Κατάργηση των μονοπωλίων του ΟΤΕ και της ΔΕΗ

Νέα επιχειρηματικά σχήματα αναδεικνύει στο οικονομικό προσκήνιο της χώρας η
απελευθέρωση, λόγω ΟΝΕ, των αγορών ενέργειας, τηλεπικοινωνιών και του
ευρύτερου κλάδου των μεταφορών.

Οι αμέσως επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικής σημασίας για τη διαμόρφωση των
παραπάνω σχημάτων, καθώς πυκνώνουν οι διεργασίες για τη σύναψη των απαραίτητων
στρατηγικών συνεργασιών και συμμαχιών που απαιτούνται, λόγω του μεγέθους και
της πολυπλοκότητας των αγορών αυτών, οι οποίες βαίνουν προς πλήρη
απελευθέρωση.

Ειδικά για τις αγορές τηλεπικοινωνιών και ενέργειας, οι διαπραγματεύσεις για
σύναψη στρατηγικών συνεργασιών δεν περιορίζονται μόνο επί ελληνικού εδάφους,
αλλά επεκτείνονται, τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ, με στόχο το κλείσιμο
συμφωνιών με εξειδικευμένους ξένους οίκους, οι οποίοι θα πλαισιώσουν με την
απαραίτητη τεχνογνωσία και κεφάλαια τα επιχειρηματικά σχήματα που θα
δραστηριοποιηθούν στις αγορές αυτές.

Στις τηλεπικοινωνίες, και ειδικά στον τομέα της σταθερής τηλεφωνίας, η οποία
απελευθερώνεται από την 1/1/2001, οι κινήσεις των επιχειρηματικών ομίλων
γίνονται με φόντο τις εξελίξεις περί τον ΟΤΕ, ο οποίος, ως μία από τις πλέον
πολύφερνες νύφες, έχει μπει στη διαδικασία αναζήτησης στρατηγικού επενδυτή,
που με τη σειρά του θα πλαισιωθεί από ελληνικά επιχειρηματικά σχήματα.

Στην αγορά τηλεπικοινωνιών, την πρόθεση δραστηριοποίησής τους έχουν εκδηλώσει
οι δύο εταιρείες κινητής τηλεφωνίας Panafon και Telestet, o Όμιλος της
Ιντρακόμ, οι μεγάλοι όμιλοι πληροφορικής Altec, Info Quest, Πουλιάδης και
Δέλτα Πληροφορικής-Singular, ενώ στον συγκλίνοντα χώρο Telecom – Midia –
Technology, ο Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη.

Βεβαίως, παράλληλα και άσχετα με τις εξελίξεις περί τον ΟΤΕ, η πολύμορφη
τηλεπικοινωνιακή αγορά (κλειστά κυκλώματα χρηστών, ασύρματες επικοινωνίες,
υπηρεσίες Ίντερνετ) αποτελεί πρόκληση για μεγάλο αριθμό ελληνικών εταιρειών,
τόσο από τον χώρο της πληροφορικής όσο και από τον χώρο των εκδόσεων.

Στην αγορά παραγωγής και διάθεσης ηλεκτρικής ενέργειας από μεγάλες
θερμοηλεκτρικές μονάδες, ισχυροί επιχειρηματικοί όμιλοι κτίζουν θέσεις, με
στόχο να ανταγωνιστούν τη ΔΕΗ από τον Φεβρουάριο του 2001, σε πρώτη φάση σε
ό,τι αφορά στο 27% της αγοράς.

Μεταξύ των μνηστήρων του τομέα αυτού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας,
συμπεριλαμβάνονται οι όμιλοι της Προμηθέας Gaz από κοινού με την ιταλική Enel,
της Ελληνικής Τεχνοδομικής από κοινού με τον Όμιλο της Ιντρακόμ, της
ΓΕΚ-Τέρνα, ενώ συμμετοχή σε ανάλογο επιχειρηματικό σχήμα θα διεκδικήσει και ο
Όμιλος Μυτιληναίου, καθώς και ο Όμιλος της Μηχανικής.

