Φλόγες εμφυλίου

Οι τεράστιες φωτιές που έκαιγαν χθες όλη τη νύχτα στις βορειοιρλανδικές
πόλεις άναψαν με αφορμή τη νίκη του Γουλιέλμου της Οράγγης επί του καθολικού
Άγγλου βασιλέα Ιάκωβου ΙΙ στη μάχη του Μπόιν, πριν από 310 χρόνια.

Μπέλφαστ, φωτιές. Ένας μικρός προτεστάντης σηκώνει τη γροθιά του, δίπλα στη φωτιά για τον εορτασμό της νίκης επί των καθολικών. Ποιον απειλεί;

Η μάχη αυτή έκρινε οριστικά την τύχη του καθολικισμού στη Βρετανία. Οι
επίγονοι των Σκωτσέζων πρεσβυτεριανών αποίκων, που πολέμησαν στο πλευρό του
Ολλανδού προτεστάντη πρίγκιπα, δεν χάνουν από τότε την ευκαιρία να
υπενθυμίζουν με γιορτές και παρελάσεις στους ηττημένους την ταπείνωσή τους.
Συνήθως, οι εκδηλώσεις αυτές οδηγούν σε ταραχές μεταξύ των δύο θρησκευτικών
κοινοτήτων. Οι ταραχές που σημειώθηκαν φέτος όμως ήταν διαφορετικές. Αυτή τη
φορά η πραγματική μάχη δεν έγινε ανάμεσα σε καθολικούς και προτεστάντες, αλλά
μεταξύ των νικητών του Μπόιν. Καιρός ήταν.

Η απειλή της εμφύλιας σύγκρουσης ανήκει στα στοιχεία του ιρλανδικού, από τότε
που αυτό βρέθηκε στην καρδιά της βρετανικής πολιτικής σκηνής, περίπου το 1880.
Ήταν ο λόρδος Ράντολφ Τσώρτσιλ, πατέρας του Ουίνστον Τσώρτσιλ, που στην
προοπτική της ιρλανδικής αυτονομίας λανσάρισε το απειλητικό σύνθημα «Το Όλστερ
(οι έξι βορειο-ιρλανδικές κομητείες με προτεσταντική πλειοψηφία) θα πολεμήσει
και θα βρει το δίκιο του».

Ειρωνεία

Το καλοκαίρι του 1914, η Βρετανία έφθασε στα πρόθυρα του εμφυλίου πολέμου,
όταν οι έξαλλοι προτεστάντες εθελοντές (Ενωτικοί) του σερ Έντουαρντ Κάρσον
κατέλαβαν με τα όπλα το Όλστερ για να εμποδίσουν το νομοσχέδιο που προέβλεπε
αυτονομία (καθεστώς Ντομίνιον) για όλη την Ιρλανδία. Η ειρωνεία της ιστορίας:
ήταν ο πολεμοχαρής Ουίνστον Τσώρτσιλ, τότε πρώτος λόρδος του Ναυαρχείου, που
πίεζε την κυβέρνηση να τους διαλύσει διά της βίας. Χρειάστηκε η παρέμβαση των
Γερμανών και ο Παγκόσμιος Πόλεμος για να ηρεμήσουν τα πνεύματα. Ο ιρλανδικός
απελευθερωτικός αγώνας μετά τον Πόλεμο κατέληξε σε έναν συμβιβασμό που
εξασφάλισε την προτεσταντική κυριαρχία στη Βόρεια Ιρλανδία. Οι Ενωτικοί την
κυβερνούσαν ως αιώνιο τμήμα της Βρετανίας και πίστευαν πως οι καθολικοί έχουν
μόνο δύο επιλογές: ή να μεταναστεύσουν στον Νότο (στη Δημοκρατία της
Ιρλανδίας) ή να μη μιλάνε.

