ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Τηλεόραση ταμπλόιντ

Μπορεί να φταίει ο ανταγωνισμός. Ίσως να πρόκειται για παρενέργεια της
αγοράς. Το βέβαιο είναι ότι τα δελτία ειδήσεων της τηλεόρασης γίνονται συνεχώς
πιο ανάλαφρα, πιο εύπεπτα. Και, βέβαια, όλο και λιγότερο πολιτικά.

Μάργκαρετ Θάτσερ. Μετά την παραίτησή της, το 1990, η πολιτική άρχισε να χάνει το ενδιαφέρον της

Εάν μια υγιής δημοκρατία στηρίζεται σε πολίτες που μπορούν να κάνουν σοβαρές
πολιτικές επιλογές για το ποιος πρέπει να τους εκπροσωπεί και που συμμετέχουν
στη συνέχεια στις συζητήσεις μεταξύ των πολιτικών εκπροσώπων τους, τότε η
τηλεόραση παραμένει το ισχυρότερο μέσο για τη βελτίωση της πολιτικής
συνειδητοποίησης και την ενίσχυση της δημοκρατικής συμμετοχής: από το αξίωμα
αυτό ξεκίνησαν ο Στήβεν Μπάρνετ και η Έμιλυ Σέυμουρ για να μελετήσουν τις
αλλαγές στα δελτία ειδήσεων των μεγάλων βρετανικών καναλιών τα τελευταία 25
χρόνια. Είναι αλήθεια, βέβαια, ότι ζούμε στην εποχή των ειδησεογραφικών
καναλιών σε 24ωρη βάση, των διαδραστικών ιστοσελίδων και της συνεχούς ροής
ειδήσεων μέσω των κινητών τηλεφώνων Wap. Οι περισσότεροι από εμάς, όμως,
οφείλουμε την επαφή μας με τον κόσμο στα βραδινά δελτία ειδήσεων της
τηλεόρασης.

Για τους σκοπούς της έρευνάς τους, την οποία τιτλοφόρησαν «Από τον Κάλλαχαν
στο Κόσοβο», οι δύο Βρετανοί ερευνητές χώρισαν τα θέματα των δελτίων σε τρεις
μεγάλες κατηγορίες: ταμπλόιντ (εγκλήματα, αθλητικές ειδήσεις, θέματα που
ενδιαφέρουν τον καταναλωτή και ειδήσεις από τη σώου-μπίζνες), «σοβαρά» θέματα
(ειδήσεις πολιτικού, κοινωνικού και εκπαιδευτικού ενδιαφέροντος) και διεθνή
θέματα. Συνολικά ανέλυσαν περισσότερα από 700 βραδινά δελτία ειδήσεων και των
τεσσάρων μεγάλων καναλιών, κατά την περίοδο 1975-1999. Στόχος τους δεν ήταν να
κρίνουν αν ορισμένα θέματα ήταν «καλύτερα» από τα άλλα. Αυτό που τους
ενδιέφερε ήταν οι αλλαγές στο περιεχόμενο των δελτίων τα τελευταία 25 χρόνια.

Η διαπίστωσή τους είναι πολύ ενδιαφέρουσα: τα «σοβαρά» θέματα των δελτίων του
BBC μειώθηκαν από 60% του συνόλου το 1975 σε 40% το 1999, ενώ για το ITV το
αντίστοιχο ποσοστό ήταν ακόμη μικρότερο, αγγίζοντας το 33%. Η εικόνα άρχισε να
αλλάζει κυρίως μετά το 1995, ενώ το 1999 η κάλυψη των πολιτικών θεμάτων ήταν η
μικρότερη της τελευταίας 25ετίας σε όλα τα κανάλια. Το φαινόμενο αυτό μπορεί
να εξηγηθεί με δύο τρόπους. Οι απαισιόδοξοι θεωρούν ότι τα κανάλια διστάζουν
όλο και περισσότερο να φέρνουν τους τηλεθεατές αντιμέτωπους με θέματα που
απαιτούν σκέψη και προβληματισμό. Οι αισιόδοξοι πιστεύουν ότι η μεγαλύτερη
ποικιλία του περιεχομένου των ειδησεογραφικών δελτίων αντανακλά μια
γενικότερη, και απολύτως ευπρόσδεκτη, μετακίνηση της κοινωνίας.

Οι ίδιοι οι ερευνητές τάσσονται προς το παρόν με τη δεύτερη άποψη. Όπως
γράφουν όμως στην «Γκάρντιαν», δεν μπορούν να μην επισημάνουν τον κίνδυνο μιας
σταδιακής περιθωριοποίησης της σοβαρής και διεθνούς ειδησεογραφίας. «Δεν
είμαστε καθόλου αισιόδοξοι ότι σε δέκα χρόνια από σήμερα τα δελτία ειδήσεων
της τηλεόρασης θα διατηρούν ακόμη τη σημερινή ισορροπημένη προσέγγισή τους».
Στην Ελλάδα, πάντως, αυτή η αισιοδοξία έχει σβήσει προ πολλού.