκτείνουν τις εργασίες τους στους χώρους
της διαχείρισης περιουσίας, των χρηματιστηριακών συναλλαγών, του private
banking και των τραπεζοασφαλειών έχει σε σημαντικό βαθμό δημιουργήσει τις
απαραίτητες προϋποθέσεις για τη διατήρηση της αποδοτικότητας των ιδίων
κεφαλαίων σε ικανοποιητικά επίπεδα.

Ο προσανατολισμός επίσης πολλών τραπεζών στον χώρο της λιανικής τραπεζικής
έχει ξεκινήσει από παλαιότερα και έχει γίνει πιο ορατός σήμερα, αξιοποιώντας
τις σημαντικές ευκαιρίες και περιθώρια ανάπτυξης που προσφέρει αφενός η
διαμόρφωση του κατάλληλου θεσμικού πλαισίου, αλλά και η μεταβολή του
χρηματοοικονομικού προφίλ των μικρών οικονομικών μονάδων.

Εντάσσοντας στον τομέα της λιανικής τραπεζικής τόσο τις μικρομεσαίες
επιχειρήσεις όσο και τους επαγγελματίες αλλά και ιδιώτες πελάτες, οι τράπεζες
έχουν ένα ευρύ πεδίο δράσης και τη δυνατότητα να προσφέρουν προϊόντα και
υπηρεσίες, που όχι μόνο δίνουν λύσεις και διευκολύνουν αυτές τις κατηγορίες
πελατών, αλλά δημιουργούν και στις ίδιες σημαντικές προϋποθέσεις κερδοφορίας.

Εισάγοντας αρχικά απλά προϊόντα όπως οι πιστωτικές κάρτες, τα καταναλωτικά
δάνεια, οι υπηρεσίες στεγαστικής πίστης, αλλά και καταθετικά προϊόντα
αποταμιευτικού ή διαχειριστικού χαρακτήρα, οι τράπεζες έχουν περάσει πλέον στο
στάδιο ανάπτυξης σύνθετων προϊόντων, προσαρμοσμένων στις εξειδικευμένες
ανάγκες των πελατών τους, με ιδιαίτερα ελκυστικά χαρακτηριστικά.

Ήδη, προσφέρεται ένα ευρύ φάσμα καταθετικών-επενδυτικών προϊόντων μέσω των
οποίων διασφαλίζονται βελτιωμένες αποδόσεις, αλλά και εναλλακτικών
χρηματοδοτικών, που εξυπηρετούν συγκεκριμένες ανάγκες των καταναλωτών, ενώ
στον τομέα των καρτών προωθούνται οι «έξυπνες κάρτες».

Η επιθετική πολιτική που ακολουθούν οι τράπεζες στον χώρο του retail banking
για αύξηση του μεριδίου τους θα εντείνει τον ήδη ισχυρό ανταγωνισμό, ιδιαίτερα
μετά την αναμενόμενη σύγκλιση των επιτοκίων.

Κερδισμένες από αυτήν τη μάχη θα βγουν οι τράπεζες εκείνες που σε συνδυασμό με
την ποικιλία των προϊόντων τους θα έχουν δώσει έμφαση στην ποιότητα των
υπηρεσιών τους, υιοθετώντας πελατοκεντρική φιλοσοφία και επιτυγχάνοντας
σταυροειδείς πωλήσεις, ενώ ο μεγάλος ωφελημένος θα είναι ο καταναλωτής, ο
οποίος θα απολαμβάνει όχι μόνο ποικιλίας προϊόντων-υπηρεσιών σε χαμηλές τιμές,
αλλά και ποιοτικής εξυπηρέτησης από εναλλακτικά σημεία πώλησης.