Ξέσπασμα Κακλαμάνη με καταγγελίες κατά Χριστόδουλου

Η σκληρή επίθεση του κ. Απόστολου Κακλαμάνη κατά του Αρχιεπισκόπου κ.
Χριστόδουλου και «του σκληρού πυρήνα των ιεραρχών με τις υπερφίαλες σκέψεις
τους» που τον περιβάλλει, όπως είπε, άλλαξε χθες το τοπίο στη Βουλή.

Σπάνια περίπτωση. Ο πρόεδρος της Βουλής κατέβηκε από την έδρα και πήγε στο βήμα για να μιλήσει για περίπου μισή ώρα

Σε μία συνεδρίαση για τη συζήτηση πρότασης νόμου της Ν.Δ. σχετικά με το θέμα
των ταυτοτήτων, η οποία έβαινε προς το τέλος της, με την απουσία ­ εκείνη την
ώρα ­ πολλών βουλευτών του Τμήματος, ξαφνικά ανέβηκε το θερμόμετρο.

Ο πρόεδρος της Βουλής κατέβηκε από την έδρα ­ σπάνια περίπτωση ­ και πήγε στο
βήμα για να μιλήσει για περίπου μισή ώρα, τονίζοντας ιδιαίτερα πως η πρόταση
νόμου της Ν.Δ. για προαιρετική αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητες θα
δημιουργήσει μεγάλα εθνικά προβλήματα στο μέλλον. Θα μπορούσαν ξένοι
οργανισμοί να παρεμβαίνουν και να μιλούν για μειονότητες.

Οι καταγγελίες του κ. Κακλαμάνη πάντως, αλλά και ο λόγος του, ήταν ένα
ξέσπασμα. «Δεν μπορεί ορισμένοι ιεράρχες και ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας να
υποκαθιστούν τη Βουλή και την Πολιτεία», είπε. Έκανε λόγο για «κανονικά
πολιτειακά αμαρτήματα του κ. Χριστόδουλου» και ζήτησε από την κυβέρνηση να μην
υποχωρήσει στο θέμα των ταυτοτήτων, λέγοντας: «Αυτό το ζήτημα έχει οριστικά
κλείσει. Θα είναι λάθος της Πολιτείας αν κάνει έστω κι ένα βήμα πίσω».

Ο κ. Κακλαμάνης δεν στάθηκε, όμως, μόνο στις σκληρές καταγγελίες του απέναντι
στον κ. Χριστόδουλο. Έθεσε ­ με άμεσο ή έμμεσο τρόπο ­ μια σειρά από ζητήματα.
Όριο ηλικίας των ιεραρχών, οικονομικές και άλλες υποχρεώσεις στο Δημόσιο,
προγράμματα μητροπόλεων, εκκλησιαστική εκπαίδευση και έλλειψη απλών ιερέων.

Η παρέμβαση του προέδρου της Βουλής προκάλεσε την αντίδραση της Ν.Δ. Ο
κοινοβουλευτικός εκπρόσωπός της Προκόπης Παυλόπουλος σχολίασε ότι ο κ.
Κακλαμάνης δεν βοήθησε με την τοποθέτησή του στον κατευνασμό των σχέσεων
Πολιτείας-Εκκλησίας. Και τον παρακάλεσε να δει το βίντεο της ομιλίας του για
να αντιληφθεί το μέγεθος της παρέμβασής του.

