«Φέσια» πολλών δισ. δρχ. του Δημοσίου στα νοσοκομεία

Δεν έχει τη δυνατότητα να διαχειριστεί ελεύθερα και προς όφελος του
νοσοκομείου τον προϋπολογισμό του.

Δεν του επιτρέπεται να διαλέξει τον ικανότερο για μια υπεύθυνη θέση.

Δεν έχει αρκετό προσωπικό για να βάλει σε λειτουργία σημαντικά τμήματα ­
και ούτε μπορεί να προσλάβει άμεσα καλύπτοντας τα κενά.

Δεν μπορεί να «σπρώξει» το νοσοκομείο σε μια γρήγορη, σύγχρονη και
αποτελεσματική λειτουργία, ώστε να μη… λιμνάζουν τα περιστατικά, να
αξιοποιούνται πλήρως πανάκριβα μηχανήματα, να μην ταλαιπωρείται ο κόσμος. Δεν
μπορεί ούτε να δημιουργήσει βάρδιες ανάλογα με τις ανάγκες, αφού οι γιατροί
εργάζονται μόνο το πρωί και από εκεί και πέρα μόνο να εφημερεύσουν
επιτρέπεται.

Δεν μπορεί στην πράξη να ελέγξει την απόδοση ούτε καν τη φυσική παρουσία
των γιατρών στη θέση τους ­ άλλωστε και αν το προσπαθήσει, η συνδικαλιστική
συντεχνία επαγρυπνά… Εξάλλου δεν υπάρχει στο σύστημα μηχανισμός που να
επιβάλει είτε τον αποκλεισμό των κακών γιατρών είτε τον έπαινο και την
ανταμοιβή των καλών.

Ο πρόεδρος ενός νοσοκομείου ­ ακόμη και ο ικανότερος ­ είναι δέσμιος ενός
συστήματος που παγιδεύει και τις καλύτερες προθέσεις, αλλά προσφέρεται
θαυμάσια για όσους θέλουν να επωφεληθούν, προς ίδιον όφελος, από την έλλειψη
οργάνωσης και μηχανισμών ελέγχου.

Από την άλλη πλευρά ένας νέος θεσμός, το Γραφείο Επικοινωνίας με τον Πολίτη
κάνει τα πρώτα βήματά του. Απομένει να δει κανείς αν οι φιλότιμες προσπάθειες
που γίνονται θα έχουν κάποιο αποτέλεσμα ή θα τορπιλισθούν από αυτούς που δεν
θέλουν καν να βάλουν πάνω στην μπλούζα το όνομά τους προτιμώντας την ασφάλεια
της ανωνυμίας.

Σαράντα χρόνια στο υπουργείο Υγείας ­ υπάλληλος, ανώτερο στέλεχος, γενικός
γραμματέας ­ ο Γιάννης Ζώγκος γνωρίζει το «στρατηγείο» της Υγείας από την καλή
και από την ανάποδη.

Όποια πέτρα ­ και κυρίως όποιο νομοσχέδιο, διάταγμα ή απόφαση ­ και αν
σηκώσεις, θα τον βρεις από κάτω.

Τα τελευταία τέσσερα χρόνια διοικεί, ως πρόεδρος του Δ.Σ., αυτό το μεγάλο
νοσοκομείο των 700 κλινών και των 2.200 εργαζομένων.

«Υπάρχει η εμπεδωμένη αντίληψη στον κόσμο αλλά και στην κεντρική εξουσία ότι
γίνεται κακή διαχείριση στα νοσοκομεία», λέει ο κ. Ζώγκος. «Εγώ δεν το δέχομαι
παρά μόνο με την έννοια της έλλειψης: έλλειψη οργάνωσης, έλλειψη στελεχών,
έλλειψη συγκεκριμένων οικονομοτεχνικών μελετών για να ξέρουμε πώς θα
προχωρήσουμε κάθε φορά. Και αυτό αφορά, λίγο έως πολύ, όλα τα νοσοκομεία μας.
Από εκεί και πέρα, τα οικονομικά ελλείμματα που υπάρχουν δεν είναι του
νοσοκομείου, είναι του κράτους».

Έχει ένα σκεπτικό για να το αποδείξει

«Το νοσοκομείο έχει ένα μόνο έσοδο, το νοσήλιο, το οποίο είναι μικρότερο από
το κόστος νοσηλείας. Στο ΓΝΑ το υπολογιζόμενο κόστος ημερήσιας νοσηλείας είναι
70.000 και το κλειστό νοσήλιο 20.000-25.000 δρχ. Ακόμη και έτσι, αν εισέπραττε
αυτό το έσοδο το νοσοκομείο, θα μπορούσε να καλύψει τις τρέχουσες λειτουργικές
ανάγκες του. Θα παρέμενε, βέβαια, το πρόβλημα της ποιότητας των υπηρεσιών,
αφού το νοσοκομείο δεν θα είχε χρήματα για συντήρηση, ανανέωση του εξοπλισμού,
αναβάθμιση των χώρων κ.λπ. Αλλά, πάντως, δεν θα είχε οικονομικό έλλειμμα.

