Ευρωπαϊκή Ένωση εναντίον αμερικανικών συγχωνεύσεων

Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ρομάνο Πρόντι (αριστερά) και ο Επίτροπος Ανταγωνισμού Μάριο Μόντι εγείρουν πολλές αντιρρήσεις στις συμφωνίες συγχώνευσης αμερικανικών επιχειρήσεων του τεχνολογικού τομέα. Κάποιοι τους κατηγορούν για ευρωεθνικισμό. Ωστόσο, το Ίντερνετ είναι ένα νέο μέσον που πρέπει να προστατευθεί από τη δημιουργία μονοπωλιακών καταστάσεων, πριν να είναι πολύ αργά

Καθώς οι κορυφαίες αμερικανικές επιχειρήσεις στον χώρο των νέων τεχνολογιών
συνεχίζουν την προσπάθεια εκπλήρωσης των φιλοδοξιών τους για ανάπτυξη σε
παγκόσμια κλίμακα, καταπίνοντας υφιστάμενες επιχειρήσεις και στήνοντας νέα
μεγάλα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, συναντούν ένα πολύ υψηλό εμπόδιο: την
Ευρωπαϊκή ‘Ενωση. Οι αρχές προστασίας του ανταγωνισμού στην Ευρωπαϊκή ‘Ενωση
δημιούργησαν τους τελευταίους μήνες πολλά εμπόδια σε μια σειρά από μεγάλες
συγχωνεύσεις που σχεδιάζονται στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Σύμφωνα με τα
λεγόμενά τους, ο βασικός λόγος για τα εμπόδια που θέτουν είναι οι φόβοι τους
ότι οι συμφωνίες αυτές μπορεί να δημιουργήσουν πανίσχυρες εταιρείες που θα
είναι σε θέση να καθορίσουν την μελλοντική πορεία του παγκόσμιου δικτύου
‘Ιντερνετ.

Κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι ανησυχίες των Ευρωπαίων αντανακλούν μια πικρή για
αυτούς αλήθεια: Η Ευρώπη πίστεψε πολύ καθυστερημένα στο ‘Ιντερνετ. Παρά το
γεγονός ότι η Ευρώπη κάνει προσπάθειες να καλύψει το χαμένο έδαφος, κανείς δεν
μπορεί να αμφισβητήσει ότι μια χούφτα, κυρίως αμερικανικών επιχειρήσεων,
ελέγχουν το μεγαλύτερο δίκτυο της παγκόσμιας βασικής υποδομής πληροφορικής,
δίνοντάς τους τη δυνατότητα να κυριαρχήσουν στον ανταγωνισμό για τις νέες
αγορές που θα προκύψουν από την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών.

Ίντερνετ, το αμερικανικό δίκτυο

«Το ‘Ιντερνετ δεν είναι ένα παγκόσμιο δίκτυο», λέει ένα στέλεχος της
Telefonica, της εθνικής τηλεπικοινωνιακής εταιρείας της Ισπανίας, η οποία έχει
αποκτήσει κυρίαρχη θέση στην αγορά τηλεπικοινωνιών της Λατινικής Αμερικής.
«Είναι ένα αμερικανικό δίκτυο με διεθνείς προεκτάσεις».

Την περασμένη Δευτέρα, ένα σημαντικό όργανο της Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης, η
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ξεκίνησε μια μεγάλη έρευνα για την επικείμενη εξαγορά της
Time Warner από την America on Line, αναφέροντας την ανησυχία της ότι ο όμιλος
που θα προκύψει από τη συγχώνευσή τους θα μπορεί θα λειτουργεί ως θυρωρός για
το ‘Ιντερνετ, κατευθύνοντας την ιντερνετική κυκλοφορία προς όφελός της και εις
βάρος των ανταγωνιστών της.

