Ποιοι χρήστες στέλνουν SΟS

Είναι κυρίως άνδρες, απόφοιτοι Γυμνασίου και άνεργοι, γύρω στα 28 τους
χρόνια, αλλά και γυναίκες, περισσότερες τουλάχιστον από προηγούμενα έτη.
Προτιμούν συνήθως την ηρωίνη και δευτερευόντως την κάνναβη. Είναι οι
εξαρτημένοι χρήστες ναρκωτικών ουσιών που απευθύνθηκαν για βοήθεια στα
θεραπευτικά κέντρα για το 1999.

Όπως προκύπτει από την ετήσια έκθεση του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης και
Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά και την Τοξικομανία (ΕΚΤΕΠΝ), αυτά είναι τα
κυριότερα χαρακτηριστικά των εξαρτημένων χρηστών για το 1999. Επίσης, ο
συχνότερος τρόπος χρήσης είναι ο ενέσιμος (παρά τη μείωση που παρουσιάζει σε
σχέση με το 1996), ενώ αύξηση παρουσιάζει η κοινή χρήση σύριγγας, η οποία
είναι περισσότερο δημοφιλής στις γυναίκες.

Συγκεκριμένα, οι χρήστες που ζητούν θεραπευτική βοήθεια είναι άνδρες σε
ποσοστό 84% και ο μέσος όρος ηλικίας τους είναι 28,3 έτη, υψηλότερος για τους
άνδρες σε σχέση με τις γυναίκες (28,7 έτη και 26,8 έτη αντίστοιχα). Το 7,8%
είναι έφηβοι ηλικίας μέχρι 18 ετών, το 50,6% είναι νεαροί ενήλικοι 19-29 ετών
και το 41,6% είναι ώριμοι ενήλικοι άνω των 30 ετών. Οι χρήστες είναι σε
ποσοστό 79% κάτοικοι των δύο μεγάλων αστικών κέντρων Αθήνας και Θεσσαλονίκης,
αφού όλα σχεδόν τα θεραπευτικά κέντρα εδρεύουν στις πόλεις αυτές.

Από το σύνολο των χρηστών που έκαναν αίτηση για θεραπευτική βοήθεια το 34,2%
είναι απόφοιτοι Γυμνασίου, το 33,8% απόφοιτοι Λυκείου και μόνο το 6,3% είναι
απόφοιτοι Ανώτερων ή Ανώτατων Σχολών. Το εκπαιδευτικό επίπεδο των γυναικών
είναι ανώτερο από το αντίστοιχο των ανδρών. Οι περισσότεροι από τους μισούς
χρήστες που ζητούν θεραπευτική βοήθεια είναι άνεργοι σε ποσοστό 53,1%. Μόνο το
22,6% έχει σταθερή απασχόληση, ενώ το ποσοστό των φοιτητών ή σπουδαστών είναι
πολύ μικρότερο (5,9%).

Οι περισσότεροι χρήστες ζουν με τους γονείς τους (69,4%) και μόνο το 11,6%
ζουν μόνοι ή με φίλους. Περισσότεροι άνδρες (71,5%) απ’ ό,τι γυναίκες (58,3%)
ζουν με τη γονική τους οικογένεια, ενώ το ποσοστό των γυναικών που ζουν με τον
σύζυγο ή τον σύντροφό τους είναι υψηλότερο (17,7%) από το αντίστοιχο των
ανδρών (12,4%). Το 11,3% των χρηστών δήλωσαν ότι συγκατοικούν με χρήστες, οι
γυναίκες σε υπερδιπλάσιο αριθμό από τους άνδρες (ποσοστά 23,3% και 9%
αντίστοιχα).

Οι ουσίες

Οι περισσότεροι χρήστες δηλώνουν σε ποσοστό 89,5% ως κύρια ουσία χρήσης την
ηρωίνη και τα άλλα οπιοειδή, το 6,9% δηλώνουν την κάνναβη, ενώ πολύ λιγότεροι
την κοκαΐνη και τα χάπια (υπνωτικά και κατασταλτικά) σε ποσοστά 1,6% και 1,2%
αντίστοιχα. Περισσότεροι άνδρες από ό,τι γυναίκες χρησιμοποιούν την ηρωίνη ως
κύρια ουσία (89,3%), ενώ η χρήση της κάνναβης ως κύριας ουσίας είναι
περισσότερο δημοφιλής στις γυναίκες σε σύγκριση με τους άνδρες (10,3% και 6,3%
αντίστοιχα).

Το ποσοστό των χρηστών ηρωίνης αυξάνεται με την ηλικία, αφού αντιστοιχεί σε
71,8% στους εφήβους, σε ποσοστό 87,9% στους νέους 19-29 ετών και σε ποσοστό
92,5% σε ηλικίες άνω των 30 ετών. Αντιθέτως, οι χρήστες κάνναβης μειώνονται
όσο αυξάνεται η ηλικία. Το 21,2% των εφήβων δηλώνουν την κάνναβη ως κύρια
ουσία, ενώ από τους ενηλίκους το 7,1% των ανδρών και το 3,1% των γυναικών
αντίστοιχα.

