Αλλαγές στους φόρους επιχειρήσεων και ακινήτων

Μάχη σε πέντε κρίσιμα μέτωπα στον τομέα της φορολογίας θα πρέπει να δώσει η
Ελλάδα τα επόμενα χρόνια στο ευρωπαϊκό «τερέν». Πρόκειται για τα καυτά θέματα
της φορολογίας, τα οποία συζητιούνται ήδη σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θα κρίνουν
το στοίχημα της εναρμόνισης του φορολογικού καθεστώτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
στο οποίο θα πρέπει να προσαρμοστεί και η Ελλάδα.

Ανάμεσα σε αυτά, είναι και η φορολογία των επιχειρήσεων. Η συζήτηση για τους
φορολογικούς συντελεστές, καθώς και άλλων σημείων της φορολογίας των
επιχειρήσεων, θα ξεκινήσει για πρώτη φορά ­ επίσημα ­ τον άλλο μήνα, με στόχο
να βρεθεί μια κοινή συνισταμένη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που να ευνοεί την
ενίσχυση τής ανταγωνιστικότητας και να αποτρέπει τον αθέμιτο ανταγωνισμό
μεταξύ των χωρών-μελών. Πρόκειται για ένα θέμα που αγγίζει άμεσα την Ελλάδα,
όπου το θέμα της φορολογίας των επιχειρήσεων είναι «ανοιχτό» και μάλιστα
μελετούνται μέτρα, όπως η μείωση των φορολογικών συντελεστών, τα οποία θα
συμπεριληφθούν στο νέο φορολογικό νομοσχέδιο που θα κατατεθεί στη Βουλή το
φθινόπωρο. Αυτό σημαίνει ότι οι αποφάσεις της ελληνικής κυβέρνησης για τη
φορολογία των επιχειρήσεων δεν μπορούν παρά να λάβουν υπόψη τους τα δεδομένα
που θα διαμορφωθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο από τις συζητήσεις που θα γίνουν, για
το ευαίσθητο αυτό ζήτημα της φορολογικής πολιτικής. Οι άλλοι τέσσερις τομείς
στη φορολογία, στους οποίους οι συζητήσεις έχουν ανάψει μεταξύ των
χωρών-μελών, ώστε να υπάρξει μια κοινή πολιτική, είναι:

1. Η φορολογία στους τόκους των αποταμιεύσεων.

2. Ο φόρος στην ενέργεια.

3. Η εφαρμογή του κώδικα δεοντολογίας, προκειμένου να αρθούν ειδικά
φορολογικά καθεστώτα των χωρών-μελών, που θεωρούνται ότι καλλιεργούν τον
αθέμιτο ανταγωνισμό.

4. Η φορολόγηση των χρηματοδοτήσεων μεταξύ επιχειρήσεων που εδρεύουν
στο εξωτερικό και εγχωρίων.

ΦΠΑ στα ακίνητα

Όμως, η Ελλάδα έχει ακόμη μία εκκρεμότητα στον τομέα της φορολογίας, που
απορρέει από τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της. Την εκκρεμότητα αυτή θα πρέπει να
την υλοποιήσει τα επόμενα χρόνια. Πρόκειται για την επιβολή ΦΠΑ στα ακίνητα,
όπου, παρότι αποτελεί υποχρέωση της χώρας από το 1987, η υλοποίησή της βαδίζει
από αναβολή σε αναβολή. Η τελευταία αναβολή δόθηκε πέρυσι και προβλέπει την
εφαρμογή τού μέτρου από την 1.1.2002. Η κυβέρνηση φοβάται ότι η επιβολή του
ΦΠΑ θα πυροδοτήσει αυξήσεις στις τιμές των κατοικιών και θα δημιουργήσει
πρόβλημα στον πληθωρισμό αλλά και γενικότερα στην αγορά ακινήτων. Όμως, αργά ή
γρήγορα, δεν θα έχει άλλα περιθώρια αναβολής. Όταν θα ανοίξει πάλι η συζήτηση
σε ευρωπαϊκό επίπεδο για το καθεστώς του ΦΠΑ, η οποία αναμένεται να γίνει
μέχρι το 2005, εκτιμάται ότι θα εξαντληθούν τα περιθώρια για νέες αναβολές.

Φορολογία επιχειρήσεων

Στις 18 Ιουλίου, στις Βρυξέλλες, η γνωστή ως πρώην «ομάδα Μόντι» θα ανοίξει
για πρώτη φορά τον φάκελο «φορολογία των επιχειρήσεων», που αναμένεται να
αναδειχθεί σε κυρίαρχο θέμα στην Ευρώπη τα επόμενα χρόνια, αφού από την
κατεύθυνση των αποφάσεων θα εξαρτηθεί, σε μεγάλο βαθμό, όχι μόνο η εξάλλειψη
του αθέτιμου ανταγωνισμού μεταξύ των χωρών-μελών με τη δημιουργία σταθερού και
ενιαίου φορολογικού περιβάλλοντος, αλλά και η ανταγωνιστικότητα των
επιχειρήσεων της Ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε σχέση με τις
επιχειρήσεις των τρίτων χωρών (ΗΠΑ, Ιαπωνία). Στις συζητήσεις που θα γίνουν,
την ελληνική πλευρά θα εκπροσωπεί ο γενικός γραμματέας του υπουργείου
Οικονομικών, κ. Γιάννης Κουσουλάκος.