Σήμερα, οι σκληροπυρηνικοί Ενωτικοί δεν καταλαβαίνουν πια τον κόσμο. Η Βόρεια
Ιρλανδία έχει μια κοινή κυβέρνηση προτεσταντών και καθολικών και ένα πρόγραμμα
προστασίας της καθολικής μειονότητας. Το πιο εξοργιστικό για τους
σκληροπυρηνικούς είναι ότι όλα αυτά συμβαίνουν με ενεργό συμμετοχή του
μεγαλύτερου μέρους της προτεσταντικής κοινότητας, συμπεριλαμβανομένου του
Ντέιβιντ Τριμπλ, του ηγέτη του μεγαλύτερου προτεσταντικού κόμματος. Η
μονολιθικότητα των προτεσταντών ανήκει στο παρελθόν.

Ένας τέτοιος σκληροπυρηνικός είναι ο Τομ Σπενς, 20 χρόνων. Είναι μέλος της
παραστρατιωτικής οργάνωσης «Ένωση για την Άμυνα του Όλστερ», φέρει τατουάζ με
το έμβλημα της σκωτσέζικης (προτεσταντικής) ποδοσφαιρικής ομάδας Γκλάσκοου
Ρέιντζερς και αποκαλεί το εαυτό του αληθινό προτεστάντη, σε αντίθεση με αυτούς
που συμμετέχουν στην κυβέρνηση. «Χάνουμε τη χώρα μας», διαμαρτύρεται. «Η
αστυνομία προστατεύει μόνο τους δημοκρατικούς (καθολικούς) τρομοκράτες. Ποιος
θα υπερασπιστεί τα δικαιώματά μας;».

Αποφασισμένοι

Ο Σπενς ανήκει πλέον σε μια μειοψηφία στη Βόρεια Ιρλανδία. Αυτή η μειοψηφία
όμως είναι βίαιη και αποφασισμένη. Είναι ενδεικτικό πως τα περισσότερα
επεισόδια χθες ξέσπασαν σε προτεσταντικές συνοικίες. Στο Μπέλφαστ, στο
προτεσταντικό τμήμα του Πορταντόουν, όπου η αστυνομία είχε 21 τραυματίες. Στο
Λέιρν, όπου πυροβολήθηκε και πέθανε ένας άνδρας, πιθανόν από Ενωτικούς
Παραστρατιωτικούς. Στο Λόντοντερι, όπου παραστρατιωτικοί προτεστάντες
επετέθησαν στο αστυνομικό τμήμα. Στο κέντρο Μπέλφαστ, όπου επικηρυγμένοι
παραστρατιωτικοί της οργάνωσης «Μαχητές του Όλστερ» εμφανίστηκαν δίπλα στις
φωτιές και έριξαν πυροβολισμούς στον αέρα, κάτω από τα χειροκροτήματα των
παρισταμένων.

Η παρέλαση της… νίκης

Χιλιάδες σκληροπυρηνικοί του τάγματος της Οράγγης παρήλασαν στους δρόμους των
βορειο-ιρλανδικών πόλεων για να γιορτάσουν τη νίκη στο Μπόιν. Την περασμένη
νύχτα ορισμένοι από αυτούς ίσως να είχαν πρωταγωνιστήσει στις επιθέσεις και τα
επεισόδια. Με τις πίπιζές τους, τις σημαίες τους και τα μεγάλα τύμπανα έφεραν
την περίοδο των παρελάσεων στο κορύφωμά της. Στην περίοδο αυτή, οι Ενωτικοί
εξυμνούν τους δεσμούς τους με τη Βρετανία και η αλαζονική θριαμβολογία τους
δυσκολεύει αφάνταστα τη συνύπαρξη των δύο κοινοτήτων. Αν ο Τριμπλ και η
πλειοψηφία των προτεσταντών επιδιώκουν πράγματι την ειρήνη και τη συνύπαρξη με
τους καθολικούς στη Βόρεια Ιρλανδία, θα πρέπει κάποτε να αντιπαρατεθούν με
τους εξτρεμιστές Ενωτικούς, που την απορρίπτουν. Όπως κάθε προτεστάντης
ηγέτης, ο Τριμπλ έμαθε να θαυμάζει τον σερ Έντουαρντ Κάρσον. Τώρα όμως ίσως να
εύχεται να είχαν ακούσει τον Τσώρτσιλ, ώστε ο ίδιος να μην είναι υποχρεωμένος
να στραφεί εναντίον των επιγόνων του ινδάλματός του.