Η συνταγή της ανανέωσης

Μπορεί στην κεντρική πολιτική σκηνή της χώρας, ένα τέταρτο του αιώνα από την
ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, να βρίσκονται πολλά ιδρυτικά στελέχη του…

Ωστόσο, ολοένα και περισσότερο «μία άλλη ομάδα ανθρώπων» ­ ορισμένοι τους
αποκαλούν «τεχνοκράτες», ακόμα και «νέα πρώτα βιολιά» ­ προβάλλει στους
κόλπους του, κυρίως στην κυβέρνηση.

Τάσος Γιαννίτσης – Νίκος Χριστοδουλάκης

Ορισμένοι από αυτούς είναι ασφαλώς ο Νίκος Χριστοδουλάκης, ο Τάσος Γιαννίτσης,
ο Πέτρος Ευθυμίου, ο Χρήστος Βερελής, αλλά και «νεώτεροι», όπως η Μιλένα
Αποστολάκη, η Αγγελική Λαΐου, ο Ηλίας Ευθυμιόπουλος ή και ο Μιχάλης
Σταθόπουλος.

Κάποιοι ­ και δεν είναι λίγοι ­ υποστηρίζουν πλέον ότι δεν βρίσκεται το ΠΑΣΟΚ
στην κυβέρνηση. Λένε ότι εισχώρησαν στελέχη από άλλους πολιτικούς χώρους,
ακόμα και στελέχη χωρίς πολιτική ταυτότητα. Κι αυτό γιατί δεν είναι μόνον ότι
οι «νέοι» της κυβέρνησης δεν έχουν την κομματική ιστορία π.χ. της Βάσως
Παπανδρέου, του Άκη Τσοχατζόπουλου ή του Κώστα Λαλιώτη. Το «νέο» στοιχείο
είναι ότι ορισμένοι από αυτούς πριν από λίγο καιρό ή λίγα χρόνια δεν είχαν
καμία οργανωτική σχέση με το ΠΑΣΟΚ… Και, το σημαντικότερο, ίσως, είναι ότι
κατέχουν πολύ κρίσιμες ­ λόγω ΟΝΕ, αλλά και εκσυγχρονιστικών αλλαγών που
χρειάζονται με τους Ολυμπιακούς Αγώνες ­ κυβερνητικές θέσεις.

Βεβαίως, «δεν είναι τυχαία η επιλογή αυτή του Πρωθυπουργού», όπως σημειώνει
συνεργάτης του. «Αυτό που καταγράφεται έντονα μετά τις εκλογές, μ’ αυτή την
ανανέωση προσώπων, η οποία και θα συνεχισθεί, έχει τα βαθύτερα αίτια. Ο κόσμος
μεταβάλλεται, η Ελλάδα αλλάζει, πρέπει να έρθουν στο προσκήνιο νέες δυνάμεις,
να είναι οι άνθρωποι της πρώτης γραμμής. Να έρθουν στο προσκήνιο στελέχη που
ξεκίνησαν ακόμα και από διαφορετικές πολιτικές αφετηρίες. Κυρίως να
πρωταγωνιστήσουν αυτοί που έχουν πρωτοποριακές και σύγχρονες απόψεις».

Ο κ. Κ. Σημίτης φάνηκε να δοκιμάζει αυτή τη συνταγή από την εποχή της
συγκρότησης των ψηφοδελτίων του. Όταν κανείς δεν το περίμενε, προώθησε σε
ορισμένες εκλογικές περιφέρειες, πολλές νέες γυναίκες, σε ορισμένες
περιπτώσεις άγνωστες στην τοπική κοινωνία, αλλά καταξιωμένες επαγγελματικά σε
περιοχές μακρινές, στην Ευρώπη, ακόμα και στην Κίνα!

Και πέτυχε ­ ασφαλώς με τη βοήθεια τοπικών παραγόντων του κόμματος ­ πρώτον
αυτές οι γυναίκες όπως και άλλα «νέα» στελέχη να έρθουν πρώτοι στις
προκριματικές εσωκομματικές διαδικασίες για την κατάρτιση των ψηφοδελτίων και,
δεύτερον, αυτές με τη ­ σειρά τους ­ να σημειώσουν ένα θετικό εκλογικό
αποτέλεσμα.