Η εκτίμηση που επικρατεί, είναι ότι οι συζητήσεις αυτές θα αφορούν όχι μόνο
τους φορολογικούς συντελεστές, αλλά όλες τις πλευρές της φορολογίας των
επιχειρήσεων στις χώρες-μέλη (δαπάνες που εκπίτπουν, φοροαπαλλαγές κ.ά.). Κι
αυτό, γιατί η τελική φορολογική επιβάρυνση μιας επιχείρησης προκύπτει
συνολικά, αφού συνυπολογισθούν και οι εκπτώσεις δαπανών που προβλέπει η
νομοθεσία κάθε χώρας, καθώς μειώνουν το φορολογητέο εισόδημα επί του οποίου
υπολογίζεται ο φορολογικός συντελεστής.

Φορολογία αποταμιεύσεων

Οι συζήσεις για τη φορολογία των αποταμιεύσεων, παρότι έχουν ξεκινήσει αρκετά
χρόνια πριν, έχουν «ξαναζεσταθεί» το τελευταίο διάστημα.

Η πρόταση που συζητείται, για την οποία όμως υπάρχουν αγεφύρωτες αντιθέσεις,
είναι η θέσπιση παρακράτησης φόρου 20% στις αποταμιεύσεις, με προοπτική ο
φόρος να αποδίδεται στη χώρα κατοικίας του αποταμιευτή. Η πρόταση αυτή
προέρχεται από τη Γερμανία και τη Γαλλία, που είδαν τα τελευταία χρόνια τούς
καταθέτες τους να αποδημούν για το Σίτυ του Λονδίνου, όπου τα κεφάλαια αυτά
είναι αφορολόγητα.

Οι Βρετανοί, που δεν θέλουν να χάσουν το προνόμιο του Σίτυ, προσπαθούν με
αντιπροτάσεις να βάλουν εμπόδια στην εφαρμογή του μέτρου και υποστηρίζουν ότι
δεν πρέπει να γίνεται παρακράτηση, αλλά να δημιουργηθεί ένα σύστημα
αλληλοενημέρωσης μεταξύ των χωρών-μελών, ώστε η χώρα, στην οποία κατοικεί ο
αποταμιευτής, να ενημερώνεται για τις αποταμιεύσεις του σε άλλη χώρα και έτσι
να φορολογείται με βάση αυτές.

Η Ελλάδα έχει συμφωνήσει σχετικά με την εφαρμογή ενός συστήματος παρακράτης
φόρου των αποταμιεύσεων των μη κατοίκων της. Έχει διαφωνήσει, όμως, στο
ποσοστό τής παρακράτησης που προτείνεται, καθώς το θεωρεί υψηλό. Βεβαίως, έχει
το δικαίωμα να προβάλει βέτο.

Όμως, δεν είναι βέβαιο ότι αυτό θα γίνει στην περίπτωση που όλοι οι άλλοι
συμφωνήσουν στο 20%, οπότε το πιθανότερο είναι και η Ελλάδα να το αποδεχθεί.
Στην περίτπωση αυτή, θεωρείται δεδομένο ότι θα αυξηθεί και ο φορολογικός
συντελεστής 15%, που επιβάλλεται σήμερα, στους τόκους των καταθέσεων στην
Ελλάδα, καθώς και ο συντελεστής 10% που επιβάλλεται στα ομόλογα.

Ο φόρος στην ενέργεια

Πρόκειται για ακόμη ένα από τα θέματα που συζητούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η
συζήτηση αφορά την επιβολή φόρου που θα επιβαρύνει την κατανάλωση καυσίμων
αλλά και την ηλεκτρική ενέργεια, ως αντίμετρα για την την προστασία του
περιβάλλοντος. Σημειώνεται ότι στο σημείο αυτό έχει εκδηλωθεί η έντονη
διαφωνία της ελληνικής πλευράς, κυρίως για πληθωριστικούς λόγους, αλλά
υπάρχουν διαφωνίες και άλλων χωρών.

Ο κώδικας δεοντολογίας

Από το 1997 έχει συσταθεί ομάδα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία εξέτασε όλα τα
φορολογικά καθεστώτα στις χώρες-μέλη (σε κλάδους επιχειρήσεων και διάφορους
τομείς). Η ομάδα διαπίστωσε ότι υπάρχουν 600 φορολογικά μέτρα στις χώρες-μέλη
που δημιουργούν πρόβλημα στον ανταγωνισμό. Τελικά, κρίθηκε ότι πρέπει να
αρθούν 60 μέτρα που δημιουργούν μεγάλο πρόβλημα. Μάλιστα, κλήθηκαν οι
χώρες-μέλη να άρουν τα μέτρα αυτά σε διάστημα πέντε χρόνων. Η Ελλάδα θα πρέπει
να αλλάξει το καθεστώς που ισχύει σε διάφορους τομείς στους οποίους
συμπεριλαμβάνεται και η ναυτιλία. Όσον αφορά τη φορολόγηση των χρηματοδοτήσεων
μεταξύ μητρικών εταιρειών που εδρεύουν στο εξωτερικό και εγχώριων θυγατρικών
τους, προτείνεται αυτές να μη φορολογούνται στην έδρα της θυγατρικής, αλλά
στην έδρα της μητρικής εταιρείας. Και σ’ αυτό το σημείο, η Ελλάδα πρέπει να
αλλάξει τη νομοθεσία της για να προσαρμοσθεί στην κοινοτική οδηγία.