«Με τίποτα δεν θα επέτρεπα στον εαυτό μου να χρησιμοποιηθώ ως πολιορκητικός
κριός εις βάρος της Πολιτείας», απάντησε ο κ. Κακλαμάνης. Νωρίτερα, ο πρόεδρος
της Βουλής είχε τονίσει: «Έπεσε έξω ο πολιτικός κόσμος με τον κ.
Χριστόδουλο… Τι δεν έγινε για ένα ραντεβού εδώ και τώρα με τον
Πρωθυπουργό… Δεν μπορεί να δημιουργείται αυτή η αρνητική εικόνα της χώρας…
Αυτό που κάνει προδίδει πάθος, αμάρτημα… Να συζητήσει με τη συνείδησή του.
Δεν μπορεί να μιλάει έτσι για βουλευτές… Δεν μπορεί να τους ρίχνει
κατευθείαν στους καρχαρίες… Δεν μπορεί να λέει ότι ήταν στημένη η συνέντευξη
του υπουργού Δικαιοσύνης και ότι ήταν ενήμερος ο Πρωθυπουργός. Το ξέρω από
πρώτο χέρι ότι δεν ισχύει. Ας τον πείσουμε τον Αρχιεπίσκοπο να αξιοποιήσει τα
προσόντα του για την Εκκλησία… Αποσυνάγωγος ο πρόεδρος της Βουλής που έφερε
τον Πατριάρχη στο Κοινοβούλιο, όταν το πρόγραμμα της Αρχιεπισκοπής προέβλεπε
απλή επίσκεψη, και ο νοών νοείτο; Μπορεί να λέει ότι ο νόμος δεν θα ισχύσει;
Αλλά ευτυχώς η Πολιτεία έδειξε μεγάλη υπευθυνότητα μέχρι τώρα. Όπως και ο κ.
Στεφανόπουλος ήταν συνετός. Τι θα γινόταν αν ήταν άλλος, με αυτά που του είπε
ο Μητροπολίτης Άνθιμος; Εγώ ήμουν εκείνος που έφερα στη Βουλή νομοσχέδιο για
την εκκλησιαστική περιουσία… Μετά ήρθε ο συγχωρεμένος Αντώνης Τρίτσης και
έκανε παρεμβάσεις… Θέλω να μεσολαβήσω, να λήξει εδώ η ιστορία και να
επανέλθουμε στο status quo ante».

Δύο «μπόνους» στο ΠΑΣΟΚ

Πάντως, μπορεί η παρέμβαση την τελευταία στιγμή του κ. Κακλαμάνη να χρωμάτισε
την όλη συνεδρίαση, ωστόσο το πολιτικό συμπέρασμα που βγήκε από αυτήν είναι
ότι η Ν.Δ. ­ με τη στάση της ­ έκανε πίσω προσφέροντας δύο «μπόνους» στο
ΠΑΣΟΚ.

Δεν ζήτησε ονομαστική ψηφοφορία για την πρόταση νόμου περί προαιρετικής
αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες, όπως διακήρυσσαν, τις τελευταίες
μέρες, στελέχη της. Έκανε δηλαδή ό,τι προανήγγειλε ο Αρχιεπίσκοπος
Χριστόδουλος στους κήπους της αμερικανικής πρεσβείας στη συνομιλία του με τον
κ. Κ. Μητσοτάκη. Και ταυτίσθηκε, σε πολλές περιπτώσεις, με τους ακραίους της
Ιεραρχίας.

Η υπουργός Εσωτερικών και Δημόσιας Διοίκησης Βάσω Παπανδρέου μάλιστα το
επεσήμανε, τονίζοντας ότι στη Ν.Δ. έχουν επικρατήσει ­ για το θέμα των
ταυτοτήτων ­ ακροδεξιά στοιχεία, ενώ ο υφυπουργός Λεωνίδας Τζανής κατηγόρησε
τον Αρχιεπίσκοπο ότι εμφανίζεται στα συλλαλητήρια με χρυσοποίκιλτα άμφια.

Η πρόταση νόμου της Ν.Δ. καταψηφίστηκε απ’ όλα τα άλλα κόμματα της Βουλής, ενώ
κατά τη συζήτηση ενεγράφησαν 37 ομιλητές ­ μεγάλος αριθμός για το Θερινό Τμήμα
­ εκ των οποίων μόνο 7 ήταν του ΠΑΣΟΚ (Ε. Γιαννόπουλος, Γ. Δασκαλάκης, Χ.
Τσιόκας, Θ. Κολιοπάνος, Π. Σγουρίδης, Λ. Αποστολίδης, Π. Κουρουμπλής).

Βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος έλεγαν νωρίτερα σε δημοσιογράφους ότι δεν
θα ήθελαν να τοποθετηθούν στην αίθουσα, όχι γιατί δεν συμφωνούν με την
κυβερνητική πολιτική, αλλά γιατί δεν θα ήθελαν να έρθουν σε «κόντρα» με την
Εκκλησία και ορισμένους ψηφοφόρους τους. Γι’ αυτό και πολλοί από αυτούς
απείχαν από την ψηφοφορία.

Κορυφαίο στέλεχος της Ν.Δ. πάντως δικαιολογούσε αργότερα τη στάση του κόμματός
του λέγοντας: «Ποτέ σε πρόταση νόμου δεν έχει νόημα η ονομαστική ψηφοφορία.
Δεν θέλαμε να αντισυσπειρώσουμε κόσμο».

Ο εκπρόσωπος

Ωστόσο, πιο πριν ο υπεύθυνος Τύπου της Ν.Δ. και βουλευτής Επικρατείας Άρης
Σπηλιωτόπουλος όταν ρωτήθηκε τι θα κάνει το κόμμα του είχε απαντήσει: «Θα
δούμε αν θα κάνουμε ή όχι ονομαστική ψηφοφορία».

Και αυτή δεν ήταν η μόνη «ταλάντευση» που παρατηρήθηκε χθες στη Ν.Δ. Ο πρώην
υπουργός Θεόδωρος Κασσίμης υπέβαλε ­ χωρίς να έχει συνεννοηθεί με το κόμμα του
­ πρόταση να σταλεί στα Αστυνομικά Τμήματα εγκύκλιος με την οποία ένας πολίτης
να μπορεί να αναγράφει στην ταυτότητα το θρήσκευμα αν το επιθυμεί, μέχρι να
λυθεί από την Ε.Ε. το θέμα.

Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ έλεγαν χθες το βράδυ ότι αποτελεί μία ακόμη ήττα της
τακτικής της Ν.Δ. Κι αυτό «γιατί με τον τρόπο της συζήτησης της πρότασης νόμου
που υπέβαλε η αξιωματική αντιπολίτευση ολοκληρώθηκε χθες και έτσι δεν θα
διαιωνισθεί το θέμα, συζητούμενο π.χ. σε δεύτερη φάση, την τελευταία Πέμπτη
του Ιουλίου, στο Β’ Θερινό Τμήμα, όπως προβλέπεται από τον Κανονισμό της
Βουλής στην περίπτωση που διεκόπτετο η χθεσινή συνεδρίαση».

Απουσίες

Από τη χθεσινή συνεδρίαση απουσίασαν στελέχη των δύο μεγάλων κομμάτων (π.χ. ο
πρώην πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης), ενώ υπήρξαν και βουλευτές του
ΠΑΣΟΚ που διαφοροποιήθηκαν από την κυβέρνηση ως προς την τακτική που
ακολουθήθηκε στο θέμα των ταυτοτήτων.

Ο πρώην υπουργός Γιώργος Δασκαλάκης, μάλιστα, απευθυνόμενος στην κυβέρνηση
είπε: «Συστήσατε στους νεο-Πασόκους να αποφεύγουν τις διαχωριστικές γραμμές με
τους χαρακτηρισμούς “σκοταδιστές” – “φωταδιστές”». Αιχμές άφησε και ο κ. Χάρης
Τσιόκας ­ και οι δύο βουλευτές πρόσκεινται στον κ. Α. Τσοχατζόπουλο ­, ενώ ο
πρώην υπουργός Ευάγγελος Γιαννόπουλος, που έχει τονίσει κατ’ επανάληψη πως ο
νόμος επιτρέπει την προαιρετική αναγραφή, σημείωσε: «Μην περιμένετε να
διαφωνήσει ο Γιαννόπουλος με την κυβέρνηση και το κόμμα».

Η οξύτητα πάντως ήταν το χαρακτηριστικό στοιχείο στην αρχή της συνεδρίασης, η
οποία, όμως, όσο περνούσε η ώρα τόσο και έδινε την εντύπωση μιας «πλαδαρής»
συζήτησης. Στις 4 το απόγευμα η Αίθουσα ήταν σχεδόν άδεια!

