ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Τεχνολογία και Βιοηθική

Οι καταιγιστικές εξελίξεις που συμβαίνουν στον χώρο της σύγχρονης
τεχνολογίας πολύ δύσκολα παρακολουθούνται από τους συντριπτικά περισσότερους,
ακόμη και νέους, πολίτες, ενώ στις μέσες ηλικίες προκαλούνται εκπλήξεις,
απορίες και έντονοι προβληματισμοί.

Αν μάλιστα όλα αυτά προξενούν δικαιολογημένο δέος, τότε τα όσα
διαδραματίζονται στον ευρύτερο υγειονομικό χώρο είναι εν πολλοίς και αδιανόητο
ακόμα να κατανοηθούν. Στον χώρο αυτό συμβαίνουν γεγονότα εκπληκτικά και για
πολλούς αδιανόητα που μεταβάλλουν δραματικά τις Αρχές της Κληρονομικότητας,
τις Αξίες της Βιοηθικής, ενδεχομένως δε την ίδια την Πορεία της Ζωής.
Βιολογικοί νόμοι που επί αιώνες είχαν χαρακτήρα λογικού αξιώματος ανατρέπονται
πλήρως!

Με τη χρήση της τεχνικής των υπερήχων, για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της
εγκυμοσύνης, είναι δυνατή, και εφαρμόζεται πλέον ως ρουτίνα, η αναγνώριση του
φύλου του εμβρύου. Αποτέλεσμα της εξέλιξης αυτής είναι ένα σημαντικό μυστήριο
ζωής που όμως ­ ίσως υποστασιοποιούσε τις ανθρώπινες σχέσεις μέσα από τη
λαχτάρα του αγνώστου και την αγωνία του ενδιαφέροντος ­ έχει καταλυθεί. Η
κατάχρηση μάλιστα της τεχνικής αυτής, που αναμφισβήτητα είναι υπαρκτή, κανείς
δεν μπορεί να γνωρίζει, και εκφράζονται πολλά ερωτηματικά επ’ αυτού, τι μπορεί
να προκαλέσει στον άνθρωπο. Είναι εξάλλου δυνατόν σήμερα, και συμβαίνει στην
πράξη, να τεκνοποιούν γυναίκες άνω των 60 ετών, γεγονός που μόλις πριν από
λίγα χρόνια ήταν αδιανόητο! Πρόσφατα ακόμη δημοσιεύτηκε η είδηση πως πλέον θα
καταστεί εφικτή και η τεκνοποίηση των ανδρών! Επιπρόσθετα τα γενετικά
μεταλλαγμένα προϊόντα έχουν εισβάλει στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων με
απροσδιόριστες και ίσως ανυπολόγιστες δυσμενείς συνέπειες. Τα γεγονότα αυτά
όμως συνιστούν ευθεία σύγκρουση με τη φύση και τους κανόνες της για τη
διασφάλιση βιολογικής ισορροπίας και επομένως φυσικής αρμονίας. Κοντά σ’ όλα
αυτά προσετέθη η βιολογική επανάσταση με την επίτευξη της κλωνοποίησης που,
εκτός των άλλων, μπορεί να οδηγήσει στην παραγωγή φωτοτυπημένων αντιγράφων
ανθρώπων «κατά παραγγελίαν»! Επιθυμώ να επισημάνω πως δεν ανήκω στην κατηγορία
των ατόμων με συντηρητικές αντιλήψεις.

Ανέφερα μερικά μόνο, ενδεικτικά, παραδείγματα από τα πολλά σπουδαία ή και
ανατριχιαστικά, ανάλογα με την οπτική που τα βλέπει ο καθένας, που συμβαίνουν
ή μπορεί να συμβούν στην καθημερινή ζωή μας. Εκφράζω την προσωπική μου αγωνία
αλλά νομίζω και τους προβληματισμούς πολλών άλλων και πιστεύω πως η Βουλή των
Ελλήνων δεν μπορεί και δεν πρέπει να μείνει αμέτοχη μπροστά σ’ ένα τόσο
μεγάλο, σπουδαίο και δυνητικά επικίνδυνο γεγονός για την πορεία καθεαυτή του
ανθρώπου. Γεννώνται πελώρια ζητήματα που άπτονται και πλευρών της Ηθικής στην
κληρονομικότητα, στη γονιμοποίηση, στην αναπαραγωγή και ασφαλώς και σε άλλους
τομείς που χρήζουν απαντήσεων. Αμέσων και πειστικών, χωρίς ομφαλοσκοπήσεις.

Θεωρώ και προτείνω προς τούτο, ως επιβεβλημένη αφενός μεν την ενεργοποίηση της
Επιτροπής για την Αποτίμηση της Τεχνολογίας, αφετέρου και κυρίως τη δημιουργία
Κέντρου Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τους Κανόνες της Βιοηθικής.
Αντίστοιχη πρόταση έχει υποβληθεί και από τον πρύτανη του Πανεπιστημίου Πατρών
κ. Στ. Αλαχιώτη σε ένα πραγματικά εμπνευσμένο άρθρο του στο περιοδικό
«Ρεύματα». Στην Επιτροπή και στο Κέντρο αυτό θα πρέπει να ανατεθεί το δυσχερές
και επίπονο έργο να συνεργασθούν με κάθε αρμόδιο κοινωνικό και επιστημονικό
φορέα ώστε να διαμορφωθεί μια νέα Χάρτα Δικαιωμάτων και Υποχρεώσεων των
επιστημόνων και της οργανωμένης κοινωνίας μας, απέναντι στον άνθρωπο και στο
ανθρώπινο μέλλον.

Εάν αυτό καταστεί δυνατό, τότε εξοπλισμένη η χώρα μας με τις βασικές
κατευθυντήριες επί των θεμάτων αυτών αρχές, θα μπορέσει να διαμορφώσει ένα
ριζοσπαστικό και ταυτόχρονα ρεαλιστικό Εσωτερικό Δίκαιο για τα ζητήματα αυτά.
Υπάρχουν νομίζω τομείς δράσης στους οποίους πρέπει και μπορούμε ως χώρα να
ανακτήσουμε την πρωτοπορία της Σκέψης και την πρωτοβουλία της Δράσης. Γιατί το
κέντρο βάρους του φιλοσοφικού προβληματισμού των Ελλήνων ήταν και πρέπει να
παραμείνει ο Άνθρωπος, στην υπηρεσία του οποίου ασκούνται οι πολιτισμικές
κατακτήσεις του.

Ο βουλευτής Λέσβου Φραγκλίνος Γ. Παπαδέλλης είναι επίκουρος καθηγητής
Παιδιατρικής, πρώην υφυπουργός Υγείας.