Βιοτεχνητό… θαύμα του έσωσε τη ζωή!

Σωτήρια αποδείχθηκε για έναν 26χρονο με κεραυνοβόλο ηπατίτιδα μια
επαναστατική μέθοδος, που εφαρμόσθηκε για πρώτη φορά στη χώρα μας, καθώς οι
γιατροί κατόρθωσαν να τον κρατήσουν στη ζωή, έως ότου βρεθεί το κατάλληλο
ηπατικό μόσχευμα.

Ιωάννης Παπαδημητρίου. «Η υποκατάσταση της ηπατικής λειτουργίας δεν ήταν εύκολη υπόθεση, αφού το ήπαρ είναι το πολυπλοκότερο όργανο», είπε ο καθηγητής Χειρουργικής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Η μέθοδος είναι το βιοτεχνητό ήπαρ, η λειτουργία του οποίου θυμίζει τον
τεχνητό νεφρό. Το ανεκτίμητο αυτό μηχάνημα απέκτησε προ διμήνου η Β’
Χειρουργική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Αρεταίειο Νοσοκομείο και ο
26χρονος ήταν ο πρώτος, στον οποίο χρησιμοποιήθηκε.

Ο νεαρός, που κατάγεται από την Ολλανδία, διακομίσθηκε στο Αρεταίειο πριν από
πέντε μέρες από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Ηρακλείου, στην Κρήτη, στο
οποίο είχε μεταφερθεί με κεραυνοβόλο ηπατίτιδα. Όταν εισήχθη στο Αρεταίειο,
βρισκόταν σε βαθύτατο εγκεφαλικό και ηπατικό κώμα και οι πιθανότητες να
επιβίωνε ήταν σχεδόν μηδενικές. Επειδή δεν υπήρχε διαθέσιμο ηπατικό μόσχευμα,
οι γιατροί έλαβαν άδεια από τους συγγενείς του να χρησιμοποιήσουν τη μέθοδο
του βιοτεχνητού ήπατος.

Όπως είπε στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Χειρουργικής κ. Ιωάννης Παπαδημητρίου,
«εφαρμόσαμε τη μέθοδο επί τρεις ημέρες, με αποτέλεσμα την εντυπωσιακή βελτίωση
όλων των ζωτικών λειτουργιών του, όπως της εγκεφαλικής λειτουργίας και των
δεικτών της ηπατικής λειτουργίας. Τη Δευτέρα το βράδυ βρέθηκε μόσχευμα και τον
χειρουργήσαμε. Η πρώτη μετεγχειρητική του πορεία φαίνεται ικανοποιητική και
υπάρχουν ελπίδες ότι θα ξεπεράσει τον κίνδυνο».

Η ιδιαιτερότητα του βιοτεχνητού ήπατος είναι ότι συνδυάζει βιολογικά με
τεχνητά στοιχεία. Τα βιολογικά στοιχεία είναι ηπατικά κύτταρα χοίρου, τα οποία
υπό ορισμένη επεξεργασία καταψύχονται σε θερμοκρασία -70 έως -190 βαθμών
Κελσίου, ώστε να μπορέσουν να χρησιμοποιηθούν όταν καταστεί αναγκαίο. Τα
ηπατοκύτταρα εισάγονται κατεψυγμένα στη χώρα μας από τις ΗΠΑ, και για να
χρησιμοποιηθούν πρέπει πρώτα να αποψυχθούν σταδιακά, να μετρηθούν και να
διαχωρισθούν τα νεκρωμένα από τα ζωντανά.

Όπως εξήγησε ο κ. Νικόλαος Αρκαδόπουλος, γενικός χειρουργός και χειριστής του
βιοτεχνητού ήπατος: «η μέθοδος αρχίζει με εισαγωγή στη μηριαία φλέβα του
ασθενούς ενός καθετήρα διπλού αυλού, που αναρροφά το αίμα και το μεταφέρει σε
ένα μηχάνημα που λέγεται συσκευή πλασμαφαίρεσης. Στο μηχάνημα αυτό, το αίμα
διαχωρίζεται σε πλάσμα και σε ερυθρά αιμοσφαίρια. Το πλάσμα κατευθύνεται προς
το κυρίως μηχάνημα του βιοτεχνητού ήπατος, όπου κυκλοφορεί, οξυγονώνεται και
μετά διέρχεται από το φίλτρο (τον βιοαντιδραστήρα, όπως λέγεται), όπου
βρίσκονται τα ηπατικά κύτταρα χοίρου. Αυτά επιτελούν ζωτικές λειτουργίες, όπως
ακριβώς το φυσιολογικό ήπαρ». Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία αυτή, το πλάσμα
επιστρέφει στη συσκευή της πλασμαφαίρεσης, όπου αναμειγνύεται εκ νέου με τα
ερυθρά αιμοσφαίρια και εγχέεται πίσω στη μηριαία φλέβα. Το βιοτεχνητό ήπαρ
επεξεργάζεται 6 λίτρα αίματος ανά ώρα, ενώ η μέθοδος διαρκεί έξι ώρες (σε κάθε
θεραπεία, το αίμα υποβάλλεται σε επεξεργασία έξι ή επτά φορές).

Το θαυματουργό μηχάνημα, με το οποίο επιτυγχάνεται η υποκατάσταση της ηπατικής λειτουργίας (αριστερά). Πάνω, ο Νικόλαος Αρκαδόπουλος, γενικός χειρουργός και χειριστής του βιοτεχνητού ήπατος

Η όλη θεραπεία μπορεί να εφαρμοσθεί μόνο σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, σε
ασθενείς με βαριά ηπατική ανεπάρκεια, και έως τώρα έχει ακολουθηθεί σε κέντρα
του εξωτερικού μόνο επί 15 συνεχόμενες ημέρες. Ωστόσο, θα μπορούσε να
εφαρμοσθεί και περισσότερο καιρό, αν αυτό καθίστατο αναγκαίο.

Το βιοτεχνητό ήπαρ αποτελεί δημιούργημα ενός Έλληνα ­ του κ. Αχιλλέα
Δημητρίου, καθηγητή Χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, στο Λος
Άντζελες, ο οποίος τον περασμένο Νοέμβριο αναγορεύθηκε σε επίτιμο διδάκτορα
του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Εκτός από το Αρεταίειο νοσοκομείο, με βιοτεχνητό ήπαρ είναι εξοπλισμένα οκτώ
μεγάλα ιατρικά κέντρα των ΗΠΑ, καθώς και έξι κέντρα της Ευρώπης. Το βιοτεχνητό
ήπαρ του Αρεταίειου είναι τελειοποιημένης μορφής, κατά τον κ. Παπαδημητρίου,
καθώς είναι το νεώτερο από όλα και χρησιμοποιεί τετραπλάσιο αριθμό
ηπατοκυττάρων από όσα τα μηχανήματα που βρίσκονται στα άλλα κέντρα (20
δισεκατομμύρια έναντι 5 δισεκατομμυρίων).

Σύμφωνα με κλινικές μελέτες που έχουν εκπονηθεί έως τώρα, το βιοτεχνητό ήπαρ
σώζει το 90% των ασθενών με κεραυνοβόλο ηπατίτιδα, ενώ δίχως αυτό η κατάσταση
παρουσιάζει ποσοστό θνησιμότητας 90%.