Λύσεις για επενδυτές στη μεταβατική περίοδο

Η ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ και η κυκλοφορία του ευρώ δημιουργούν
προβλήματα και αλλαγές περισσότερο τεχνικού παρά θεσμικού χαρακτήρα στις
κεφαλαιαγορές, τα οποία έχουν σχέση με τα συστήματα διαπραγμάτευσης,
αποτίμησης και εκκαθάρισης.

Σταύρος Θωμαδάκης, πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς: «Μετά την ένταξη, θα λειτουργούμε με βάση τις ευρωπαϊκές οδηγίες».Παναγιώτης Βοϊλής, πρόεδρος των χρηματιστών: «Όλα τα συστήματα των χρηματιστηριακών είναι προσαρμοσμένα για την υποδοχή του ευρώ»

Η ολοκλήρωση μιας χρηματιστηριακής συναλλαγής περιλαμβάνει έναν κύκλο με
ενδιάμεσους κόμβους στην κεφαλαιαγορά. Ο κύκλος αυτός αρχίζει από την τσέπη
του επενδυτή, που θα πληρώσει στο ταμείο της χρηματιστηριακής εταιρείας, και
καταλήγει πάλι στον πελάτη, αφού πρώτα μεσολαβήσουν η διεκπεραίωση της
εντολής, η συναλλαγή στο χρηματιστήριο, η εκκαθάριση, το Αποθετήριο και οι
τράπεζες.

Οι ενδιάμεσοι σταθμοί (χρηματιστηριακές, εκκαθάριση, χρηματιστήριο, τράπεζες
κτλ.) έχουν ήδη προσαρμόσει τα συστήματά τους για τη μετατροπή των χρηματικών
μονάδων από δραχμές, που είναι σήμερα, σε ευρώ. Έτσι, το πρόβλημα δεν
εντοπίζεται το 2002, όταν «γυρίσει ο διακόπτης» και η δραχμή θα δώσει τη θέση
της στο ευρώ, αλλά κατά τη μεταβατική περίοδο, το 2001, όταν θα συνυπάρχουν τα
δύο νομίσματα. Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, ακόμη και αν τα
συστήματα όλων των ενδιάμεσων κόμβων είναι πλήρως προσαρμοσμένα για το ευρώ,
δημιουργούνται διάφορα προβλήματα (όχι άλυτα), καθώς σε άλλο νόμισμα θα
γίνονται οι πληρωμές, σε άλλο η εκκαθάριση και σε άλλο οι αποτιμήσεις.

Τα προβλήματα

Επί παραδείγματι, τα παραστατικά από τις χρηματιστηριακές εταιρείες, κατά τη
μεταβατική περίοδο (2001), θα έχουν τις αποτιμήσεις τους σε ευρώ, ενώ ο
επενδυτής θα πληρώνει και θα πληρώνεται σε δραχμές. Επίσης, μπορεί οι
χρηματιστηριακές εταιρείες να καταθέτουν και να παίρνουν από τις τράπεζες
δραχμές, αλλά η εκκαθάριση θα γίνεται σε ευρώ. Επίσης, μια εισηγμένη
επιχείρηση μπορεί να προβεί σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου και να προσφέρει μια
νέα μετοχή για κάθε 2 παλαιές προς 1.500 δραχμές, αλλά στον πίνακα του
χρηματιστηρίου θα αναβοσβήνουν οι τιμές των μετοχών σε ευρώ. Η μετατροπή των
δραχμών σε ευρώ και τα δύο δεκαδικά ψηφία που προβλέπονται θα οδηγούν κάθε
φορά σε «απώλεια» κάποιων δραχμών.

Μια ακόμη παράμετρος, που πρέπει να ληφθεί υπόψη, είναι η συνεργασία των
συστημάτων μεταξύ τους και, κυρίως, των περιφερειακών με τα κεντρικά. Και
αυτό, διότι το σύστημα της χρηματιστηριακής ή του χρηματιστηρίου πρέπει να
«καταλαβαίνει» αν η εντολή που δόθηκε από την ΕΛΔΕ ή μέσω του Internet ήταν σε
δραχμές ή σε ευρώ. Σε όλους αυτούς τους προβληματισμούς εντάσσεται και το
Χρηματιστήριο Παραγώγων και η Εταιρεία Εκκαθάρισης Συναλλαγών επί Παραγώγων,
που έχουν λάβει ήδη τα μέτρα τους.

Οι λύσεις

Κατ’ αρχήν, όπως διαβεβαιώνουν τεχνικοί, αλλά και οι αξιωματούχοι της
ελληνικής κεφαλαιαγοράς, κανένα από τα παραπάνω προβλήματα δεν πρόκειται να
παραμείνει άλυτο. Και αυτό, διότι η τεχνολογία δίνει πλέον τις λύσεις.
Άλλωστε, χώρες που συμμετείχαν στον «πυρήνα» του ευρώ έχουν λύσει τα
προβλήματα αυτά. Έτσι, προς την κατεύθυνση αυτή, έχουν ήδη προγραμματισθεί
συσκέψεις του χρηματιστηρίου με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, για το
συντονισμό των διαδικασιών, όπως επίσης και επαφές με χώρες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, οι οποίες έχουν ήδη αντιμετωπίσει τα προβλήματα αυτά.