Στον τομέα των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών, η πρόθεση του υπουργού Εμπορικής
Ναυτιλίας κ. Χρήστου Παπουτσή να προχωρήσει στην άρση του Campotage πριν από
το 2004, απελευθερώνοντας σταδιακά την αγορά, έχει δρομολογήσει έναν δεύτερο
γύρο αντιπαραθέσεων μεταξύ των ακτοπλοϊκών ομίλων, οι οποίοι επιταχύνουν πλέον
την υλοποίηση των επενδυτικών τους προγραμμάτων για την ανανέωση και τον
εκσυγχρονισμό του στόλου τους.

Αγορά τηλεπικοινωνιών

Πάνω από ένα τρισ. δρχ. υπολογίζεται ο συνολικός τζίρος των υπηρεσιών σταθερής
τηλεφωνίας, το μεγαλύτερο κομμάτι του οποίου διοχετεύεται σήμερα στα ταμεία
του ΟΤΕ, αλλά από την 1/1/2001 θα έχει δίπλα του και άλλους ανταγωνιστές.

Από το εξωτερικό, ενδιαφέρον για την ελληνική αγορά τηλεπικοινωνιών φέρεται να
έχει η γερμανική Deutsche Telecom, η οποία αναμένεται να εκδηλώσει ­ από
κοινού με ελληνικά επιχειρηματικά σχήματα ­ ενδιαφέρον για τη συμμετοχή της ως
στρατηγικού επενδυτή στο μετοχικό κεφάλαιο του ΟΤΕ.

Επισημαίνεται ότι στην «προίκα» του ΟΤΕ δεν συμπεριλαμβάνεται μόνο η κυρίαρχη
παρουσία του στη σταθερή τηλεφωνία, αλλά και η ισχυρή παρουσία που έχει
αναπτύξει, τόσο στην αγορά της κινητής τηλεφωνίας μέσω της COSMOTE όσο και
στην αγορά του Ίντερνετ, μέσω της εταιρείας OTEnet.

Σε κάθε περίπτωση, ο αυριανός επιχειρηματικός χάρτης στην ελληνική αγορά
τηλεπικοινωνιών θα καθοριστεί, σε μεγάλο βαθμό, από τις εξελίξεις που θα
διαμορφωθούν γύρω από τον ΟΤΕ, ο οποίος είναι έτοιμος να παρακολουθήσει τις
όποιες τεχνολογικές εξελίξεις.

Όπως επισημαίνουν γνώστες του κλάδου των τηλεπικοινωνιών, η συγκλίνουσα αγορά
τηλεπικοινωνιών και Ίντερνετ μπορεί να προκαλεί έντονο επιχειρηματικό
ενδιαφέρον, αλλά ταυτόχρονα εγκυμονεί κινδύνους που σχετίζονται με τις
ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις, οι οποίες μπορεί να απαξιώσουν ­ από τη μία
ημέρα στην άλλη ­ επενδύσεις πολλών δισ. δραχμών.

Το κρίσιμο ερώτημα, που απασχολεί τους Έλληνες αλλά και τους ξένους μνηστήρες
της αγοράς τηλεπικοινωνιών, είναι η κατεύθυνση που θα διοχετευθούν οι
επενδύσεις τους, καθώς τα δίκτυα σταθερής τηλεφωνίας απειλούνται από το
φωνητικό Ίντερνετ, το οποίο, μπορεί να βρίσκεται στο ξεκίνημά του στην
ευρωπαϊκή αγορά, αλλά οι ρυθμοί ανάπτυξής του είναι επιταχυνόμενοι.

Σχεδόν στο σύνολό τους, οι ειδικοί της αγοράς συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι
αυτό που θα καθορίσει το μέγεθος της συμμετοχής των ελληνικών ομίλων στο νέο
απελευθερωμένο τηλεπικοινωνιακό περιβάλλον, θα είναι οι συμμαχίες και οι
συνεργασίες που θα συνάψουν με ξένους ομίλους, που είναι φορείς νέων
τεχνολογιών.

Φαίνεται πως το μήνυμα αυτό έχει περάσει έγκαιρα στους ελληνικούς ομίλους, οι
οποίοι σπεύδουν να συνάψουν στρατηγικές συνεργασίες με τους παγκόσμιους και
ευρωπαϊκούς ομίλους της αγοράς τηλεπικοινωνιών.

Αγορά ενέργειας

Στην αγορά ενέργειας τα δεδομένα είναι σαφώς πιο απλά, σε σύγκριση με την
πολυπλοκότητα της αγοράς τηλεπικοινωνιών, καθώς οι τεχνολογικές εξελίξεις στην
πρώτη κινούνται με βραδύτερους ρυθμούς και, επιπλέον, η απελευθέρωσή της θα
είναι σταδιακή.

