ΠΡΟΣΩΠΑ Οι δύο πλευρές του «διαδόχου»

Σε όλη τη διάρκεια της εκστρατείας για τον επαναπατρισμό του Ελιάν
Γκονζάλες, ένας άνθρωπος ήταν πάντα παρών στις συγκεντρώσεις που γίνονταν σε
όλη την Κούβα ­ ντυμένος πάντα με στρατιωτική στολή, να δείχνει τον δρόμο στη
λαϊκή διαμαρτυρία.

Ραούλ Κάστρο. Ο πιστός αδελφός τού Φιντέλ βρέθηκε φέτος κάτω από τα φώτα της δημοσιότητας περισσότερο από κάθε άλλη φορά

Ο Ραούλ Κάστρο, ο πάντα πιστός αδελφός τού προέδρου Φιντέλ Κάστρο και δεύτερος
στην ιεραρχία της κομμουνιστικής ηγεσίας, βρέθηκε φέτος κάτω από τα φώτα της
δημοσιότητας περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Αλλά για τους περισσότερους
Κουβανούς, ο 69χρονος επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων, γνωστός στην Κούβα
απλώς ως «Ραούλ», παραμένει μια αινιγματική φυσιογνωμία, καθώς η δημόσια
εικόνα του κυμαίνεται από εκείνη ενός μη χαρισματικού ισχυρού άνδρα που
προκαλεί τον φόβο μέχρι εκείνη του χαρούμενου θείου.

«Υπάρχουν δύο εκδοχές του Ραούλ: στη μία είναι σαν τον Γκαίμπελς, χαλύβδινος
σκληροπυρηνικός, πιο αριστερός από τον Φιντέλ», λέει ένας διπλωμάτης στην
Αβάνα. «Στην άλλη είναι μια χαρούμενη ψυχή που απολαμβάνει ένα καλό ανέκδοτο,
κάτι σαν “γκουαχίρο” (επαρχιώτης), χωρίς όμως το χάρισμα ή το μυαλό του
Φιντέλ».

Ένα πράγμα είναι βέβαιο για τον Ραούλ Κάστρο: θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο,
τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, όταν ο θρυλικός αδελφός του, ο οποίος κυβερνάει εδώ
και 41 χρόνια και κλείνει τα 74 τον ερχόμενο μήνα, αποχωρήσει από την εξουσία
εξαιτίας θανάτου, ασθένειας ή από κάποια άλλη απρογραμμάτιστη αιτία.

Το μοναδικό σενάριο στο οποίο ο Ραούλ θα μπορούσε να παραχωρήσει την εξουσία
θα ήταν «για να ολοκληρωθεί η αλλαγή φρουράς» αν ο Φιντέλ Κάστρο παραιτηθεί
οικειοθελώς ­ ή αποσυρθεί εσκεμμένως σε έναν συμβολικό ρόλο για να ανοίξει τον
δρόμο σε μια νέα γενιά νεαρών ηγετών, προσθέτει ο Κάπτσια. Ωστόσο οι
περισσότεροι αναλυτές υποθέτουν πως ο Ραούλ Κάστρο, όντας ο διορισμένος
δεύτερος, θα επιδιώξει να αναλάβει αμέσως μετά τον Φιντέλ για να διατηρήσει
την εξουσία του κυβερνώντος Κομμουνιστικού Κόμματος. Από εκεί και πέρα, τα
πολιτικά σενάρια είναι πολλά και διαφορετικά. Στο ένα άκρο του φάσματος,
ορισμένοι ­ κυρίως οι ίδιοι οι αδελφοί Κάστρο ­ μοιάζουν πεπεισμένοι πως η
σοσιαλιστική ηγεσία μπορεί εύκολα να διατηρήσει τον έλεγχο στο μοναδικό
κομμουνιστικό κράτος του ημισφαιρίου. Στο άλλο άκρο ­ στο οποίο βρίσκονται
κυρίως οι αντίπαλοι του Κάστρο ­ προβλέπεται ένα ανατολικοευρωπαϊκό σενάριο,
με τους κομμουνιστές να ανατρέπονται από τη λαϊκή αναταραχή, ίσως και με
βοήθεια από την Ουάσιγκτον και τους Κουβανοαμερικανούς.

Ανάμεσα σε αυτά τα δύο άκρα υπάρχουν διάφορες «μεσαίες» θεωρίες για το μέλλον
της Κούβας μετά τον Φιντέλ Κάστρο. Οι περισσότερες προβλέπουν κάποιο ρόλο για
τον Ραούλ ­ να είναι ο μεσολαβητής για τη «χαλάρωση» του μονοκομματικού
κομμουνισμού, μια «βιτρίνα» για άλλους που είναι στα παρασκήνια ή μέλος μιας
νέας συλλογικής ηγεσίας.