«Είναι τόσο προχωρημένη η σκέψη του Πρωθυπουργού», παρατηρεί βουλευτής, στενός
συνεργάτης του, «ώστε αν έβρισκε στις επόμενες εκλογές ακόμα και έναν
”άγνωστο”, αλλά με ικανότητες και απόψεις, επιστήμονα, επαγγελματία, ακόμα
και φοιτητή, θα τον προωθούσε ως υποψήφιο για να δώσει άλλο αέρα στο κόμμα,
αλλά και την κοινωνία. Δεν μπορεί το ΠΑΣΟΚ του 2000 να ‘ναι το ΠΑΣΟΚ του ’74.
Όχι, ότι πρόκειται να αλλάξει το όνομα, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι, αλλά το
2001 δεν μπορείς να πηγαίνεις με τον αραμπά».

Ένας από τους «μπροστάρηδες» αυτής της νέας ομάδας του ΠΑΣΟΚ, ο υπουργός
Εργασίας Τάσος Γιαννίτσης πιστεύει ότι «οι εσωτερικές κοινωνικές και πολιτικές
αλλαγές της δεκαετίας του ’90, όπως και οι αλλαγές στο διεθνές γεωπολιτικό
σκηνικό, οδηγούν σε μία ανάγκη προσαρμογής…».

«Θα ‘ταν λοιπόν μία αντίφαση», προσθέτει, «αν δεν ακολουθούσε και η πολιτική
μας ζωή. Το νέο πρέπει να εκφρασθεί παντού. Κατά τη γνώμη μου, ο νέος
συνασπισμός εξουσίας στον οποίο αναφέρθηκε ο Πρωθυπουργός, αφορά κατ’ αρχήν
όλες τις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας».

Οι απόψεις αυτές δεν είναι κατ’ ανάγκην καινούργιες, λένε ορισμένοι
…καχύποπτοι. Είναι, όμως διαφορετικές, και όπως αναγνωρίζουν και οι
αντίπαλοί αυτής της «αλλαγής», «έχουν κάτι το… καινοτόμο».

Ακόμα κι αυτοί που προβλέπουν για παράδειγμα ότι ο κ. Γιαννίτσης θα πάρει
σκληρές αποφάσεις για το Ασφαλιστικό, του αναγνωρίζουν ότι έχει στο μυαλό του
να σώσει το ασφαλιστικό σύστημα. Άλλωστε, όλοι γνωρίζουν ότι δεν είναι…
σημερινός ο υπουργός. Ήταν σύμβουλος του Γιώργου Γεννηματά, ο οποίος του
αναγνώριζε «ήθος και ικανότητες».

Τελικώς, όταν υπάρχουν ανοιχτές πληγές, ανοιχτά ζητήματα, κάτι πρέπει να
γίνεται, λένε στο γραφείο του Πρωθυπουργού. «Δεν μπορεί να περιμένουμε, όταν
υπάρχουν προβλήματα», πιστεύει και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου.
«Είναι προτιμότερο να τολμάς, από το να μένεις σε μία ακινησία, που δεν βγάζει
πουθενά».

Παρόμοιο δρόμο με τους άλλους «νέους»της κυβέρνησης ακολούθησε και ο υπουργός
Ανάπτυξης Νίκος Χριστοδουλάκης. Ορισμένοι τον χαρακτήρισαν άκαμπτο και
απόλυτο, ακούγοντάς τον στην προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο να απαντά στη
Βουλή σε ερωτήσεις της αντιπολίτευσης.

Ωστόσο, ποτέ, δεν «έπαιξε» στο κοινοβουλευτικό… χρηματιστήριο, όπως έκαναν
άλλοι, τα αντιστασιακά χαρτιά του. Δεν διαφήμισε τον εαυτό του ως στέλεχος της
Επιτροπής Κατάληψης του Πολυτεχνείου.

«Δεν καταλαβαίνω γιατί να το κάνω, αφού ήταν χιλιάδες άλλοι μαζί μας. Και
κυρίως γιατί να λέω πράγματα του ’73, όταν η κοινωνία και ο τόπος μας ζητάει
λύσεις σε πολλά σοβαρά καθημερινά προβλήματα», πιστεύει.

