Ευρώπη κατά τσιγάρου

Τη λήψη πιο αυστηρών μέτρων για τον περιορισμό του καπνίσματος αποφάσισε
χθες το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Στρασβούργο, σε ένα ακόμη βήμα που αποτελεί
πλήγμα στα συμφέροντα των καπνοβιομηχανιών.

Οι ευρωπαϊκές καπνοβιομηχανίες μπορεί να υποχρεωθούν να έχουν στο εξής πιο
αυστηρές προειδοποιήσεις στα πακέτα των τσιγάρων για τις βλάβες που προκαλεί
το κάπνισμα στην υγεία, ενώ ενδέχεται να απαγορευτούν οι ενδείξεις «mild»,
«lights» (ελαφρά) και «low tar» (μειωμένη πίσσα).

Στο Στρασβούργο συζητήθηκε πρόταση οδηγίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία
αποσκοπεί στον περιορισμό των συνεπειών του καπνίσματος με τροποποίηση της
κειμένης νομοθεσίας όσον αφορά την «επεξεργασία, την παρουσίαση και την
πώληση» των προϊόντων καπνού. Το κείμενο της οδηγίας, το οποίο συντάχθηκε από
τις υπηρεσίες του Ιρλανδού επιτρόπου Ντέιβιντ Μπερν, αρμοδίου για την υγεία
και την προστασία των καταναλωτών, υιοθετήθηκε από την Κομισιόν τον Νοέμβριο
του 1999.

Η προειδοποίηση. Τα τσιγάρα προκαλούν στοματικές ασθένειες

Πάντως, οι ευρωβουλευτές δεν υιοθέτησαν αυστηρότερες προτάσεις, σύμφωνα με τις
οποίες θα τοποθετούνταν στα πακέτα των τσιγάρων φωτογραφίες με σάπια δόντια
και πνευμόνια. «Αυτό ήταν μια απογοήτευση», λέει η Βρετανή ευρωβουλευτής
Κάθριν Στίλερ. «Μια εικόνα αξίζει όσο χίλιες λέξεις και μπορεί να σώσει
χιλιάδες ζωές». Μολονότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει σημαντική επιρροή στη
διαμόρφωση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, η απόφασή του δεν είναι δεσμευτική. Τον
τελικό λόγο θα έχουν οι υπουργοί Υγείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο επίτροπος
Μπερν χαιρέτισε την αποδοχή των προτάσεων της Κομισιόν, οι οποίες μειώνουν από
12 σε 10 χιλιοστόγραμμα την περιεκτικότητα των τσιγάρων σε πίσσα και θέτουν
στο 1 χιλιοστόγραμμο το ανώτατο όριο περιεκτικότητας σε νικοτίνη. Επίσης
απαγορεύουν τη χρήση χαρακτηρισμών, όπως «lights», που σύμφωνα με την Κομισιόν
λειτουργούν παραπλανητικά για τους καταναλωτές.

Οι ευρωβουλευτές αποφάσισαν ότι οι προειδοποιήσεις για τις βλάβες που προκαλεί
το κάπνισμα στην υγεία πρέπει να είναι πιο εμφανείς πάνω στα πακέτα. Αν τελικά
εγκριθούν τα νέα μέτρα, οι καπνοβιομηχανίες θα πρέπει να μεγεθύνουν αυτές τις
προειδοποιήσεις ώστε να καλύπτουν το 35% της πρόσθιας και το 45% της οπίσθιας
πλευράς του πακέτου. Αυτά τα ποσοστά μπορούν να αυξηθούν σε 40% και 50%
αντιστοίχως, αν οι προειδοποιήσεις αναγράφονται σε περισσότερες της μιας
γλώσσας. «Αν το μέγεθος της προειδοποίησης ήταν αντίστοιχο με τον κίνδυνο για
την υγεία, θα έπρεπε να καλύπτει ολόκληρο το πακέτο», λέει η ευρωβουλευτής
Στίλερ. «Οι μισοί καπνιστές θα πεθάνουν κάποτε από το κάπνισμα και οι μισοί
από αυτούς σε μέση ηλικία».

Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τα πακέτα των τσιγάρων πρέπει να φέρουν
οπωσδήποτε την προειδοποίηση «το παθητικό κάπνισμα βλάπτει τους συνανθρώπους
σας και ιδιαίτερα τα παιδιά», καθώς και μία από τις εξής προειδοποιήσεις: «Ο
καπνός σκοτώνει κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση μισό εκατομμύριο ανθρώπους»,
«Το κάπνισμα προκαλεί καρκίνο», «Το κάπνισμα σε σκοτώνει».

Σημαντική δραστηριότητα για να επηρεάσει την απόφαση του Ευρωπαϊκού
Κοινοβουλίου ανέπτυξε το λόμπι των καπνοβιομηχανιών, που ανησυχεί ιδιαίτερα
από τα σχέδια επέκτασης των περιορισμών στην περιεκτικότητα πίσσας και
νικοτίνης μέχρι το 2006.

Οι επιδοτήσεις

Οι καπνιστές. Οι μισοί από αυτούς θα πεθάνουν κάποτε από ασθένειες που έχουν σχέση με το κάπνισμα

Όσο για το πρόγραμμα επιδότησης των καπνοπαραγωγών της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
κυρίως της Ελλάδας και της Ιταλίας, δέχθηκε και αυτό τα πυρά των
ευρωβουλευτών. «Φέτος θα δοθεί στους καπνοπαραγωγούς της Ευρώπης ένα
δισεκατομμύριο ευρώ, ενώ πολύ περισσότερα είναι αυτά που θα χρειαστούν για την
περίθαλψη ανθρώπων που η υγεία τους έχει υποστεί σοβαρές βλάβες λόγω του
καπνίσματος», λέει ο Βρετανός ευρωβουλευτής Τζον Μπόουις.

Ύστερα από τροπολογία των Ελλήνων ευρωβουλευτών, απερρίφθη πρόταση για τη
σταδιακή μείωση των ενισχύσεων της παραγωγής για τον καπνό. Απερρίφθη επίσης η
κατάργηση των παρεκκλίσεων που ισχύουν για την Ελλάδα, όσον αφορά την
περιεκτικότητα σε πίσσα.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε επίσης την απαγόρευση της προσθήκης ουσιών
όπως η αμμωνία ή αμμωνιακές ενώσεις, που ενισχύουν την πρόσληψη της νικοτίνης
και προκαλούν εντονότερα συμπτώματα εθισμού. Γενικά ζητείται να απαγορευθούν
όλες οι ουσίες που προωθούν τον εθισμό και να εξασφαλισθεί ο εντοπισμός της
προέλευσης των προϊόντων καπνού με την αναγραφή των απαραίτητων σχετικών
στοιχείων. Η νέα οδηγία έρχεται ύστερα από μία επεισοδιακή απαγόρευση των
διαφημίσεων καπνού από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το 1998, η οποία αμφισβητείται
ακόμη από τις καπνοβιομηχανίες στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.