Τα κορίτσια αποφεύγουν τα κομπιούτερ

Τα κοινωνικά στερεότυπα, η βία των ηλεκτρονικών παιχνιδιών, η έλλειψη φαντασίας από τους καθηγητές που διδάσκουν το μάθημα της πληροφορικής, είναι μερικοί από τους λόγους που κάνουν τις μαθήτριες να μένουν μακριά από τα κομπιούτερ

Τα νεαρά κορίτσια στην Αμερική δεν συμπαθούν τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές
και κινδυνεύουν να μείνουν αποκλεισμένα από τις επαγγελματικές ευκαιρίες που
προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες της πληροφορίας. Οι αιτίες αλλά και προτάσεις
για κομπιούτερ “φιλικά προς το νεαρό γυναικείο φύλο”, είναι το θέμα μίας
μεγάλης έρευνας από ειδικούς που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στις ΗΠΑ.

Τα κοινωνικά στερεότυπα, η βία των ηλεκτρονικών παιχνιδιών, η έλλειψη
φαντασίας από τους καθηγητές που διδάσκουν το μάθημα της πληροφορικής, είναι
μερικοί από τους λόγους που κάνουν τις μαθήτριες να μένουν μακριά από τα
κομπιούτερ. Στην εποχή όμως της νέας οικονομίας, του Ίντερνετ και της
πληροφορικής, η αντιπάθεια αυτή μπορεί να αποκλείσει τις γυναίκες από τις
κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο.

“Καταλαβαίνοντας την τεχνολογία: Εκπαιδεύοντας κορίτσια στην Νέα Εποχή των
Υπολογιστών (2000)” είναι ο τίτλος της μελέτης που κράτησε 18 μήνες και
διοργανώθηκε από την Αμερικανική Ένωση Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων Γυναικών
Πανεπιστημιακών, έναν οργανισμό που χρηματοδοτεί εκπαιδευτικά προγράμματα για
γυναίκες όλων των ηλικιών. Στη 14μελή επιτροπή συμμετείχαν καθηγητές
Κοινωνιολογίας από το ΜΙΤ, Εκπαίδευσης της Τεχνολογίας από τα πανεπιστήμια του
Μπέρκλεϊ και του Λος Άντζελες, Οικονομικών από το Κολούμπια, ανώτατα στελέχη
της βιομηχανίας των τηλεπικοινωνιών, δάσκαλοι και καθηγητές σχολείων, η
εκδότης του περιοδικού “Wired”, ειδικοί στην τεχνολογία για παιδιά και γνωστοί
δημοσιογράφοι.

Η έκθεση

Σε μία έκθεση-αναφορά 102 σελίδων, που δημοσιεύτηκε στο Ίντερνετ (http: //www.
aauw. org/2000/techsexecsum. html), αναπτύσσονται αρχικά ο ρόλος των
κομπιούτερ στην εκπαίδευση σήμερα και οι λόγοι που κρατούν τα νέα κορίτσια
μακριά από τους υπολογιστές. “Το ζητούμενο δεν είναι πλέον αν τα κομπιούτερ
χρησιμεύουν στις τάξεις, αλλά πώς οι υπολογιστές μπορούν να χρησιμοποιηθούν
για να εμπλουτίσουν τη διδασκαλία και τη μάθηση με τρόπους που θα ενθαρρύνουν
τα κορίτσια να ασχοληθούν μαζί τους”.

Τα κορίτσια διστάζουν να ασπασθούν την κουλτούρα των υπολογιστών. Τους απωθεί
η παθητικότητα της ενασχόλησης με ένα κομπιούτερ ως εργαλείο. Αρνούνται τη βία
και την έλλειψη φαντασίας στα ηλεκτρονικά παιχνίδια και δεν τους αρέσουν τα
βαρετά μαθήματα προγραμματισμού. Τα μέλη της επιτροπής τονίζουν ότι όλες αυτές
οι ενστάσεις είναι απόλυτα δικαιολογημένες και προτείνουν την αλλαγή των
προγραμμάτων software, τη δημιουργία εξυπνότερων παιχνιδιών, κατάλληλων και
για τα δύο φύλα, την αλλαγή μεθόδων διδασκαλίας των μαθημάτων πληροφορικής,
αλλά και την προσαρμογή των προσδοκιών μας από τη χρήση της νέας τεχνολογίας.

