Φορολογική μεταρρύθμιση, ο θρίαμβος του Σρέντερ

Η επιτυχία του Γερμανού καγκελάριου Γκέρχαρντ Σρέντερ να «περάσει» από το γερμανικό Κοινοβούλιο το πακέτο φορολογικών μειώσεων, αποτελεί χρυσή ευκαιρία για την επιτάχυνση της πορείας αναδιάρθρωσης της ευρωπαϊκής οικονομίας

Αντιμετωπίζοντας με επιτυχία όλες τις αντιξοότητες, την προηγούμενη εβδομάδα ο
Γερμανός καγκελάριος Γκέρχαρντ Σρέντερ κατάφερε να «περάσει» με εντυπωσιακά
οριακή διαφορά τη φορολογική μεταρρύθμιση που σχεδίασε τους τελευταίους μήνες.
Και μάλιστα η επιτυχία του συνοδεύτηκε από την αποτυχία των προσπαθειών των
κομμάτων της αντιπολίτευσης που είχαν αμφισβητήσει την ποιότητα των
φορολογικών του μέτρων να αποτρέψουν την υπερψήφιση της μεταρρύθμισης.

Ο τελευταίος γύρος στην ‘Ανω Βουλή της Βόννης ήταν δραματικός και ο
καγκελάριος όπως και ο υπουργός Οικονομικών Χανς Άιχελ αναγκάστηκαν να κάνουν
παραχωρήσεις σε ορισμένα ομόσπονδα γερμανικά κρατίδια προκειμένου να
εξασφαλίσουν τις ψήφους τους.

Την περασμένη Παρασκευή ήταν το «μεγαλύτερο απόγευμα» για τον Σρέντερ από τη
στιγμή που το γερμανικό Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα της αντιπολίτευσης
αποφάσισε να κάνει το νομοσχέδιο που προβλέπει την μείωση της φορολογίας κατά
50 δισεκατομμύρια μάρκα ένα ζήτημα του όλα ή τίποτα. Στην κρίσιμη ψηφοφορία
στην Μπούντεσρατ η κυβέρνηση πήρε 41 ψήφους, όταν στην πραγματικότητα
χρειαζόταν μόνο 35 και πολύ περισσότερες από αυτές που πίστευε ότι θα πάρει
μόλις 24 ώρες νωρίτερα.

Οι φορολογικές αλλαγές θα πραγματοποιηθούν σταδιακά κατά τη διάρκεια της
επόμενης δεκαετίας, ξεκινώντας από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Ο κατώτατος
φορολογικός συντελεστής της φορολογίας εισοδήματος θα μειωθεί από το 22,9% στο
19,9% ενώ ο ανώτερος φορολογικός συντελεστής θα μειωθεί μέχρι το 2005 στο 42%
από το 51% που είναι σήμερα. Τα εισοδήματα άνω των 102.000 μάρκων θα
φορολογηθούν με βάση τον ανώτερο συντελεστή, ενώ το αντίστοιχο ύψος
εισοδήματος είναι σήμερα 115.000 μάρκα.

Το αφορολόγητο όριο, που προς το παρόν βρίσκεται στα 13.499 μάρκα, θα αυξηθεί
στα 15.000 μάρκα μέχρι το 2005. Παράλληλα, η φορολογική μεταρρύθμιση προβλέπει
ότι ο φορολογικός συντελεστής της κερδοφορίας επιχειρήσεων θα μειωθεί μέχρι το
2005 στο 25% από 40% που είναι σήμερα. Τα κέρδη από τις πωλήσεις μετοχών που
έχουν διακρατηθεί για περισσότερο από ένα χρόνο θα είναι αφορολόγητα.

«Πρόκειται για το τέλος της ασθένειας της γερμανικής οικονομίας και θα
καταφέρει να μας τραβήξει από τον πάτο της ανταγωνιστικότητας», δήλωσε ο
Γκέρχαρντ Σρέντερ σχολιάζοντας την επιτυχία του στην ‘Ανω Βουλή.

Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα, πρόσθεσε, ξέχασε ότι η κυβέρνηση δεν
ενδιαφέρεται για πολιτικά παιχνίδια αλλά για την ευημερία της χώρας. «Πάντα
είμαστε έτοιμοι για να διαπραγματευτούμε. Αυτή είναι μια νίκη, όχι για τους
Σοσιαλδημοκράτες, αλλά για τη Γερμανία».

Θετική αντίδραση

Η υπερψήφιση των φορολογικών μεταρρυθμίσεων έγινε δεκτή με ανακούφιση από τη
γερμανική επιχειρηματική κοινότητα. Η άποψή της ήταν «καλύτερα κάτι από το
τίποτα».

Όταν όμως ο ενθουσιασμός θα κοπάσει και η προσοχή θα στραφεί στους αριθμούς,
θα φανεί ότι ο καγκελάριος δεν έχει πετύχει κάτι συνταρακτικό. Η μείωση της
φορολογίας των επιχειρήσεων ανατρέπει μόλις τα οκτώ δισεκατομμύρια μάρκα που
τους είχε επιβάλει ο προηγούμενος υπουργός Οικονομικών, ο «κόκκινος» ‘Οσκαρ
Λαφοντέν. Η κατάργηση του φόρου στη μεταβίβαση μετοχών θα δημιουργήσει τις
προϋποθέσεις για μεταρρύθμιση των επιχειρήσεων στη Γερμανία. Ωστόσο, πέρα από
αυτό δεν υπάρχει τίποτε άλλο να περιμένουμε από το πακέτο φορολογικών
ελαφρύνσεων που πέρασε ο Σρέντερ.