Πρωινή κόντρα

Βεβαίως, μία κόντρα χρωμάτισε από το πρωί τη συνεδρίαση. Στο βήμα εκείνη την
ώρα ήταν η εισηγήτρια του ΣΥΝ Μαρία Δαμανάκη. «Όλος ο αντιπολιτευτικός Τύπος»,
είπε, «γράφει σήμερα ότι συναποφασίζετε εσείς της Ν.Δ. μαζί με την Εκκλησία
για την κατάθεση ονομαστικής ψηφοφορίας».

Τότε, φωνάζοντας ο κ. Β. Πολύδωρας την διέκοψε, λέγοντας «είστε κι εσείς στο
σχέδιο του Πανταγιά».

Χρειάστηκε να παρέμβει με έντονο τρόπο ο πρόεδρος της Βουλής Απόστολος
Κακλαμάνης, ο οποίος απευθυνόμενος στον βουλευτή της Ν.Δ. είπε: «Φαντάζομαι,
κύριε Πολύδωρα, θα ζητήσετε ονομαστική και θα διαψεύσετε τις φήμες».

Ο κ. Πολύδωρας, όμως, συνέχισε απευθυνόμενος αυτή τη φορά στον κ. Κακλαμάνη.
«Κι εσείς στο σχέδιο είστε;».

Ο πρόεδρος της Βουλής φανερά εκνευρισμένος σχολίασε: «Κι εγώ στο σχέδιο; Τόσος
φανατισμός, κύριε Πολύδωρα, κάνει κακό. Ποιοι είστε εσείς και ποιοι εμείς, που
είμαστε στο σχέδιο; Λυπάμαι πολύ. Τι θέλετε; Δύο Ελλάδες θα κάνουμε τώρα; Εδώ
είναι ιερό το βήμα. Είναι Κοινοβούλιο. Να το σεβόμαστε όλοι. Δεν είμαστε δύο
οι ελληνικοί λαοί, λυπάμαι πολύ».

Ο αρχηγός της Ν.Δ.

Το κλίμα πάντως δεν το προσδιόρισε μόνον αυτό το επεισόδιο. Ο αρχηγός της
Ν.Δ., ο οποίος χειροκροτήθηκε θερμά από τους βουλευτές του, πολλές φορές
χρησιμοποίησε βαριές εκφράσεις κατά της κυβέρνησης, του Πρωθυπουργού και
υπουργών, αν και ζήτησε να υπάρξει μια λύση, «να στήσουμε σήμερα γέφυρες»,
όπως είπε χαρακτηριστικά.

«Καθεστωτικές πρακτικές», «αλαζονεία της κυβέρνησης», «στείρο πείσμα», «φυγή
και αυθαιρεσίες των υπουργών», «αφερεγγυότητα», «αναξιοπιστία», «άρνηση
διαλόγου», «η κυβέρνηση εξαπάτησε τον ελληνικό λαό», «έχει δημιουργήσει σοβαρό
ηθικό και πολιτικό ζήτημα», «περιφρόνηση στο Κοινοβούλιο», «αυταρχικές και
ακραίες αντιλήψεις», «απέκρυψαν την αλήθεια οι υπουργοί Παιδείας και
Εξωτερικών», ήταν ορισμένα από τα πυρά του κ. Κ. Καραμανλή.

Ωστόσο, δεν έμεινε στην Αίθουσα, εξηγώντας ότι εφόσον λείπει ο Πρωθυπουργός
και δεν του απαντά αυτός, δεν θα είχε νόημα να παραμείνει.

Έτσι, δεν άκουσε την ομιλία της υπουργού Εσωτερικών και Δημόσιας Διοίκησης, η
οποία χειροκροτήθηκε από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ όταν εξαπέλυσε με τη σειρά
της ισχυρά πυρά εναντίον του και κατά της Ν.Δ.