Οι εκπαιδευτικοί

Στις απαντήσεις τους στα ερωτηματολόγια, οι δάσκαλοι Δημοτικού και καθηγητές
Γυμνασίου συμφωνούν ότι το εκπαιδευτικό λογισμικό συχνά δεν είναι κατάλληλο,
ενώ αρκετοί δεν είναι επαρκώς εκπαιδευμένοι για να διδάξουν τις νέες
τεχνολογίες στα παιδιά. Η επιτροπή τονίζει ότι το διδακτικό προσωπικό θα
πρέπει να σκεφτεί και να εφαρμόσει μεθόδους που ευνοούν τη χρήση υπολογιστών
σε όλα τα μαθήματα ­ από τα καλλιτεχνικά ως την Ιστορία και από τα φιλολογικά
ως τις θετικές επιστήμες ­ προωθώντας την κριτική σκέψη και τη συνεχή μάθηση.

Τα στατιστικά στοιχεία που δείχνουν τη συμμετοχή των νεαρών κοριτσιών στην
κουλτούρα των υπολογιστών δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά. Οι γυναίκες έχουν
μείνει πίσω στους χώρους της εκπαίδευσης και της οικονομίας της τεχνολογίας.
Σε προγράμματα πληροφορικής και εργαστήρια υπολογιστών, οι γυναίκες είναι πολύ
λίγες. Στα μαθήματα υπολογιστών, σε σχολεία και πανεπιστήμια της Αμερικής, η
συμμετοχή τους μειώνεται συνεχώς, κάτι που τους προσδίδει τον χαρακτηρισμό της
“κομπιουτεροφοβίας”. Στην έκθεσή τους, τα μέλη της επιτροπής διαφωνούν με αυτό
τον χαρακτηρισμό και εξηγούν τα μειωμένα ποσοστά συμμετοχής ως κριτική στάση
απέναντι στην κοινωνία των υπολογιστών από πλευράς των κοριτσιών. «Αυτό που
εκφράζουν είναι ότι “μπορούμε αλλά δεν θέλουμε να ασχοληθούμε με την
τεχνολογία των υπολογιστών”. Τρέφουν μία αντιπάθεια προς το χώρο, τις
επαγγελματικές καριέρες και το κοινωνικό τους περιβάλλον».

Η εμμονή στη διδασκαλία μαθημάτων τεχνικών και προγραμματισμού είναι
λανθασμένη στην εκπαίδευση και η έλλειψη φαντασίας σε αυτά τα μαθήματα απωθεί
τις μαθήτριες. Μπορεί τα εργαλεία αυτά να είναι χρήσιμα, αλλά η επιτροπή
τονίζει ότι δεν σημαίνουν τεχνολογική γνώση. “Το να είσαι τεχνολογικά
καταρτισμένος απαιτεί να έχεις κριτικές ικανότητες και δυνατότητα επίλυσης
προβλημάτων, που χρειάζονται στη σημερινή ηλεκτρονική κοινωνία”.

“Γνώση της νέας τεχνολογίας σήμερα σημαίνει τη δυνατότητα χρήσης αφηρημένου
συλλογισμού, την εφαρμογή της τεχνολογίας των πληροφοριών με καινούργιες και
πολύπλοκες μεθόδους για την επίλυση προβλημάτων σε πολλούς τομείς, την
ερμηνεία τεράστιων ποσοτήτων πληροφορίας με αναλυτικές ικανότητες, την
κατανόηση βασικών στοιχείων προγραμματισμού και άλλων αρχών της επιστήμης των
υπολογιστών, και τέλος τη συνεχή προσαρμογή και εκπαίδευση στις νέες
τεχνολογίες που αναπτύσσονται στο μέλλον. Είναι η δουλειά μας ως κοινωνίας να
εγγυηθούμε ότι τα κορίτσια ικανοποιούν αυτές τις απαιτήσεις το ίδιο καλά όσο
και τα συνομήλικά τους αγόρια”.

Οι προτάσεις της επιτροπής

* Υπολογιστές σε όλα τα μαθήματα. Τα κομπιούτερ πρέπει να χρησιμοποιούνται σε
όλες τις τάξεις, σε όλα τα μαθήματα ­ θεωρητικά, πρακτικά, θετικές επιστήμες.