Το κυριότερο συμπέρασμα είναι ότι το πακέτο δεν διορθώνει τα μεγάλα προβλήματα
της γερμανικής οικονομίας αλλά και γενικότερα των ευρωπαϊκών οικονομιών που
τις εμποδίζουν να αποδίδουν όπως η αμερικανική οικονομία. Κανείς ωστόσο δεν
μπορεί να αμφισβητήσει ότι πρόκειται για ένα θετικό βήμα όσον αφορά την
κατάσταση του γερμανικού επιχειρηματικού κόσμου ο οποίος για πολλά χρόνια
είναι αντιμέτωπος με τον αυστηρό έλεγχο της οικονομίας και την υψηλή
φορολογία.

Για την υπόλοιπη Ευρώπη είναι θετικό το γεγονός ότι κάτι αρχίζει να αλλάζει
στην μεγαλύτερη οικονομία της, τη γερμανική. Μία φορολογική μεταρρύθμιση όμως
που δεν συνοδεύεται από αλλαγές στις αγορές εργασίας, στο συνταξιοδοτικό
σύστημα, στο κόστος υγείας και εκπαίδευσης, μάλλον δεν πρέπει να αποτελεί λόγο
για πανηγυρισμούς.

Η συνολική ποσοστιαία μείωση της φορολογίας εισοδήματος και επιχειρηματικών
κερδών στη Γερμανία μπορεί να «αναγκάσει» τους γείτονες των Γερμανών να
κινηθούν προς την ίδια κατεύθυνση -ο Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ μίλησε την
περασμένη Παρασκευή για την ανάγκη περικοπής της φορολογίας.

Το κυριότερο ωστόσο συμπέρασμα από την επιτυχία του Σρέντερ είναι ότι υπάρχει
πολιτική βούληση για να αντιμετωπισθούν τα προβλήματα που συγκρατούν την
ευρωπαϊκή οικονομία.

Μακρύς δρόμος

Στην πραγματικότητα, όταν ο Σρέντερ έλεγε ότι οι μειώσεις της φορολογίας
σημαίνουν ότι κανείς πλέον δεν θα μπορεί να μιλά για την προβληματική
γερμανική οικονομία, ο κ. Σιράκ έδειχνε ασυνήθιστο ενδιαφέρον για την
οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα της χώρας του ­ το δημόσιο χρέος
αυξάνεται με ρυθμό ενός δισεκατομμυρίου φράγκων (143 εκατομμυρίων δολαρίων το
χρόνο), η αγοραστική δύναμη των Γάλλων δεν αυξάνεται, το χάσμα μεταξύ πλουσίων
και φτωχών διευρύνεται.

Όλα αυτά δείχνουν ότι πρέπει να γίνουν πολλά στις ευρωπαϊκές οικονομίες. Την
περασμένη εβδομάδα ο Ότμαρ Ίσινγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής
Κεντρικής Τράπεζας, αναφέρθηκε στην παρούσα φάση ανάπτυξης της ευρωπαϊκής
οικονομίας μιλώντας για την «κυκλική μεταστροφή», η οποία δεν έχει ακόμη
μετατραπεί σε μια περίοδο ισχυρής μη πληθωριστικής ανάπτυξης.

Ας σημειωθεί ότι σε συνέντευξη που παραχώρησε στη γαλλική εφημερίδα «Le
Monde», απέφυγε να αναφέρει ότι οι ρυθμοί οικονομικής ανάπτυξης της Ευρώπης θα
προσεγγίσουν αυτούς των Ηνωμένων Πολιτειών. Και πέρα από τις συνηθισμένες
συνταγές σχετικά με την ανεπαρκή ευελιξία των ευρωπαϊκών αγορών εργασίας,
προϊόντων και υπηρεσιών, ο κ. Ίσινγκ εξέφρασε τις αμφιβολίες του σχετικά με
την ύπαρξη της λεγόμενης νέας οικονομίας στην Ευρώπη. «Είναι δύσκολο να
εξακριβώσουμε την εμφάνιση της νέας οικονομίας στη Γηραιά ‘Ηπειρο», είπε ο
ίδιος. «’Εχουμε εδώ και εκεί κάποιες κινήσεις προς αυτήν την κατεύθυνση αλλά
τίποτε ξεκάθαρο. Φυσικά και υπάρχουν επιχειρήσεις της υψηλής τεχνολογίας. Αλλά
ο συνδυασμός της μικροοικονομικής ευελιξίας και των μακροοικονομικών πολιτικών
που συνεισφέρουν στη σταθερότητα που χαρακτηρίζει τη νέα οικονομία στις
Ηνωμένες Πολιτείες δεν υφίσταται στην Ευρώπη. Γι’ αυτόν τον λόγο δεν βλέπουμε
την συνεχή αύξηση της παραγωγικότητας. Για να συμβεί αυτό χρειαζόμαστε μια
περίοδο μεγάλων επενδύσεων, κυρίως στις νέες τεχνολογίες, όπως και
απελευθέρωση των αγορών και μεγαλύτερη ευελιξία».

Παρά τις προβλέψεις για σημαντική επιτάχυνση των ρυθμών ανάπτυξης της
ευρωπαϊκής οικονομίας τον επόμενο χρόνο -μπορούν να ξεπεράσουν ακόμη και το
3%- οι μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης δεν είναι αυτές που θα επιθυμούσε ο
Ίσινγκ και άλλοι κορυφαίοι Ευρωπαίοι ιθύνοντες της οικονομικής πολιτικής.