Η Μεσόγειος φλέγεται

Μήπως το παρακάνουμε; Τα μεγαλύτερα «φουγάρα» στην Ευρώπη είναι οι Έλληνες.
Ο καθένας μας κάπνισε το 1999 κατά μέσο όρο 2.797 τσιγάρα, 22 περισσότερα από
το 1995. Σε απόσταση 25 πακέτων ετησίως ακολουθούν οι Κύπριοι, με μέσο όρο
2.229 τσιγάρα, το περασμένο έτος.

Δηλαδή 107 περισσότερα απ’ όσα πριν από πέντε χρόνια. Στην πρώτη κατηγορία
των… αρειμανίων παίζουν ακόμα οι Ισπανοί (2.208) και οι Ελβετοί (2.020), με
ετήσια κατανάλωση πάνω από 2.000 τσιγάρα ετησίως. Η τελευταία πενταετία
πρέπει, πάντως, να ήταν ιδιαίτερα δύσκολη για τους Ιρλανδούς, αφού κάπνισαν το
1999 κατά μέσο όρο 400 τσιγάρα περισσότερα από όσα το 1995.

Μανιώδεις καπνιστές. Στο κάπνισμα οι Έλληνες είναι πρωταθλητές Ευρώπης με απόσταση από τους δεύτερους. Παρά τις προειδοποιήσεις για τις βλαβερές συνέπειες στην υγεία, καπνίζουν συνεχώς περισσότερα τσιγάρα

Το κάπνισμα δεν είναι ακίνδυνο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Οργάνωσης
Υγείας, το κάπνισμα προκαλεί 4 εκατομμύρια νεκρούς τον χρόνο. Αυτός ο αριθμός
αναμένεται να αυξηθεί στα 10 εκατομμύρια τη δεκαετία του 2020 ή στις αρχές της
δεκαετίας του 2030. Το 70% των θανάτων θα σημειώνεται στις αναπτυσσόμενες
χώρες. Το μέγεθος του προβλήματος που θα δημιουργηθεί στις χώρες αυτές, αν δεν
ληφθούν μέτρα, δεν έχει γίνει ακόμα πλήρως αντιληπτό.

Οι ανησυχίες για τις αρνητικές επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία, όχι
μόνον τώρα αλλά και στο μέλλον, έχουν προκαλέσει μια εκστρατεία για τον έλεγχο
του καπνίσματος σε παγκόσμιο επίπεδο. Η γενική διευθύντρια της ΠΟΥ, Γκρο
Χάρλεμ Μπρούτλαντ, ανέλαβε το 1998 μια πρωτοβουλία για τον συντονισμό της
παγκόσμιας αντιμετώπισης του καπνίσματος ως προβλήματος της δημόσιας υγείας,
που αποσκοπεί μακροπρόθεσμα στη μείωση του καπνίσματος σε όλες τις χώρες και
σε όλες τις κοινωνικές ομάδες.

Η «συνταγή»

Στη Βρετανία, το Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS) επιτρέπει πλέον στους γενικούς
παθολόγους να συνταγογραφούν ένα νέο φάρμακο εναντίον του καπνίσματος, το
Ζιμπάν. Μάλιστα, στους ασθενείς που θα χορηγείται το Ζιμπάν θα αποστέλλονται
σε τακτικά διαστήματα γράμματα τα οποία θα τους υπενθυμίζουν ότι έχουν
αποφασίσει να κόψουν το κάπνισμα και θα τους ενθαρρύνουν να συνεχίσουν τη
θεραπεία. Το νέο φάρμακο θεωρείται δύο φορές πιο αποτελεσματικό από τα
αυτοκόλλητα νικοτίνης.

Όσοι χρησιμοποιούν το Ζιμπάν έχουν πρόσβαση σε δωρεάν υπηρεσίες ψυχολογικής
υποστήριξης, που χρηματοδοτούνται από την Γκλάξο Γουέλκομ, την εταιρεία που το
κατασκευάζει. Στις υπηρεσίες αυτές συμπεριλαμβάνονται τα γράμματα και η
πρόσβαση σε μία τηλεφωνική γραμμή βοηθείας.

Ο Κρις Στιλ, γενικός παθολόγος στο Μάντσεστερ που διατηρεί μία από τις
μεγαλύτερες κλινικές της Βρετανίας για ανθρώπους που θέλουν να κόψουν το
κάπνισμα, χαρακτηρίζει το Ζιμπάν ως ορόσημο για τη θεραπεία της εξάρτησης από
τη νικοτίνη: «Στην κλινική έχω 125 ασθενείς που περίμεναν να κυκλοφορήσει το
φάρμακο στη Βρετανία. Η άδεια, να χορηγείται το Ζιμπάν ελεύθερα από τους
παθολόγους, είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα», υπογραμμίζει ο Στιλ, ο οποίος
προσθέτει πάντως ότι το παρασκεύασμα δεν κάνει θαύματα και δεν κόβει το
κάπνισμα αμέσως: «Το Ζιμπάν λειτουργεί μόνον όταν οι ασθενείς είναι
αποφασισμένοι να κόψουν το κάπνισμα και επιδιώκουν με σοβαρότητα να πετύχουν
αυτόν τον στόχο».

Το νέο φάρμακο κυκλοφορεί ήδη σε δισκία στις ΗΠΑ και τον Καναδά. Οι γιατροί
που το συνταγογραφούν δεν ζητούν από τους ασθενείς να κόψουν αμέσως το
κάπνισμα, αλλά να ορίσουν μία ημερομηνία που θα σταματήσουν να καπνίζουν,
συνήθως οκτώ ή εννέα ημέρες ύστερα από την έναρξη της θεραπείας. Τα πειράματα
αποδεικνύουν ότι το 30% των ασθενών στους οποίους έχει χορηγηθεί το
παρασκεύασμα δεν καπνίζουν ύστερα από έναν χρόνο. Το αντίστοιχο ποσοστό
επιτυχίας των αυτοκόλλητων νικοτίνης είναι μόλις 16%. Περίπου 1,5 εκατομμύριο
άτομα στις ΗΠΑ έχουν χρησιμοποιήσει το παρασκεύασμα.

Αντικαταθλιπτικό

Αρχικά, το Ζιμπάν κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ ως αντικαταθλιπτικό. Στη διάρκεια των
πειραμάτων όμως, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι είναι πολύ αποτελεσματικό στο
να μειώνει την εξάρτηση των καπνιστών από το τσιγάρο. Οι γιατροί το δοκίμασαν
και ως μέσον για την απεξάρτηση από το αλκοόλ, τα αποτελέσματα όμως δεν τους
έπεισαν. Οι σημαντικότερες παρενέργειες του Ζιμπάν είναι ότι προκαλεί ξηρότητα
στο στόμα και αϋπνίες. Το παρασκεύασμα δεν είναι κατάλληλο για εγκύους, για
επιληπτικούς και για περιπτώσεις ασθενών με μανιοκατάθλιψη.