* Επαναπροσδιορισμός της γνώσης της τεχνολογίας. Οι μαθητές πρέπει να
συνειδητοποιήσουν ότι το να ξέρεις κομπιούτερ δεν σημαίνει πλέον επεξεργασία
κειμένου και Windows, αλλά επίλυση προβλημάτων στην καθημερινή ζωή με τη χρήση
της τεχνολογίας.

* Σεβασμός στα διαφορετικά ενδιαφέροντα των μαθητών. Η κάθε μαθήτρια έχει
διαφορετικά ενδιαφέροντα και προτιμά διαφορετικά μαθήματα. Η εισαγωγή της
χρήσης της τεχνολογίας πρέπει να γίνεται ξεχωριστά για το κάθε κορίτσι και να
δίνεται έμφαση στις ξεχωριστές προτιμήσεις των μαθητριών. Ένα κορίτσι που
αγαπά περισσότερο τα καλλιτεχνικά μαθήματα, θα μάθει πιο εύκολα τον υπολογιστή
σε αυτό το μάθημα, ενώ ένα άλλο στα Μαθηματικά ή στην Ιστορία. Οι δάσκαλοι
πρέπει να σεβαστούν και να ενθαρρύνουν τις διαφορετικές τους προτιμήσεις.

* Αλλάξτε τη δημόσια εικόνα της χρήσης της τεχνολογίας. Τα κορίτσια πιστεύουν
ότι οι επαγγελματίες της πληροφορικής ζουν σε έναν κόσμο απομονωμένο και
αντικοινωνικό. Αυτή η λανθασμένη εκτίμηση για την επαγγελματική καριέρα στο
χώρο των τεχνολογιών πρέπει να αλλάξει. Οι υπολογιστές σήμερα χρησιμοποιούνται
εξίσου σε όλες τις εκφράσεις της καθημερινής ζωής και της κοινωνίας, από τις
τέχνες μέχρι τις οικονομικές επιχειρήσεις.

* Εκπαίδευση των εκπαιδευτικών. Η έμφαση στη διδασκαλία της επιστήμης της
πληροφορικής πρέπει να αλλάξει ­ από την τεχνική γνώση στο σχεδιασμό
μαθημάτων, εκπαιδευτικού υλικού και μεθόδων διδασκαλίας που χρησιμοποιούν και
συμπληρώνουν την τεχνολογία.

* Διδασκαλία των μαθητών για το μέλλον της εργασίας και τις τεχνολογίες. Όλοι
οι επαγγελματικοί τομείς θα χρησιμοποιούν ολοένα και περισσότερο υπολογιστές
στις τέχνες, την ιατρική, τη νομική, το ντιζάιν, τα λογοτεχνικά-φιλολογικά και
βοηθητικά επαγγέλματα. Παράλληλα, ο χώρος της τεχνολογίας θα στρέφεται ολοένα
και συχνότερα προς τις κοινωνικές επιστήμες και θα αποζητά το ανθρώπινο
δυναμικό. Οι νέες τεχνολογίες θα επηρεάζουν παραδοσιακούς χώρους.

* Επανασχεδίαση του εκπαιδευτικού λογισμικού και των ηλεκτρονικών παιχνιδιών.
Τα προγράμματα αυτά συχνά αποκλείουν το γυναικείο φύλο και σχεδιάζονται ειδικά
για αγόρια. Ως αποτέλεσμα, τα κορίτσια δεν βρίσκουν κανένα ενδιαφέρον ή κοινό
σημείο με τους ήρωες των παιχνιδιών. Τα νέα προγράμματα πρέπει να μιλούν στα
ενδιαφέροντά του. Τα κορίτσια πρέπει να αρχίσουν να αντιμετωπίζονται από νωρίς
ως σχεδιαστές software και όχι ως απλοί χρήστες.

* Ενίσχυση των προσπαθειών εισαγωγής των κοριτσιών στον κόσμο της τεχνολογίας.
Είναι απαραίτητη η δημιουργία και ενθάρρυνση δραστηριοτήτων για κορίτσια, όπως
τα ομαδικά γκρουπ, τα ειδικά φροντιστήρια ή οι θερινές κατασκηνώσεις όπου η
χρήση υπολογιστών θα μαθαίνεται σαν παιχνίδι.