Αν και ορισμένα προβλήματα περιμένουν τη λύση τους, τα θέματα τα σχετικά με το
ευρώ, αυτή τη στιγμή, δεν είναι στον «αέρα». Ήδη, σειρά προβλημάτων έχουν
λυθεί και έχουν ληφθεί οι σχετικές αποφάσεις. Αυτά αφορούν τα εξής:

Πρώτον, το νέο σύστημα διαπραγμάτευσης του χρηματιστηρίου (ΟΑΣΗΣ), το
οποίο υποστηρίζει και τις συναλλαγές στα παράγωγα, όπως και το παλαιότερο
(ΑΣΗΣ), είναι ήδη προσαρμοσμένα για τη νέα χρηματική μονάδα, το ευρώ, με τις
προβλεπόμενες υποδιαστολές (δεκαδικά ψηφία). Άλλωστε, το Χρηματιστήριο Αξιών
Αθηνών δίνει ήδη τις τιμές κλεισίματος των μετοχών σε δραχμές και σε ευρώ.

Δεύτερον, στον πίνακα του χρηματιστηρίου δεν πρόκειται κατά τη διάρκεια
της μεταβατικής περιόδου να αναβοσβήνουν οι τιμές σε δραχμές και σε ευρώ. Θα
επιλεγεί ένα από τα δύο νομίσματα.

Τρίτον, η μετάδοση των τιμών των μετοχών από το χρηματιστήριο στις
χρηματιστηριακές, αλλά και στους λεγόμενους απομακρυσμένους χρήστες (vendors),
όπως Reuters κ.ο.κ., θα γίνεται στο νόμισμα με το οποίο θα απεικονίζονται και
στον πίνακα.

Τέταρτον, τα συστήματα του Αποθετηρίου, συνεπώς και της εκκαθάρισης,
είναι επίσης προσαρμοσμένα για το ευρώ.

Πέμπτον, τα λογισμικά συστήματα των χρηματιστηριακών εταιρειών
(λογιστικά, διαχείριση κ.ο.κ.) είναι επίσης προσαρμοσμένα, και από το δεύτερο
εξάμηνο του 2001 οι αποτιμήσεις που θα δίνονται στους πελάτες θα είναι σε
ευρώ. Μάλιστα, ορισμένες χρηματιστηριακές εταιρείες, ήδη, δίνουν τις
αποτιμήσεις σε δραχμές και σε ευρώ.

Οι ειδικοί

Μιλώντας στα «ΝΕΑ», ο πρόεδρος των Χρηματιστών κ. Παναγιώτης Βοϊλής εξήγησε
ότι όλα τα συστήματα των χρηματιστηριακών εταιρειών είναι έτοιμα και
προσαρμοσμένα για την υποδοχή του ευρώ. Όπως διευκρίνισε, το πρόβλημα είναι
τεχνικής φύσεως, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «αρκεί να γυρίσει ένας διακόπτης
για να βλέπουμε τις τιμές σε ευρώ και όχι σε δραχμές». Εξάλλου, από το δεύτερο
εξάμηνο του 2001, οι χρηματιστηριακές εταιρείες θα δίνουν τις αποτιμήσεις τους
στους πελάτες σε ευρώ.

Τι απομένει να λυθεί

Με δεδομένο ότι ο επενδυτής θα πληρώνει και θα πληρώνεται κατά τη μεταβατική
περίοδο από τη χρηματιστηριακή εταιρεία σε δραχμές, πρέπει να ληφθούν
αποφάσεις σχετικά με τις ενδιάμεσες φάσεις του κύκλου μιας χρηματιστηριακής
συναλλαγής (εκκαθάριση, κτλ.). Ήδη, οι αρμόδιες αρχές επεξεργάζονται διάφορα
σενάρια, τα οποία περιλαμβάνουν μετατροπές σε ευρώ, κατά διάφορες ενδιάμεσες
φάσεις. Για το λόγο αυτό, διεξάγονται συντονισμένες προσπάθειες με το
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και επαφές με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που έχουν
λύσει τα προβλήματα αυτά.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται:

Πρώτον, η χρηματική μονάδα (δραχμές ή ευρώ) που θα απεικονίζεται στον
πίνακα του χρηματιστηρίου, κατά τη μεταβατική περίοδο. Και τα δύο (δραχμές και
ευρώ) δεν γίνεται.

Δεύτερο, το νόμισμα με το οποίο θα γίνεται η εκκαθάριση κατά τη
μεταβατική περίοδο. Σύμφωνα με το πιθανότερο σενάριο, η εκκαθάριση θα
πραγματοποιείται σε ευρώ, αλλά οι πληρωμές σε δραχμές. Δηλαδή, οι
χρηματιστηριακές εταιρείες θα καταθέτουν στις τράπεζες δραχμές, στη συνέχεια
θα γίνεται η μετατροπή των ποσών σε ευρώ, και θα ακολουθεί η εκκαθάριση σε
ευρώ. Στη συνέχεια, θα ακολουθεί η μετατροπή και η πληρωμή των
χρηματιστηριακών εταιρειών σε δραχμές.

