ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Ήταν κάποτε η επανάσταση

Από την επανάσταση στις έρευνες για προφυλακτικά: κάθε εποχή με τις
ιδιοτροπίες της.

Στη Μανάγκουα. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ, το 50% των κατοίκων της Νικαράγουα ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας

Ήταν κάποτε η επανάσταση. Η λύτρωση από τη δικτατορία. Οι εθνικοποιήσεις και η
ανακατανομή της γης. Η γοητεία του Ντανιέλ Ορτέγκα, η λύσσα του Ρήγκαν, τα
σαμποτάζ των ακροδεξιών «κόντρας». Η διεθνιστική αλληλεγγύη, οι μπριγάδες του
καφέ. Ο λατινοαμερικάνικος δρόμος για τον σοσιαλισμό, με ελευθερία,
αποκέντρωση και διαφάνεια. Ο τότε απεσταλμένος αυτής της εφημερίδας ­ και
κάτοικος τώρα αυτής της γωνιάς ­ περιέγραφε πλήθη που παραληρούσαν δίπλα στους
τίμιους και αδιάφθορους ηγέτες τους, φτωχοί αλλά ευτυχισμένοι, ξυπόλητοι αλλά
αξιοπρεπείς, ένας λαός βασανισμένος αλλά έμπλεος επαναστατικού ενθουσιασμού.

Κι έπειτα ήλθε η απροσδόκητη εκλογική ήττα. Το σοκ των «κομαντάντε», αλλά και
των ξένων δημοσιογράφων. Η απότομη προσγείωση. Κάποιες καταγγελίες των νέων
διοικητών της χώρας για σκάνδαλα των προκατόχων τους θεωρήθηκαν προϊόν ενός
αναπόφευκτου ρεβανσισμού. Πέρασαν δέκα χρόνια. Κι έρχονται τώρα τα
απομνημονεύματα του ιδεολόγου εκείνης της χαμένης επανάστασης να ανασύρουν
μνήμες και να προκαλέσουν θλιμμένα χαμόγελα. «Νομίζαμε πως ο αγώνας μας ήταν,
πάνω απ’ όλα, για την ηθική», γράφει ο αντιπρόεδρος του Ορτέγκα, ο
διανοούμενος Σέρχιο Ραμίρες, στο βιβλίο του «Παιδιά, Χαίρετε: Μια Μελέτη της
Επανάστασης των Σαντινίστας» που έχει πουλήσει στη Νικαράγουα πάνω από 12.000
αντίτυπα, κυρίως μεταξύ των νέων. Ο συγγραφέας περιγράφει διάφορα ανέκδοτα της
επαναστατικής περιόδου. Έναν αξιωματούχο να προτείνει την απαλλοτρίωση του 20%
των επιχειρήσεων κάθε χρόνο ώστε να αυξάνεται κατά το ίδιο ποσοστό το ΑΕΠ. Μια
κυβέρνηση να επενδύει σε καναδικές αγελάδες, αυτόματα αμελκτικά μηχανήματα,
σοβιετικά τρακτέρ και αμέτρητες συσκευές υψηλής τεχνολογίας καταδικασμένες να
σαπίσουν λόγω άγνοιας και αδιαφορίας. Η μεγαλύτερη διάψευση όμως ήλθε μετά την
ήττα. Παρά τη συμφωνία των Σαντινίστας να επιστρέψουν τις βίλες που είχαν
απαλλοτριώσει, ο Ραμίρες ανακάλυψε ότι ο πρώην αρχηγός του διαπραγματευόταν με
τη νέα κυβέρνηση τη διατήρηση της πολυτελούς του βίλας. Αυτός ο ύστατος
εξευτελισμός, γράφει, «ήταν χίλιες φορές χειρότερος από την εκλογική ήττα».

Κάποτε, όλα τα μέσα ενημέρωσης του κόσμου ταύτιζαν τη Νικαράγουα με την
επανάσταση. Σήμερα, είναι ο ιδανικός τόπος για πειράματα με προφυλακτικά.
Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Lancet δείχνει ότι στα μοτέλ
της Μανάγκουα οι πόρνες και οι πελάτες τους χρησιμοποιούν περισσότερα
προφυλακτικά απ’ ό,τι τα υπόλοιπα ζευγάρια. Η χρήση όμως περιορίζεται όταν οι
αρχές αφήνουν στα δωμάτια ενημερωτικά φυλλάδια για το ασφαλές σεξ. Στα
κορίτσια, συμπεραίνουν πολύ σοβαρά οι συντάκτες της έκθεσης, φαίνεται πως δεν
αρέσει να τους δίνει συμβουλές η κάθε κυβέρνηση. Μήπως επειδή δεν είναι
επαναστατική;

Τα απομνημονεύματα του Σέρχιο Ραμίρες τελειώνουν με τη φράση: «Η επανάσταση
είναι ακόμη παιδί». Κι αυτό το «Χαίρετε» του τίτλου είναι διφορούμενο. Μπορεί
να υποδεικνύει αποχαιρετισμό στους παλιούς συντρόφους που εγκατέλειψαν τη
σημαία του Σαντίνο, μπορεί και καλωσόρισμα στους νέους που θα την υψώσουν
ξανά. Είναι ζήτημα ερμηνείας.