Το ΓΝΑ έχει προϋπολογισμό περί τα 25-30 δισ. Το υπουργείο καλύπτει άμεσα από
αυτόν τη μισθοδοσία του προσωπικού. Και υπάρχει μια λειτουργική δαπάνη ύψους
περίπου 13 δισ. που πρέπει να καλυφθεί από το μόνο έσοδό του, τα νοσήλια.

Ο λόγος που το νοσοκομείο δεν έχει στη διάθεσή του αυτά τα έσοδα είναι απλός:
Ο πρώτος και κυριότερος «μπαταχτσής» των νοσοκομείων είναι το ίδιο το κράτος,
όταν το χρέος του ΓΝΑ ανέρχεται από το 1997 σε 18 δισ. και από το οποίο πάνω
από τα μισά, γύρω στα 11, είναι του Δημοσίου. Και αυτό γιατί το Ελληνικό
Δημόσιο:

1. Κάνει μήνες να πληρώσει αυτά που χρωστάει για τους ασφαλισμένους του.

2. Δεν πληρώνει για τη νοσηλεία των απόρων, παρ’ ότι τη ζητάει από τα
νοσοκομεία.

3. Δεν πληρώνει για τη νοσηλεία προς τρίτους (αλλοδαπούς) παρ’ ότι επίσης τη
ζητάει, ασκώντας κοινωνική πολιτική με ξένες πλάτες…

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση του μικρού Ανδρέα από την
Κύπρο. Υπολογίζεται ότι όταν θα ολοκληρωθεί η τυποποίηση του αίματος, το
κόστος θα έχει ξεπεράσει το ένα δισ. δραχμές…

Αλλά και ο έλεγχος ιστοσυμβατότητας των υποψηφίων ληπτών και δοτών για τις
μεταμοσχεύσεις που γίνεται σε ένα τμήμα του μικροβιολογικού τμήματος αυτού του
νοσοκομείου μπορεί να φθάσει έως και 20 εκατ. δρχ. το άτομο.

Η συνολική ετήσια δαπάνη αυτού του σημαντικού τμήματος είναι ένα δισ. 400
εκατομμύρια, όπως φαίνεται από τον προϋπολογισμό.

Νοσηλευτές

Ο πρόεδρος του νοσοκομείου παραδέχεται ότι η έλλειψη νοσηλευτικού προσωπικού
δημιουργεί τεράστια προβλήματα στα χειρουργεία, στην εφημερία, στα εξωτερικά
ιατρεία, παντού.

Θέλει να λύσει το πρόβλημα («στέλνουμε συνέχεια τα κενά», λέει), αλλά δεν
μπορεί γιατί οι νομικές και γραφειοκρατικές διαδικασίες τα κάνουν όλα δύσκολα
και χρονοβόρα.

Πριν από δύο χρόνια έγινε μια διάταξη και δίνει ορισμένες δυνατότητες στα
νοσοκομεία. «Παρ’ όλα αυτά, έχουμε την έγκριση από τον Νοέμβριο και ακόμα δεν
έχουμε πάρει νοσηλευτές», λέει ο κ. Ζώγκος. Και τονίζει ότι «για να λυθεί το
πρόβλημα πρέπει να επανέλθει μια παλιά διάταξη, η οποία επιτρέπει στον πρόεδρο
να αναπληρώσει άμεσα μια κενή θέση».

Χώρος

Οι ασθενείς έχουν αρχίσει και καταθέτουν γραπτά τα παράπονά τους. Τα περισσότερα αφορούν – φυσικά – στην ταλαιπωρία τους…

Ο περιορισμένος χώρος που έχει στη διάθεσή του το νοσοκομείο για να
αναπτυχθεί, είναι μια βασική αιτία προβλημάτων.

«Έχουμε έλλειμμα χώρου κατά 40%», λέει ο κ. Ζώγκος. Χρειαζόμαστε τουλάχιστον
75.000 τ.μ. και έχουμε 45.000. Και τα κτίρια που έχουμε είναι όλα παλιά και
όχι με τις σωστές προδιαγραφές. Το μόνο κτίριο που έγινε με προδιαγραφές
νοσοκομείου είναι το ΚΟΦΚΑ».

Η ριζική λύση, όχι μόνο για τον πρόεδρο του νοσοκομείου αλλά και για πολλούς
άλλους, είναι όπως υποστηρίζουν ­ και φαίνεται λογικό ­ η συγχώνευση του ΓΝΑ
με το «Σωτηρία» και η δημιουργία ανάμεσα στα δύο ενός νέου νοσοκομείου με
σύγχρονες προδιαγραφές.