Σε πρώτη φάση θα απελευθερωθεί μόνο το 27%, ενώ οι πελάτες των ιδιωτικών
εταιρειών που θα δραστηριοποιηθούν σ’ αυτή θα είναι επιλεγμένες βιομηχανικές
μονάδες και όχι τα ελληνικά νοικοκυριά, τα οποία θα ενταχθούν στο πελατολόγιό
τους πολύ αργότερα.

Η κρίσιμη μάχη για τα μερίδια στην αγορά παραγωγής και διάθεσης ηλεκτρικού
ρεύματος θα δοθεί, φυσικά, στον τομέα των μεγάλων θερμοηλεκτρικών μονάδων.

Ήδη, στον χώρο αυτό, ο τζίρος του οποίου εκτιμάται πάνω από 400 δισ. δραχμές,
εκτός από τη ΔΕΗ, που μάλλον θα παραμείνει για αρκετό χρόνο ακόμη κυρίαρχος
του παιχνιδιού, ετοιμάζονται να εισβάλουν και οι όμιλοι Προμηθέας Gaz,
Ελληνική Τεχνοδομική με την Ιντρακόμ, ενώ την πρόθεσή τους να
δραστηριοποιηθούν, επίσης, στην αγορά αυτή έχουν εκδηλώσει και οι όμιλοι
ΓΕΚ-Τέρνα και Μηχανική, οι οποίοι συμμετέχουν στην κατασκευή και εκμετάλλευση
αυτοχρηματοδοτούμενων υδροηλεκτρικών μονάδων.

Κρίσιμο μέγεθος, που θα καθορίσει τη θέση των μνηστήρων της ελληνικής αγοράς
ηλεκτρικής ενέργειας, είναι η σχέση τους με το φυσικό αέριο, το οποίο και θα
αποτελέσει τη βασική καύσιμη ύλη, αλλά και οι διεθνείς στρατηγικές συμμαχίες
που θα αναπτύξουν.

Η Προμηθέας Gaz φαίνεται να έχει εξασφαλίσει φυσικό αέριο σε επαρκείς
ποσότητες και παράλληλα τον διεθνή στρατηγικό σύμμαχο, που είναι η ιταλική
Enel.

Από την πλευρά της Enercom, που είναι κοινή εταιρεία της Ελληνικής
Τεχνοδομικής και της Ιντρακόμ και δραστηριοποιείται στα αυτοχρηματοδοτούμενα
υδροηλεκτρικά έργα, αναζητείται ο ξένος στρατηγικός εταίρος, με τον οποίο θα
συμμετάσχει και στην εκμετάλλευση θερμοηλεκτρικών μονάδων.

Ακτοπλοϊκή αγορά

Η ΟΝΕ φαίνεται να έχει ευεργετικές επιδράσεις και στην ιδιαίτερα σημαντική,
για τα ελληνικά δεδομένα, αγορά των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών.

Η μάχη για την αγορά του Αιγαίου έχει ήδη ξεκινήσει, ενώ ο πρώτος γύρος, αυτός
των εξαγορών και των συμμαχιών, κερδήθηκε από τη θυγατρική των Μινωικών
Γραμμών, τη Minoan Flying Dolphins, η οποία έχει στήσει έναν στόλο με πάνω από
80 πλοία.

Ωστόσο και οι ανταγωνιστές της, οι Επιχειρήσεις Αττικής και η ΑΝΕΚ, δεν
έμειναν με σταυρωμένα χέρια και ενίσχυσαν τις θέσεις τους, η μεν πρώτη
συμμαχώντας με τις Γραμμές Στρίντζη, ενώ η δεύτερη με τη ΝΕΛ, τη ΔΑΝΕ και
άλλες, μικρότερες κρητικές εταιρείες.

Ο δεύτερος γύρος της μάχης μεταξύ των τριών ομίλων φαίνεται ότι μόλις τώρα
αρχίζει και θα κριθεί από τους ρυθμούς εκσυγχρονισμού του στόλου τους, αλλά
και από τις ικανότητές τους να προσφέρουν καλύτερες και φθηνότερες υπηρεσίες.