Στο κενό οι κινήσεις «καλής θελήσεως»

Ερωτηματικά προκαλεί στην κυβέρνηση η στάση που τηρεί ο Αρχιεπίσκοπος
Χριστόδουλος έναντι της ιδίας αλλά και της γενικότερης κρίσης για το θέμα των
ταυτοτήτων. Ερωτηματικά, που εντάθηκαν μετά τη νέα ­ ηχηρή ­ επίθεση του
Αρχιεπισκόπου προχθές, όταν στο κήρυγμά του κατηγόρησε ως εχθρούς της
Εκκλησίας όχι μόνο πολιτικούς, αλλά και δημοσιογράφους και μέσα ενημέρωσης.
Στο βασικό ερώτημα πού το πάει ο Αρχιεπίσκοπος, οι στενοί συνεργάτες του
Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη είναι πλέον πεπεισμένοι ότι «απώτερος στόχος του
Αρχιεπισκόπου και της ηγετικής ομάδας της Εκκλησίας είναι να καθυποτάξουν την
πολιτική ηγεσία του τόπου στην Εκκλησία».

Επισημαίνουν ακόμη ότι «η συνεχής εναλλαγή ζεστού-κρύου στις δηλώσεις του
Αρχιεπισκόπου, αλλά και ορισμένων ιεραρχών που συνεργάζονται στενά μαζί του,
δεν είναι τυχαία, αλλά αποτελεί συγκεκριμένη τακτική υπονόμευσης κάθε
προσπάθειας επικοινωνίας». Όπως έλεγαν χαρακτηριστικά «στόχος τους είναι αφ’
ενός να κρατήσουν ζωντανή την ελπίδα ότι μπορεί να υπάρξει σταθερός και
ουσιαστικός διάλογος με την κυβέρνηση, γιατί βλέπουν ότι χάνουν τις εντυπώσεις
στο συγκεκριμένο θέμα, και αφ’ ετέρου να διαγράψουν επί της ουσίας κάθε
πιθανότητα έναρξης του διαλόγου».

Ας ζητήσει διάλογο

Για τον λόγο αυτόν, ήδη από τη σύσκεψη της Παρασκευής υπό τον Πρωθυπουργό, η
κυβέρνηση καταλήγει στην τακτική της εναπόθεσης κάθε ευθύνης για τη συνέχιση
της κρίσης στην Εκκλησία. «Είναι πρόβλημα πλέον της Εκκλησίας το όλο θέμα»,
ανέφερε υπουργός που έλαβε μέρος στη συζήτηση. «Αν θέλει, ας ζητήσει διάλογο.
Αν δεν θέλει, ας προχωρήσει όπως έχει αποφασίσει». Η κυβέρνηση, που θα
απορρίψει χωρίς συζήτηση την πρόταση νόμου της Ν.Δ. για τις ταυτότητες στη
συνεδρίαση της Βουλής την προσεχή Πέμπτη, φαίνεται να πιστεύει ότι ο απώτερος
στόχος του Αρχιεπισκόπου είναι να αποτελέσει η Εκκλησία αντιπολιτευτική
δύναμη, έστω κι αν ο ίδιος ο κ. Χριστόδουλος απορρίπτει κάθε σχετική αναφορά.

Εκτιμά, για παράδειγμα, ότι ο Αρχιεπίσκοπος, ο οποίος θεωρείται ότι ιδεολογικά
πρόσκειται στη συντηρητική παράταξη, θα μπορούσε από το φθινόπωρο, χρόνο κατά
τον οποίο εκδηλώνονται οι περισσότερες εργατικές κινητοποιήσεις, να
συμπαρατάξει τις δυνάμεις της Εκκλησίας, και τον λόγο του, με τους
κινητοποιούμενους εργαζόμενους. Υπενθυμίζεται σχετικά ότι τον Οκτώβριο, θα
έχει ολοκληρωθεί και η συλλογή των υπογραφών της Εκκλησίας.

Αλλά και γι’ αυτή την υπόθεση της συλλογής των υπογραφών, η κυβέρνηση έχει
αρκετές επιφυλάξεις. Οι πληροφορίες της αναφέρουν ότι ορισμένοι από τους
υποστηρικτές του Αρχιεπισκόπου – και ο ίδιος ίσως – περιμένουν τη γνωμάτευση
ομάδας νομικών για να αποφασίσουν την μετατροπή της συλλογής υπογραφών σε
κανονικό, άτυπο, δημοψήφισμα. Το πώς θα γίνει αυτό δεν είναι απολύτως
διακριτό, αλλά δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι αν ο Αρχιεπίσκοπος
διαπιστώσει ότι δεν υπάρχει νομικό κώλυμα, μπορεί, ως έσχατο μέσον πίεσης κατά
της κυβέρνησης, να στήσει κάλπες στους ναούς.

