Από τον Τιτανικό στο χρυσάφι των ναζί

Ψάχνοντας στα βάθη: έγγραφα με λεπτομέρειες για το σύστημα Odessa ­ που βοήθησε τον Άιχμαν να φύγει από τη Γερμανία ­ ανακαλύφθηκαν το 1959 στη λίμνη Τοπλίτζ, μαζί με πλαστά βρετανικά χαρτονομίσματα

Δύτες ξεκινούν αποστολή σε λίμνη της Αυστρίας για να ανακαλύψουν κιβώτια με
χρυσό των ναζί, σημαντικά έγγραφα και πλαστά βρετανικά χαρτονομίσματα, τα
οποία θα χρησίμευαν στην απόδραση πρακτόρων των ναζί στη Νότια Αμερική, στο
τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Καθώς οι σύμμαχοι προωθούνταν,
οπισθοχωρούντες αξιωματικοί των Ες Ες έριξαν δεκάδες κιβώτια στη λίμνη
Τοπλίτζ, ψηλά στις Άλπεις, προκειμένου να τα ξεθάψουν αργότερα. Εδώ και λίγες
μέρες, το Κέντρο Σιμόν Βίζενταλ από το Λος Άντζελες και η Ωκεανολογική
Εταιρεία με έδρα το Μέριλαντ ­ με μέλη της που εντόπισαν το ναυάγιο του
Τιτανικού ­ οργώνουν τη λίμνη για την ανακάλυψη του περίφημου θησαυρού. Η
αποστολή αυτή αναμένεται να διαρκέσει 10 εβδομάδες.

Η «ψαριά» πιστεύεται ότι θα φέρει στο φως μυστικά έγγραφα των ναζί, στα οποία
περιέχονται λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο κεφάλαια του Γ’ Ράιχ
κατατέθηκαν σε ελβετικούς τραπεζικούς λογαριασμούς, έργα τέχνης, χρυσό και τα
αρχεία του στρατοπέδου συγκέντρωσης Sachsenhausen, κοντά στο Βερολίνο. Στα
ίδια κιβώτια εκτιμάται ότι περιέχονται και έγγραφα στα οποία περιγράφεται
λεπτομερώς η βοήθεια του Βατικανού στη μεταφορά κεφαλαίων στη Νότια Αμερική
και χρυσός. Εξαιτίας της υψηλής περιεκτικότητας της λίμνης σε αλάτι και των
χαμηλών θερμοκρασιών, υπάρχουν πολλές πιθανότητες να έχουν διατηρηθεί τα
στοιχεία αυτά, ακόμη και ύστερα από 55 χρόνια.

Θαμμένα μυστικά

Η Τοπλίτζ θα πρέπει επίσης να ξεθάψει τα μυστικά της Επιχείρησης Μπέρνχαρντ,
της τεράστιας επιχείρησης πλαστογράφησης των Ες Ες που στήριξε ο Χίτλερ και η
οποία στόχευε στην παραγωγή δισεκατομμυρίων πλαστών στερλινών που έριξε η
Λουφτάβε πάνω από τη Βρετανία.

Ο 80χρονος σήμερα Χάινς Ράιγκελ, που ζει στο Όλντεμπουργκ της Βόρειας
Γερμανίας, είναι το μόνο εν ζωή μέλος της Ομάδας Έρευνας της Λίμνης Τοπλίτζ,
στην οποία συμμετείχαν άνδρες των Ες Ες, όπως ο Ότο Σκορζένι, ανώτατος
αξιωματούχος και σύμβουλος του Χίτλερ που έσωσε τον Μπενίτο Μουσολίνι από την
αιχμαλωσία το 1943, ο Βίλχελμ Χόετλ, αξιωματικός των μυστικών υπηρεσιών του Γ’
Ράιχ και ο Φράιντριχ Σουέντ, που θεωρείται ως ο ανεπίσημος υπουργός
Οικονομικών του αποκαλούμενου Δ’ Ράιχ ­ της βραχύβιας επιχείρησης των πρώην
ναζιστών να επιβληθούν και πάλι στο τέλος του πολέμου. Επί 45 χρόνια ο
Ράιγκελ, έμπορος φαρμάκων παλιότερα, επιχειρούσε να διευρύνει τις προσπάθειές
του για την ανακάλυψη του θησαυρού. Όταν την περασμένη εβδομάδα ρωτήθηκε τι
πιστεύει ότι υπάρχει στα κιβώτια, απάντησε: «Ποιος ξέρει; Ίσως περισσότερο
υλικό από τη γερμανική βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένης της εταιρείας χημικών
IG Farben. Πιστεύω ότι στον πάτο της λίμνης παραμένει κάποια ποσότητα από τον
χρυσό του Βατικανού. Οι αυστριακές αρχές έκαναν ό,τι ήταν δυνατόν για να
εμποδίσουν την αποκάλυψη της αλήθειας. Έφτασαν στο σημείο να απειλήσουν με
βασανιστήρια έναν πρώην στρατιώτη που ήξερε ακριβώς πού έριξαν τους θησαυρούς.
Με την παρούσα αποστολή, η αλήθεια θα αποκαλυφθεί».

Οι Γερμανοί δεν κατάφεραν να ανακτήσουν τους θησαυρούς της Λίμνης Τοπλίτζ. Το
καλοκαίρι του 1959, το γερμανικό περιοδικό «Στερν» επιχείρησε δική του
αποστολή και ανακάλυψε κιβώτια που ήταν γεμάτα πλαστές στερλίνες. Βρήκε όμως
και υλικό άλλης φύσης: Έγγραφα των Ες Ες που περιείχαν διαταγές προς τους
πράκτορες όλου του κόσμου να συμβάλουν στη διαφυγή των ναζί προς τη Νότια
Αμερική. Τα κιβώτια κατασχέθηκαν αμέσως από την αυστριακή αστυνομία και η
έρευνα του «Στερν» αναβλήθηκε επ’ αόριστον.

Αποστολή κατάδυσης

Το 1963 η αυστριακή κυβέρνηση οργάνωσε μια αποστολή κατάδυσης στη Λίμνη
Τοπλίτζ. Ανακοίνωσε ότι ανακάλυψε άλλα 38 κιβώτια, αλλά αρνήθηκε να δώσει
λεπτομέρειες για το περιεχόμενό τους. Δέκα χρόνια αργότερα, ο Ράιγκελ
απελάθηκε από την Αυστρία γιατί τον συνέλαβαν να επιχειρεί παράνομη αποστολή
κατάδυσης. Έκτοτε, τίποτα δεν τάραξε τα νερά της λίμνης.

Ο Μαξιμίλιαν Γκρούμπερ, αξιωματικός των Ες Ες που είχε επαφές με τον Ράιγκελ,
τού είπε ότι αφού έλαβε διαταγές να ρίξει τα κιβώτια στη λίμνη, ανατίναξε έναν
τεράστιο βράχο και μείωσε το βάθος της σ΄ εκείνο το σημείο από τα 100 μέτρα
στα 94. Έδωσε μάλιστα στον Ράιγκελ και έναν χάρτη, στον οποίο καθόριζε το
ακριβές σημείο όπου βρίσκονταν τα κιβώτια. «Έχουμε πιθανότητες 50-50 να βρούμε
αυτό που ψάχνουμε», δήλωσε ο Μπιλ Όουεν, επικεφαλής της ομάδας κατάδυσης.
«Αυτή η λίμνη ήταν ο σκουπιδοτενεκές του Γ’ Ράιχ».