Θανάσιμα λάθη

Ποτέ δεν θα μπορούσα να φανταστώ ότι σε μία πολιτισμένη ­ κατά τ’ άλλα ­ χώρα
όπως η Αμερική, οι αρχές θα διέταζαν την εκτέλεση ενός ανθρώπου, χωρίς
προηγουμένως να διαπιστώσουν με απόλυτη βεβαιότητα την ενοχή του για κάποιο
έγκλημα. Έγινε, όμως, κι αυτό με την εκτέλεση, πριν από λίγες ημέρες, του
36χρονου Αμερικανοαφρικανού Γκάρι Γκρέαμ από την Πολιτεία του Τέξας.

Ο Γκρέαμ είχε καταδικαστεί για τον φόνο ενός άνδρα κατά τη διάρκεια μιας
ληστείας σούπερ μάρκετ το 1981. Από τότε έως και την εκτέλεσή του έλεγε ότι
δεν είχε καμία σχέση με τη δολοφονία. Το όπλο, μάλιστα, που είχε βρεθεί πάνω
του όταν συνελήφθη, δεν ήταν αυτό με το οποίο είχε διαπραχθεί το έγκλημα, ενώ
στον χώρο του εγκλήματος δεν είχαν βρεθεί τα δακτυλικά του αποτυπώματα ή το
DNA του.

Καταδικάστηκε επειδή μια αυτόπτης μάρτυς κατέθεσε στο δικαστήριο ότι
αναγνώρισε στο πρόσωπό του τον δολοφόνο, τον οποίο είχε δει από απόσταση 10-12
μέτρων μέσα σε ένα σκοτεινό πάρκινγκ.

Αντίθετα, ένας εργαζόμενος στο σούπερ μάρκετ, που είχε δει τον δολοφόνο από
πολύ κοντά και σε κανονικές συνθήκες φωτός, είχε πει στην αστυνομία ότι δεν
ήταν ο Γκρέαμ. Κι όμως ο δεύτερος αυτός μάρτυς, όπως και άλλοι που θα στήριζαν
την αθώωση του Γκρέαμ, δεν εκλήθησαν ποτέ από τον διορισμένο από το κράτος
συνήγορο του κατηγορουμένου, για να καταθέσουν στη δίκη!

Βλέπετε, σε μεγάλο ποσοστό των δικών του είδους στις ΗΠΑ, οι κατηγορούμενοι
είναι συνήθως μαύροι, αμόρφωτοι, κατώτερης κοινωνικής τάξης άνθρωποι, χωρίς
χρήματα για να πληρώσουν δικηγόρους, που έχουν να αντιμετωπίσουν ένα δικαστικό
σύστημα στο οποίο το «πάνω χέρι» το έχουν οι λευκοί.

Γι’ αυτό και τα θανάσιμα «λάθη» είναι στην ημερήσια διάταξη. Μόνο στην
Πολιτεία του Ιλινόις ­ η οποία μαζί με τη Νέα Υόρκη είναι οι μοναδικές
πολιτείες στην Αμερική που επιτρέπουν την εξέταση του DNA των καταδικασθέντων
­ 17 θανατοποινίτες αφέθηκαν ελεύθεροι μέσα στα τελευταία χρόνια!

Δυστυχώς, η υπόθεση του Γκρέαμ πήρε μεγάλες διαστάσεις, όχι γιατί οι
Αμερικανοί μελετούν, επιτέλους, την κατάργηση της θανατικής ποινής. Αλλά διότι
την πρωτοφανούς σκληρότητας απόφαση για την εκτέλεσή του (μαζί με άλλες 135
εκτελέσεις στο Τέξας τα τελευταία 5 χρόνια) ενέκρινε ο κυβερνήτης της
Πολιτείας Τζορτζ Μπους, ο οποίος κατά πάσα πιθανότητα θα είναι και ο επόμενος
πρόεδρος των ΗΠΑ…