Στο μεταξύ επιφυλάξεις διατυπώνονται από κυβερνητικής πλευράς και για την
αποτελεσματικότητα των κινήσεων καλής θελήσεως της κυβέρνησης προς την
Εκκλησία. Η εκτίμηση που υπάρχει είναι ότι, αν και δεν έχουν αποδώσει προς την
πλευρά της Εκκλησίας αυτές οι κινήσεις, μπορεί να αποτελέσουν παγίδα για τα
στελέχη του ΠΑΣΟΚ και να ανοίξει πλέον δημόσια ένας διάλογος για το αν πρέπει,
με ποιο τρόπο και κάτω από ποιες προϋποθέσεις να συζητηθεί το θέμα της
Εκκλησίας. «Μια τέτοια ιστορία μπορεί να έχει διαλυτικά αποτελέσματα»
επισημαίνει στενός συνεργάτης του Πρωθυπουργού, που θεωρεί ότι «εμείς κάναμε
πολλά, αλλά από την άλλη πλευρά διαπιστώνεται μια επίμονη προσπάθεια να
επικυριαρχήσει ο πολιτικός λόγος του θρησκευτικού».

Η συνάντηση

Σε ό,τι αφορά την πολυθρύλητη, τυπική, συνάντηση του κ. Σημίτη με τον κ.
Χριστόδουλο, όλα φαίνεται να εξαρτώνται από τη συγκυρία. Η αυριανή δεξίωση
στην κατοικία του Αμερικανού πρέσβη για την επέτειο της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ
θα μπορούσε να είναι μια καλή ευκαιρία, αλλά τα πάντα είναι στον αέρα. Ο κ.
Χριστόδουλος βρίσκεται ήδη σε διακοπές στην Μαγνησία, απ’ όπου προτίθεται να
επιστρέψει με ελικόπτερο για να παρευρεθεί στη δεξίωση. Ο κ. Σημίτης όμως δεν
έχει αποφασίσει αν θα παραστεί στη δεξίωση. Σήμερα στην συνεδρίαση του
«πρωινού καφέ», θα κάνει ίσως γνωστές τις προθέσεις του. Αν τώρα δεν
πραγματοποιηθεί αύριο η συνάντηση, η επόμενη ημερομηνία που οι δυο άνδρες θα
συμπέσουν στον ίδιο χώρο φυσιολογικά είναι η 24η Ιουλίου, ημέρα όπου δίνεται
στο Προεδρικό Μέγαρο η καθιερωμένη δεξίωση για την αποκατάσταση της
Δημοκρατίας.

Προχθές, τέλος, επιβεβαιώθηκε ότι ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος
άσκησε σε διάφορες φάσεις την επιρροή του για να εκτονωθεί η κρίση στις
σχέσεις κυβέρνησης – Εκκλησίας. Σύμφωνα με δήλωση του γραμματέα της Κ.Ε. του
ΠΑΣΟΚ Κ. Σκανδαλίδη, ο οποίος επισκέφθηκε τον Προκαθήμενο της Ορθοδοξίας στο
Φανάρι, του μετέφερε τους χαιρετισμούς του κ. Σημίτη «και τις ευχαριστίες για
την κατά καιρούς διαμεσολάβηση ώστε να εκτονωθεί αυτή η κρίση και να ανοίξει
ένας διάλογος ουσίας για τα θέματα του καιρού μας ανάμεσα στην Πολιτεία και
την Εκκλησία». Ο κ. Σκανδαλίδης παρακάλεσε τον κ. Βαρθολομαίο να συνεχίσει την
προσπάθειά του και πρόσθεσε ότι «είναι καλύτερα για τον τόπο μας να υπάρξει
συναίνεση και κοινή πορεία». Ο Οικουμενικός Πατριάρχης περιορίσθηκε να δηλώσει
ότι με τον κ. Σκανδαλίδη «είχα την ευκαιρία να ανταλλάξω σκέψεις για τα
σύγχρονα προβλήματα».