Η μέση ηλικία έναρξης της κύριας ουσίας χρήσης όσον αφορά την ηρωίνη, τα άλλα
οπιοειδή και τα χάπια είναι τα 21 έτη, ενώ για την κάνναβη τα 17 έτη.
Συγκεκριμένα, η κάνναβη αποτελεί για τους περισσότερους χρήστες (75,2%) την
ουσία με την οποία έχουν ξεκινήσει τη χρήση και ακολουθούν με μεγάλη διαφορά
τα χάπια σε ποσοστό 13,9%, η ηρωίνη και τα άλλα οπιοειδή. Με ηρωίνη ξεκινούν
ως επί το πλείστον οι γυναίκες (16,2%), ενώ με χάπια οι άνδρες (15,3%). Η
ηρωίνη ως ουσία έναρξης είναι περισσότερο δημοφιλής στους χρήστες ηλικίας άνω
των 30 ετών, ενώ η ουσία Έκσταση, τα παραισθησιογόνα και τα εισπνεόμενα είναι
περισσότερο δημοφιλείς ως ουσίες έναρξης μεταξύ των εφήβων.

Μαθητικός πληθυσμός

Όσον αφορά τη χρήση ουσιών από μαθητές και νέους ηλικίας 18-24 ετών, στην
πλειονότητά τους δηλώνουν ότι κάνουν χρήση κάνναβης συνήθως με φίλους της
ίδιας ηλικίας ή με το άτομο που έχουν σχέση. Ο ένας στους τρεις περίπου
δηλώνει ότι κάνει χρήση κάνναβης μόνος του. Οι νεαροί ενήλικοι προτιμούν το
σπίτι τους ως χώρο χρήσης περισσότερο από τους μαθητές, οι οποίοι προτιμούν
τους ανοιχτούς χώρους.

Για τη χρήση της ουσίας Έκσταση, οι έρευνες του 1998 έδειξαν ότι το 31% των
μαθητών και το 1,2% των νεαρών ενηλίκων 18-24 ετών δηλώνουν ότι δοκίμασαν ή
χρησιμοποίησαν την ουσία αυτή. Κυρίως χρησιμοποιείται στα ρέιβ πάρτι, σύμφωνα
με αναφορές των ίδιων των μαθητών και των νέων της παραπάνω κατηγορίας.

Συλλήψεις

Σύμφωνα με την έκθεση, παρατηρείται αύξηση των συλληφθέντων και των
κατηγορηθέντων για παράβαση του νόμου περί Ναρκωτικών το 1999 σε σύγκριση με
τα προηγούμενα χρόνια. Συνολικά, αναφέρονται σε όλες τις αρμόδιες διωκτικές
αρχές 10.902 απαγγελίες κατηγοριών για αδικήματα σχετικά με ναρκωτικά. Από
τους κατηγορηθέντες, το 84% είναι άνδρες και το 90% Έλληνες. Το 1999
συνελήφθησαν από την Ελληνική Αστυνομία 10.105 άτομα, ποσοστό αυξημένο κατά
67% από το αντίστοιχο του 1997.

Ασθένειες – Θάνατοι

Τα ποσοστά των Ελλήνων χρηστών ναρκωτικών που έχουν μολυνθεί από τους ιούς της
ηπατίτιδας και ιδιαίτερα της ηπατίτιδας C κατατάσσουν τη χώρα μας σε μεσαία
θέση συγκριτικά με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.

Σύμφωνα με στοιχεία του 1998, η επικράτηση της ηπατίτιδας C στην Ευρώπη
κυμαίνεται από 50% έως πάνω από 90% και στην Ελλάδα από 70% έως 80% για το
ίδιο έτος. Τα υψηλότερα ποσοστά συναντώνται στη Σουηδία, την Ισπανία, τη
Γερμανία και την Ολλανδία. Σε αντίθεση με την ηπατίτιδα C, η επικράτηση του
AIDS στους Έλληνες ενδοφλέβιους χρήστες είναι πολύ χαμηλή. Τα υψηλότερα
ποσοστά εμφανίζονται στην Ισπανία και ακολουθούν με μεγάλη διαφορά η Ιταλία
και η Γαλλία.

Όσον αφορά τους θανάτους από τη χρήση ναρκωτικών, συνεχίζεται η αύξηση, με
μειωμένο όμως ρυθμό τα τελευταία τρία χρόνια. Πάντως, σύμφωνα με στοιχεία του
Ευρωπαϊκού Κέντρου, ο ρυθμός αύξησης των θανάτων στην Ελλάδα είναι υψηλότερος
από αυτόν των περισσότερων χωρών, ενώ στα ίδια υψηλά επίπεδα βρίσκονται η
Ιρλανδία και η Πορτογαλία.