Ο Μάριο Μόντι, αρμόδιος Επίτροπος για θέματα ανταγωνισμού στην Ευρωπαϊκή
‘Ενωση, προσπάθησε να μπλοκάρει την αξίας 129 δισεκατομμυρίων δολαρίων εξαγορά
της τηλεπικοινωνιακής εταιρείας Sprint από την Worldcom. Σύμφωνα με
πληροφορίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο νέος όμιλος
που θα προκύψει από τη συγχώνευση των δύο επιχειρήσεων θα ελέγχει πολύ μεγάλο
μέρος της βασικής υποδομής του παγκόσμιου δικτύου ‘Ιντερνετ. (Κάποιες
πληροφορίες φέρουν τις δύο εταιρείες να ετοιμάζονται να πουλήσουν πολλά
υπεραστικά και διεθνή δίκτυα τηλεπικοινωνιών καθώς και ιντερνετικά δίκτυα
προκειμένου να εξασφαλίσουν την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη
συγχώνευσή τους).

Τον περασμένο μήνα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε έρευνα για την εξαγορά της
εταιρείας δορυφορικών επικοινωνιών Hughes Electronics με την αιτιολογία ότι η
εξαγορά θα έπληττε τον ανταγωνισμό σε αυτήν την αγορά. Τον Μάρτιο ξεκίνησε μια
ανάλογη έρευνα για τα σχέδια της Microsoft να αποκτήσει πλειοψηφικό πακέτο
μετοχών του βρετανικού καλωδιακού δικτύου Telewest Communications σε
συνεργασία με τον αμερικανικό γίγαντα Liberty Media.

Οι περισσότερες από αυτές τις συμφωνίες συζητήθηκαν την περασμένη εβδομάδα
κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Μόντι – ενός μετριοπαθούς Ιταλού
οικονομολόγου – στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι αξιωματούχοι των αρχών προστασίας
του ανταγωνισμού στην Ευρώπη υποστηρίζουν ότι στις ενέργειές τους δεν υπάρχει
καμιά σκοπιμότητα. Ο Μόντι βρίσκεται λιγότερο από ένα χρόνο στο πόστο του και
ασκεί με πολύ διαφορετικό τρόπο τα καθήκοντά του σε σχέση με τον προκάτοχό
του, τον Ολλανδό Κάρελ Βαν Μιρτ. Απλώς, οι συμφωνίες είναι πλέον περισσότερες
και πολύ πιο συχνές, απαιτώντας, σύμφωνα με τον Μόντι, πιο αυστηρή
μεταχείριση.

«Με δεδομένη την επιτάχυνση των διαδικασιών συγκέντρωσης στις αγορές,
βρισκόμαστε στα όρια τού τι μπορούμε να αποδεχθούμε», δήλωσε πρόσφατα ο Βαν
Μιρτ σε μια συνέντευξή του. Παλιότερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέταζε το πολύ 50
περιπτώσεις εξαγορών κάθε χρόνο. Μόνο πέρυσι ασχολήθηκε με 300. «Κανείς δεν
πρέπει να νιώθει έκπληξη για το γεγονός ότι ένας αριθμός επιχειρηματικών
συμφωνιών δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν έγκριση για την πραγματοποίησή τους»,
προσέθεσε ο Βαν Μιρτ. «Πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί ώστε να μην
επιτρέψουμε στις μεγάλες επιχειρήσεις να αποκτήσουν μεγάλη ισχύ στις αγορές».

Κάποιοι Αμερικανοί αναλυτές έχουν υποστηρίξει ότι ο τρόπος με τον οποίο οι
Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν τις επιχειρηματικές συμφωνίες μεταξύ επιχειρήσεων του
τεχνολογικού κλάδου των Ηνωμένων Πολιτειών αντανακλά την απέχθεια των
Ευρωπαίων προς καθετί αμερικανικό. Ωστόσο, οι περισσότεροι παρατηρητές
διαφωνούν με αυτήν την άποψη.

