Θέα και γεύσεις στην ταράτσα της «Ξανθής»

Μα, ποια είναι αυτή η κοπέλα με την απίθανη και μυστήρια φωνή που τραγουδά
τόσο ωραία με τα άλλα τα παιδιά; ρώτησα την Ξανθή, την ιδιοκτήτρια της
ομώνυμης ταβέρνας στον Λόφο του Στρέφη. Καθόμασταν στην ταράτσα, απολαμβάναμε
τη ρετσίνα και τους μεζέδες και αγναντεύαμε τη νυχτερινή Αθήνα από ψηλά. Ήταν
ένα πολύ ζεστό βράδυ του Ιούλη του 1980 και αναπολούσαμε με την Ξανθή Μαύρη
(από την Πάρο) τις νύχτες εκείνες, τη σκληρή εποχή της στρατιωτικής
δικτατορίας, όταν εκείνη τραγουδούσε στο πάλκο της ταβέρνας «Περιβόλι τ’
ουρανού» των δύο φίλων Βασίλη Ευθυμίου και Παύλου Σιδέρη, απέναντι από τους
Στύλους του Ολυμπίου Διός.

Δεν ξεχνιούνται εύκολα εκείνες οι ηρωικές νύχτες, στη χούντα, να τραγουδάς
Θεοδωράκη (τη στιγμή που ήταν παράβαση του νόμου 509) και να κινδυνεύεις ανά
πάσα στιγμή να πας στρατοδικείο ή φυλακή. Η Ξανθή, όμως, σεμνή και μετρημένη
σε όλη της τη ζωή, δεν ήθελε να κάνει γνωστή την αντιστασιακή της δράση στον
ευρύτερο κύκλο της, λέγοντάς μου: «Ό,τι κάναμε το κάναμε γιατί ήταν χρέος μας.
Δεν χρειάζεται να τα λέμε πάρα πέρα. Άλλοι είναι αυτοί που αυτοπλασάρονται σαν
αντιστασιακοί». Η ζέστη εκείνη τη νύχτα του Ιούλη 1980 γινόταν πιο έντονη όσο
περνούσαν οι ώρες κι όσο εμείς πίναμε το κρασί μας, παρ’ όλο που ήταν δροσερό.
Μας δρόσιζε όμως και το τραγούδι των παιδιών που γνώριζαν να παίζουν και να
ερμηνεύουν τόσο όμορφα και πιστά τα παλιά λαϊκά και παραδοσιακά τραγούδια.

Και ηχούσαν τόσο ευχάριστα στα αυτιά μας «Η Σεράχ» του Τσιτσάνη, «Οι γλάροι»
του Γαβαλά, το «Πάντα εσένα συλλογιέμαι» του Καζαντζίδη και το παραδοσιακό
«Ήσουνα ξυπόλητη». Φωνές ασυνήθιστες από παιδιά που έχουν μεγάλο μεράκι και το
έδειχναν. Γιάννης Εμμανουηλίδης, Άγγελος Σφακιανάκης, Στράτος Στρατηγόπουλος
Πέτρος Εξαρχόπουλος, Ελευθερία Αρβανιτάκη. Οι Οπισθοδρομικοί ή καλύτερα ο
πρώτος βασικός πυρήνας της Οπισθοδρομικής Κομπανίας που είχε για στέκι του την
ταβέρνα της Ξανθής. Δούλευαν στην αρχή με τον παλιό γνωστό τρόπο «σφουγγάρι»
(αμοιβή κατά παρέα). Έπαιζαν μπουζούκι, μπαγλαμά, ακορντεόν, κιθάρα. Άρεσε
πολύ στους θαμώνες αυτό το είδος τραγουδιού και διασκέδασης. Λαϊκό τραγούδι σε
λαϊκό ταβερνάκι. Ήταν κάτι που ξάφνιαζε εκείνη την εποχή, γιατί το εισαγόμενο
κακό ξένο τραγούδι είχε ισοπεδώσει τα πάντα και είχε αλώσει τη νυχτερινή
διασκέδαση της Αθήνας. Στην «Ξανθή» λοιπόν βρήκαν ιδανικό στέκι οι
Οπισθοδρομικοί και η Ξανθή Μαύρη βρήκε έναν μοναδικό τρόπο για ζωντανή
διασκέδαση στο μαγαζί της, που έγινε το πιο πολυσύχναστο στέκι, τότε ­ χειμώνα
– καλοκαίρι. Τα παιδιά της Οπισθοδρομικής Κομπανίας, μάλιστα, προχώρησαν και
στη ζωντανή ηχογράφηση του πρώτου δίσκου τους, που είχε τίτλο: «Στης Ξανθής,
στο Αιγινήτειο και στο αρματαγωγό Κως». Στο ίδιο σημείο που καθόμαστε με την
Ξανθή πριν από 20 χρόνια, στην ταράτσα, πήγα και έπιασα τραπέζι την περασμένη
εβδομάδα με τη Ναυσικά, τον Μιμίκο και την Έλλη. Εκεί κάποιο άλλο βράδυ
(καλοκαίρι του 1984) είχα ακούσει τον Τάκη Κωνσταντακόπουλο και τον κλαρινίστα
Γιάννη Βασιλόπουλο σε μία από τις αξέχαστες βραδιές που οργάνωσε η Ξανθή.

Θυμηθήκαμε ξανά τα παλιά με την Ξανθή, ήπιαμε και κρασάκι και συμφωνήσαμε ότι
ο μεγαλύτερος εχθρός μας είναι ο… πανδαμάτωρ χρόνος. Το μόνο που έλειπε
εκείνη τη στιγμή που λέγαμε αυτά ήταν οι Οπισθοδρομικοί για να μας
τραγουδήσουν το τραγούδι των Ζαμπέτα – Χριστοδούλου, «Πού ήσουν φίλε κι
άργησες/ τα χρόνια έχουν φύγει». Για να κάνουμε όμως πιο ευχάριστη τη βραδιά
μας, μαζί με την πανοραμική θέα από την ταράτσα της ταβέρνας του Στρέφη
απολαύσαμε και τις πιο γνωστές γεύσεις της κουζίνας που ετοιμάζει ο σεφ:
πιπεριές γεμιστές με ανθότυρο, μελιτζάνα α λα Στρέφη, φλογέρες με τυριά,
γαρδούμπα, βετούλι κοκκινιστό, κόκορα κρασάτο, μοσχάρι στάμνας, τηγανιά,
κουνέλι κοκκινιστό, γαύρο ριγανάτο, ποικιλία ορεκτικών, μπιφτέκι γεμιστό,
κοτόπουλο στα κάρβουνα και όλα τα κρέατα της ώρας. Επιδόρπιο, μήλο ψητό.

«ΤΑΒΕΡΝΑ ΤΗΣ ΞΑΝΘΗΣ», Ειρήνης Αθηναίς 5, Λόφος Στρέφη. Τηλέφωνο 8820.780.
Ανοιχτά κάθε βράδυ.