«Τότε έπρεπε να πέσει η χούντα, έπρεπε να αγωνισθούμε γι’ αυτό. Σήμερα προέχει
ο εκσυγχρονισμός της κοινωνίας, η ισχυροποίηση της Ελλάδας».

Ο κ. Χριστοδουλάκης έχει προχωρήσει και σε επιλογές, αρκετά διαφορετικές από
άλλους συναδέλφους του. Για παράδειγμα επέλεξε ως συνεργάτες του στο υπουργείο
Ανάπτυξης στελέχη που προέρχονται από «τα αριστερά» και «από τα κεντροδεξιά»,
και όχι από το «ιστορικό ΠΑΣΟΚ». Π.χ. οι κ.κ. Γιάννης Καλογήρου (στέλεχος με
ρίζες στο ΚΚΕ εσ.), ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Δημήτρης Μάρδας
ή ο καθηγητής Δημήτρης Παπούλιας αποτελούν χαρακτηριστικές περιπτώσεις αυτής
της «διευρυμένης ανανέωσης».

Φυσικά, ο Πρωθυπουργός έχει προχωρήσει και σε άλλες «δύσκολες» επιλογές.
Τοποθέτησε τον εξωκοινοβουλευτικό δημοσιογράφο Πέτρο Ευθυμίου στο υπουργείο
Παιδείας, θέση την οποία κατείχε ο κ. Γεράσιμος Αρσένης.

«Ασφαλώς όχι τυχαία», όπως σημειώνει συνεργάτης του. «Ορισμένοι λένε ότι μπήκε
στην κυβέρνηση ένα εξωΠΑΣΟΚικό στέλεχος, ξεχνώντας προφανώς ότι ο νέος
υπουργός Παιδείας δεν έχει μόνον αντιστασιακές περγαμηνές, αλλά στο ξεκίνημα
του ΠΑΣΟΚ ήταν ένας από αυτούς στους οποίους πολλοί στήριξαν τις ελπίδες τους
για τις δυνατότητες των νέων πολιτικών δυνάμεων που χρειάζεται ο τόπος».

Νέοι και… παλιοί εκσυγχρονιστές

Η ορκωμοσία. Πολλοί νέοι υπουργοί ουδεμία κομματική σχέση έχουν με το ΠΑΣΟΚ

Στη «νέα» αυτή ομάδα στελεχών της κυβέρνησης, θα μπορούσε κανείς να
συμπεριλάβει και τον πρώην πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών Μιχάλη Σταθόπουλο,
ο οποίος ανέλαβε κι αυτός ένα νευραλγικό «πόστο», το υπουργείο Δικαιοσύνης,
στη θέση του κ. Ευάγγελου Γιαννόπουλου. Θα μπορούσε ακόμα να προσθέσει και τον
Χρήστο Βερελή, ο οποίος ανέλαβε υπουργός Μεταφορών στη θέση του Αναστάσιου
Μαντέλη. «Στην τελευταία περίπτωση ένας… νέος εκσυγχρονιστής αντικατέστησε
έναν… παλιό εκσυγχρονιστή», όπως παρατηρεί με χιούμορ, κορυφαίο
κοινοβουλευτικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ.

Η «ιστορία», όπως λένε πολλοί πλέον στο ΠΑΣΟΚ, είναι ότι «η ορχήστρα
ανανεώθηκε. Άλλοι… συνταξιοδοτήθηκαν και άλλοι έγιναν τα πρώτα βιολιά».

Μένει φυσικά να αποδειχθεί, αν αυτή η «νέα ομάδα», αυτά «τα πρώτα βιολιά» θα
δώσουν ένα άλλο «χρώμα». Ο Πρωθυπουργός εντάσσει ­ όπως λέει ­ αυτές τις
αλλαγές στην προοπτική «μιας ανανέωσης, ενός εκσυγχρονισμό, μιας διεύρυνσης,
και μιας αναβάθμισης». Μένει να αποδειχθεί «αν θα κερδίσει κι αυτό το
στοίχημα»…