Τρίτον, η πιθανή «απώλεια» μερικών δραχμών από τις μετατροπές σε ευρώ,
με τα δύο δεκαδικά ψηφία που προβλέπονται.

Όλα αυτά, όμως, πρόκειται να έχουν λυθεί και να έχουν βρει τις απαντήσεις τους
σε δύο μήνες.

Θεσμικές αλλαγές

Το μεγαλύτερο, λοιπόν, πρόβλημα με την ένταξη της Ελλάδος στην ΟΝΕ και με την
κυκλοφορία του ευρώ έγκειται περισσότερο στη μετατροπή των χρηματικών μονάδων,
παρά στην αλλαγή του θεσμικού πλαισίου. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς
κ. Σταύρος Θωμαδάκης, ο οποίος διευκρινίζει ότι «η ένταξη της χώρας στην ΟΝΕ
δεν φέρνει θεσμικές αλλαγές. Ήδη, έχουν υιοθετηθεί και ενσωματωθεί στο εθνικό
δίκαιο οι ευρωπαϊκές οδηγίες. Μετά την ένταξή μας, θα λειτουργούμε με βάση τις
ευρωπαϊκές οδηγίες, οι οποίες θα ενσωματώνονται συντομότερα στο εθνικό μας
δίκαιο. Όσον αφορά τις συνεργασίες μεταξύ των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών και την
ανταλλαγή πληροφοριών, αυτό ήδη συντελείται».

Τα πέντε βήματα για τη μετατροπή των τίτλων και του δημόσιου χρέους

Ομόλογα, έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου και όλοι οι τίτλοι του Δημοσίου που
είναι σε δραχμές θα μετατραπούν σε ευρώ την 1.1.2001.

Η μετατροπή του δημόσιου χρέους της χώρας που σήμερα είναι σε δραχμές θα
ολοκληρωθεί με πέντε βήματα που θα κάνουν από κοινού το υπουργείο Οικονομικών,
οι τράπεζες και η Τράπεζα της Ελλάδος. Τα βήματα αυτά θα συντονίζει ειδική
ομάδα «task force» στην οποία θα συμμετέχουν εκπρόσωποι του Γενικού
Λογιστηρίου του Κράτους, της Τραπέζης της Ελλάδος και της Ένωσης Ελληνικών
Τραπεζών.

Το χρονοδιάγραμμα μετατροπής του δημόσιου χρέους σε ευρώ παρουσίασε χθες ο
υφυπουργός Οικονομικών κ. Γιώργος Δρυς σε εκπροσώπους τραπεζών σε συνάντηση
στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ότι:

1. Μέσα στις επόμενες 45 ημέρες οι τράπεζες θα πρέπει να έχουν κάνει
τις απαιτούμενες προσαρμογές των μηχανογραφικών τους συστημάτων για τις
ανάγκες της πρώτης δοκιμαστικής μετατροπής που θα γίνει τον Ιούλιο.

2. Η πρώτη πιλοτική εφαρμογή του μετατρεπόμενου δημόσιου χρέους θα
γίνει το 2ο ή 3ο Σάββατο του Ιουλίου με τη συμμετοχή των τραπεζών, της
Τραπέζης της Ελλάδος και του υπουργείου Οικονομικών.

3. Η δεύτερη πιλοτική εφαρμογή θα πραγματοποιηθεί το 2ο ή 3ο Σάββατο
του Σεπτεμβρίου.

4. Τον Νοέμβριο θα ανακοινωθεί από το υπουργείο Οικονομικών το
λεπτομερές χρονοδιάγραμμα με πλήρη καταγραφή (ώρα-ώρα) των ενεργειών που θα
πρέπει να πραγματοποιηθούν κατά το κρίσιμο Σαββατοκύριακο 30-31 Δεκεμβρίου που
θα γίνει η μετατροπή του χρέους.

5. Το Σαββατοκύριακο 30-31 Δεκεμβρίου το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους,
η Τράπεζα της Ελλάδος και οι Εμπορικές Τράπεζες θα παραμείνουν ανοικτές για τη
μετατροπή του χρέους σε ευρώ η οποία θα γίνει υπό την εποπτεία της ειδικής
ομάδας. Επίσης την Τρίτη 2 Ιανουαρίου 2001 δεν θα πραγματοποιούνται τραπεζικές
συναλλαγές προκειμένου να δοθεί χρόνος για να ολοκληρωθούν όλες οι εργασίες
μετατροπής των τίτλων του Δημοσίου (ομόλογα κ.ά.) σε ευρώ.

Ο κ. Δρυς ανακοίνωσε ακόμη ότι το εξωτερικό χρέος της χώρας σε νομίσματα των
χωρών που συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ θα μετατραπεί σε μεταγενέστερο χρόνο.
Προβλέπεται ακόμη ότι το χρέος των δημόσιων οργανισμών και επιχειρήσεων θα
μετατραπεί σε ευρώ σε μεταγενέστερο χρόνο και πάντως πριν από την 1.1.2002.