Οι εκφράσεις που χρησιμοποίησε η υπουργός ήταν σκληρές: «Παροξυσμός λίγων
ιεραρχών», «ακραίες φωνές της Ιεραρχίας», «ορισμένοι ιεράρχες κατακλύζουν τα
ΜΜΕ θέλοντας να κυβερνούν ατύπως και ελέω Θεού», «εσείς της Ν.Δ. δίνετε
πολιτική κάλυψη σε όσους θέλουν την κοινωνική αναταραχή», «έχετε μετατραπεί σε
ευρωσκεπτικιστές», «κυριάρχησαν σε σας τα ακροδεξιά στοιχεία», «άλλη μία φορά
ο Καραμανλής και το κόμμα σας ήσασταν κατώτεροι των περιστάσεων», «η τακτική
σας είναι οπισθοδρομική, μικροκομματική και επικίνδυνη για το μέλλον»,
«ταυτίζεσθε με τα ακροδεξιά στοιχεία της Ν.Δ. και τα ακραία στοιχεία της
Ιεραρχίας», «υπάρχουν τελικώς θλιβερά πολιτικά κόμματα που υπονομεύουν τη
δημοκρατία αυτού του τόπου».

Τη σκυτάλη παρέλαβε αμέσως μετά ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Ν.Δ.
Προκόπης Παυλόπουλος. «Ντυθήκατε», είπε, «εν είδει λεοντής τον ευρωπαϊσμό και
φορέσατε άρωμα εκσυγχρονισμού. Προσωπικά πιστεύω ότι ευτυχώς που πήγατε στην
Ευρώπη… Βεβαίως πήγατε για άλλους λόγους… Σας έστειλε ο Ανδρέας
Παπανδρέου… Και γυρίσατε με αλλαγμένα μυαλά».

Η κ. Παπανδρέου αντέδρασε με χαμόγελο. «Σας συμπαθώ και σας κατανοώ.
Δυσκολεύεστε στο θέμα των ταυτοτήτων. Εσείς έρχεσθε να λέτε ύστερα από είκοσι
χρόνια ό,τι έπρεπε να λέτε τότε!».

Στην αναφορά του κ. Καραμανλή για την επιστολή της κ. Παπανδρέου η υπουργός
εξήγησε: «Η επιστολή μου, που έχει εδώ και 15 μήνες ο Αρχιεπίσκοπος,
αναφέρεται στις νέες ταυτότητες και σχετίζεται με το σύνολο των Ελλήνων
πολιτών. Είχαμε πει ότι θα λάβουμε υπόψη τις απόψεις τις Ιεραρχίας, όχι όμως
ότι κατ’ ανάγκην θα συμφωνούσαμε».

Στη χθεσινή συνεδρίαση ο εκπρόσωπος του ΚΚΕ κ. Α. Σκυλλάκος κατηγόρησε μερίδα
του Τύπου. «Ορισμένοι δημοσιογράφοι εφημερίδων», είπε, «που πρόσκεινται στο
ΠΑΣΟΚ ή οι διευθύνσεις τους διαστρεβλώνουν συνειδητά τις θέσεις μας, λέγοντας
ότι δεν έχουμε ξεκάθαρη θέση στο ζήτημα». «Βεβαίως», πρόσθεσε, «κάνει πολιτική
ο Χριστόδουλος καθώς ένιωσε την ανάγκη να μιλήσει υπέρ της παγκοσμιοποίησης,
υπέρ της Ε.Ε. και των ιδιωτικοποιήσεων. Εμείς πάντως καταψηφίζουμε την πρόταση
της Ν.Δ. επειδή δεν θέλουμε να αναγράφεται το θρήσκευμα στις ταυτότητες. Και
δεν στηρίζουμε ούτε την ηγεσία της Εκκλησίας ούτε της κυβέρνησης».

Τέλος, η εκπρόσωπος του ΣΥΝ κ. Μαρία Δαμανάκη, η οποία δήλωσε ότι το κόμμα της
θα καταψηφίσει την πρόταση νόμου της αξιωματικής αντιπολίτευσης, κατηγόρησε τη
Ν.Δ. ότι φιλοδοξεί να παίξει ρόλο πολιτικού βραχίονα μερίδας της Ιεραρχίας της
Εκκλησίας. «Υπάρχει σαφής πολιτικός σχεδιασμός της Ν.Δ. να συντηρεί μια
συζήτηση για να αποκομίσει πολιτικά και ψηφοθηρικά οφέλη», είπε.