«Εγώ», λέει ο κ. Ζώγκος, «είχα προτείνει να γίνει ένα νοσοκομείο 1.200 κλινών
και τα υπόλοιπα να γκρεμιστούν και να γίνουν το Ιπποκράτειο Πάρκο. Με σημερινό
προϋπολογισμό η δαπάνη δεν θα ξεπερνούσε τα 50 δισ. και σε 10 χρόνια θα είχε
γίνει απόσβεση από την περιστολή των δαπανών που την υπολογίζω σε 5 δισ.
ετησίως».

Αφού αυτό δεν προχώρησε, έχουν βάλει μπροστά ένα άλλο έργο: τη δημιουργία μιας
νέας πτέρυγας που θα στεγάσει τις χειρουργικές αίθουσες, χωρίς κρεβάτια, τα
εργαστήρια, τη ΜΕΘ και άλλες τέτοιες υπηρεσίες. «Αν δεν γίνει νέα πτέρυγα»,
λέει ο κ. Ζώγκος, «αυτό το νοσοκομείο δεν μπορεί να προχωρήσει».

Ο πρόεδρος του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Γ. Γεννηματάς» δεν αποποιείται των
ευθυνών του για την επικρατούσα κατάσταση στα νοσοκομεία. «Δεν καταφέραμε να
φτιάξουμε μια υπηρεσία διαρθρωμένη», λέει. «Πρέπει να αναλάβει ο καθένας τις
ευθύνες του».

«Ουδείς ελέγχει τη διαδικασία των προμηθειών»

Γιάννης Ζώγκος, πρόεδρος του ΓΝΑ. Έχει σαράντα χρόνια εμπειρίας στον χώρο της υγείας, αλλά το «τέρας» της νοσοκομειακής περίθαλψης δεν δαμάζεται εύκολα

Ένα πολύ καυτό θέμα στη διοίκηση ενός νοσοκομείου είναι οι προμήθειες. Είναι
εύκολο να επωφεληθεί κανείς από τη διαδικασία προμηθειών; ρωτήσαμε τον κ.
Ζώγκο. Η απάντηση ξεκάθαρη, χωρίς ενδοιασμούς: «Φυσικά. Και μάλιστα χωρίς να
μπορεί να σε ελέγξει κανείς».

Οι τρόποι πολλοί: Μίζα για να πάρει κάποιος τη δουλειά, μίζα για να πληρωθεί
πρώτος στην ουρά που υπάρχει, μίζα για τη διαδικασία που θα επιλεγεί στην
προκήρυξη.

Σχετικό με τις προμήθειες πρόβλημα είναι και οι προδιαγραφές για την αγορά
ενός είδους. Δεν υπάρχουν ειδικοί γι’ αυτή τη δουλειά και συνήθως τις
ετοιμάζουν οι γιατροί και εκεί αρχίζει η διελκυστίνδα μεταξύ γιατρών και
διοίκησης με τις προδιαγραφές να πηγαινοέρχονται, λέει ο κ. Ζώγκος. «Αυτή τη
στιγμή δεν κατακυρώνουμε διαγωνισμούς εκατομμυρίων, γιατί δεν μπορούμε να
θεμελιώσουμε την απόφαση της κατακύρωσης. Κι αυτό γίνεται κάθε χρόνο. Μετά σε
παίρνει η προθεσμία, είσαι υποχρεωμένος να κάνεις παρατάσεις με τους
προηγούμενους, μπλέκεις σε μια αέναη διαδικασία που δεν έχει τελειωμό».

Επιπλέον, αν υπήρχαν τα λεφτά εγκαίρως, θα μπορούσαν να γίνουν καλύτερες
διαπραγματεύσεις με τους προμηθευτές. Ο κ. Ζώγκος αναφέρει χαρακτηριστική
περίπτωση που οι προμηθευτές ανταποκρίθηκαν στην πρότασή του και έκαναν
έκπτωση 10% σε κάποια είδη υπό τον όρο ότι θα πληρωθούν σε 3 μήνες. Όταν αυτό
αθετήθηκε και το 3μηνο έγινε 18μηνο, οι συμφέρουσες συμφωνίες σταμάτησαν. Όπως
σχολιάζει, σε έναν προϋπολογισμό που αγγίζει τα 12-13 δισ. αναλώσιμα υλικά, το
10% είναι 1 δισ. 300 εκατομμύρια τον χρόνο δεν είναι ευκαταφρόνητο κέρδος για
το νοσοκομείο.