Συνεργασία

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεργάζεται πολύ στενά με τις υπηρεσίες του αμερικανικού
υπουργείου Δικαιοσύνης στην Ουάσιγκτον, οι οποίες σε γενικές γραμμές υιοθετούν
ανάλογη στάση με αυτή που υιοθετούν οι Ευρωπαίοι. Επιπλέον, ο Μόντι έχει
δείξει βούληση να βάλει στο μικροσκόπιο και να μπλοκάρει συγχωνεύσεις μεταξύ
και ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. Για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε
εναντιωθεί στην εξαγορά της βρετανικής First Choice Holidays από τον επίσης
βρετανικό tour operator Airtours και είχε μπλοκάρει την προτεινόμενη
συγχώνευση των σουηδικών εταιρειών κατασκευής φορτηγών, Scania και Volvo.

«Δεν διακρίνω κάποιο λανθάνοντα εθνικισμό ή κάποια αντίδραση στον πολιτιστικό
ιμπεριαλισμό», λέει ο ‘Αλεκ Μπέρνσαϊντ, δικηγόρος που εργάζεται σε μεγάλο
δικηγορικό γραφείο των Βρυξελλών. «Είναι επίσης αλήθεια ότι η οικονομία των
Ηνωμένων Πολιτειών είναι η μεγαλύτερη στον κόσμο και διαθέτει μεγάλες
επιχειρήσεις που οι επιχειρηματικές τους κινήσεις πρέπει να ελέγχονται».

Ωστόσο, η διαρκώς αυξανόμενη αυστηρότητα που δείχνουν οι ευρωπαϊκές αρχές
προστασίας του ανταγωνισμού στις συμφωνίες μεταξύ εταιρειών του τεχνολογικού
τομέα αποκαλύπτει μια τάση: τώρα που το ‘Ιντερνετ αρχίζει να αναπτύσσεται
ραγδαία στην Ευρώπη κάποιοι δυσανασχετούν όταν ανακαλύπτουν ότι το κέντρο του
ιντερνετικού επιχειρείν βρίσκεται αναμφισβήτητα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η αντίδραση του Μόντι στη συμφωνία της WorldCom με την Sprint βασίζεται στην
ανάλυση του επιτελείου του που λέει ότι μια χούφτα αμερικανικών ιντερνετικών
εταιρειών -με τις δύο εταιρείες στην κορυφή του σχετικού καταλόγου- ελέγχουν
τόσο μεγάλη ιντερνετική κυκλοφορία που μπορούν, εφόσον συνενωθούν, να πνίξουν
τον ανταγωνισμό.

Μεταξύ του 50% έως 80% της ιντερνετικής κυκλοφορίας που ξεκινά από την Ευρώπη
ταξιδεύει στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής. Η Κομισιόν διαπίστωσε ότι καθώς το Ίντερνετ διευρύνεται και η
ιντερνετική κυκλοφορία αυξάνεται, οι κυρίαρχες επιχειρήσεις κατακτούν όλο και
μεγαλύτερο κομμάτι της αγοράς, αναγκάζοντας τις εταιρείες παροχής υπηρεσιών
σύνδεσης στο Διαδίκτυο να συνδέονται με τα δίκτυά τους προκειμένου να
αποκτήσουν τις πιο άμεσες και γρήγορες συνδέσεις.

«Αν είσαι ιδιοκτήτης της τεχνολογίας νέας γενιάς βρίσκεσαι σε πολύ καλή θέση
για να ελέγξεις την αγορά», λέει ο Κέβιν ‘Αρκιτ, πρώην στέλεχος των υπηρεσιών
προστασίας του ανταγωνισμού των Ηνωμένων Πολιτειών. «Υπάρχει μια αυξανόμενη
ανησυχία για τις μελλοντικές επιπτώσεις αυτών των συγχωνεύσεων που
πραγματοποιούνται τώρα. Υπάρχει όμως και η αίσθηση ότι αν περιμένουμε να δούμε
τις επιπτώσεις και μετά να ενεργήσουμε, τότε θα είναι πολύ αργά».