«Και δεν είναι μόνο ότι δεν υπάρχει το πλεονέκτημα της διαπραγμάτευσης»
παρατηρεί ο κ. Ζώγκος. «Είναι και το γεγονός ότι η ανοργανωσιά αφήνει το πεδίο
ελεύθερο στους πονηρούς. Που έχουν κάθε λόγο να στρέφουν το ενδιαφέρον τους
προς τον τομέα της υγείας ο οποίος ­ ακόμη κι αν το επίσημο κράτος μοιάζει να
μην το έχει ακόμη αντιληφθεί ­ αποτελεί μια τεράστια επιχείρηση με τεράστια
κέρδη μέσα στο ίδιο το σύστημα ή γύρω από αυτό».

Υπάρχουν τρόποι να κάνεις σωστά τη δουλειά και να κάνεις και οικονομία, αλλά
χρειάζεσαι εξειδικευμένο προσωπικό για να στηρίξεις αυτές τις προσπάθειες.

«Τέσσερις ημέρες τα ίδια σεντόνια και ουδείς ενδιαφέρεται»

Μαρία Φωσκόλου. Υπεύθυνη του γραφείου Επικοινωνίας με τον πολίτη. Ενός θεσμού που κάνει τα πρώτα του βήματα

­ «Χάλια. Γενική Εφημερία χωρίς γιατρούς, νοσηλευτές, εργαστήρια. Κακή
οργάνωση».

­ «Το νοσοκομείο σας πάσχει από οργάνωση και καθαριότητα».

­ «Τέσσερις ημέρες τα ίδια σεντόνια, παρά τη συνεχή όχληση ουδείς
ανταποκρίνεται».

­ «Το ιατρικό/νοσηλευτικό προσωπικό πολύ καλό. Οι χώροι απαράδεκτοι. Ωραίος
κήπος, πρόβλημα πάρκινγκ. Το ασανσέρ μονίμως χαλασμένο».

Αυτά είναι μερικά από τα παράπονα αλλά και οι ευχαριστίες που φθάνουν, γραπτώς
ή προφορικώς, στο Γραφείο Επικοινωνίας με τον Πολίτη (ΓΕΠ), το οποίο
λειτουργεί ήδη σε αυτό το νοσοκομείο με εντολή του νυν προέδρου πριν από την
εφαρμογή του πρόσφατου νόμου που προβλέπει τη δημιουργία τέτοιων γραφείων σε
όλα τα νοσοκομεία.

Τα παράπονα αφορούσαν κυρίως θέματα λειτουργίας του νοσοκομείου, όπως η
καθυστέρηση σε προγραμματισμένα ραντεβού ή σε ιατρικές εξετάσεις, η
καθαριότητα, οι ελλείψεις σε νοσηλευτικό προσωπικό, ενώ άλλοι διαμαρτύρονται
για το πραγματικά μεγάλο πρόβλημα της στάθμευσης.

Οι ασθενείς ενθαρρύνονται, με ειδικό φυλλάδιο, να καταθέτουν τα παράπονά τους
για τη λειτουργία του νοσοκομείου και σιγά σιγά μαθαίνουν να το κάνουν, όπως
λέει η υπεύθυνη του ΓΕΠ κ. Μαρία Φωσκόλου. Μια έμπειρη και δυναμική
νοσηλεύτρια που προσπαθεί να βάλει τη δική της σφραγίδα σεβασμού και ανθρωπιάς
στον νοσοκομειακό χώρο. Και αυτό δεν είναι πάντα εύκολο.

Αλλά τι γίνεται με τις καταγγελίες των ασθενών; Τις λαμβάνει κανείς υπόψη ή
απλώς καταχωνιάζονται σε κάποιο ντοσιέ, τη ρωτάμε.

«Για τέσσερις σοβαρές καταγγελίες των ασθενών που υποβλήθηκαν στο Γραφείο
Επικοινωνίας Πολιτών (ΓΕΠ) διενεργήθηκαν ΕΔΕ, με εντολή του προέδρου», λέει η
κ. Φωσκόλου, «ενώ άλλες διαβιβάσθηκαν στην τριμελή Επιτροπή Προάσπισης των
Δικαιωμάτων του Πολίτη που επίσης υπάρχει στο νοσοκομείο και στη συνέχεια
εστάλη στον διαμαρτυρόμενο πολίτη επιστολή στην οποία δίδονται απαντήσεις».

Επίσης, τρεις υποθέσεις διαβιβάστηκαν στον Συνήγορο του Πολίτη. Οι δύο
αφορούσαν την αιμοδοσία και δεν προέκυψε ευθύνη των εργαζομένων και η τρίτη το
Οφθαλμολογικό, αλλά υπήρξε διευθέτηση.

Εν τούτοις, φαίνεται ότι γι’ αυτό τα συγκεκριμένο τμήμα του ΓΝΑ υπάρχουν
πολλές διαμαρτυρίες που αφορούν τη συμπεριφορά του ιατρικού προσωπικού και
βρίσκεται εν εξελίξει μία ΕΔΕ που εξετάζει όλες τις καταγγελίες.