ΔΡΟΜΟΙ

Το φέρετρο…

… διαλέχτηκε, η εκκλησία είναι έτοιμη, τα λουλούδια είναι εκεί. Πήρανε άραγε
δείγμα DNA; Μπροστά σε αυτό το βασανιστικό ερώτημα βρίσκονται οι πενθούντες
συγγενείς στην Αμερική, στους οποίους προσφέρεται αυτή η «έξτρα» υπηρεσία
έναντι 350 δολαρίων. Το δείγμα λαμβάνεται από το εσωτερικό της παρειάς του
νεκρού και το DNA καταψύχεται με την ελπίδα πως κάποτε στο μέλλον μπορεί να
αποδειχτεί χρήσιμο σε εκείνους που αφήνει πίσω του ο εκλιπών. Όμως, ήδη
κάποιοι καταγγέλλουν τις εμπλεκόμενες εταιρείες ότι παρέχουν μια υπηρεσία από
την οποία δεν προκύπτει κανένα πραγματικό επιστημονικό όφελος, ότι καταπατούν
τα δικαιώματα των νεκρών, ότι εκμεταλλεύονται τους πενθούντες και ότι
αποκομίζουν κέρδη πείθοντας τους συγγενείς πως με το DNA διατηρούν τον δεσμό
με τον εκλιπόντα ­ ακόμη και με ενδεχόμενη κλωνοποίηση.

GeneLink…

… λέγεται μια από τις εταιρείες που διαθέτουν «τράπεζες DNA». Οι διευθυντές
της υπερασπίζονται τις υπηρεσίες που προσφέρει, αφού τα δείγματα DNA ανθρώπων
που έχουν πεθάνει από ασθένειες μπορούν να αποδειχτούν χρήσιμα στους
επιζώντες. Η εταιρεία χρεώνει 350 δολάρια για κατάψυξη 25 ετών και 395 δολάρια
για κατάψυξη 75 ετών. Τα δείγματα από το DNA των νεκρών φυλάσσονται στο Κέντρο
Ιατρικής Επιστήμης του Βόρειου Τέξας και οι συγγενείς τους έχουν πρόσβαση σε
αυτά με κωδικούς. Μαζί με την ελπίδα καταπολέμησης των ασθενειών, η εταιρεία
DNA Analysis, που εδρεύει στο Οχάιο, πουλάει στους συγγενείς και την ελπίδα να
κλωνοποιήσουν κάποτε τους νεκρούς τους. Εκατοντάδες γραφεία κηδειών
συνεργάζονται με τέτοιες εταιρείες σε όλη την Αμερική.

Και οι νεκροί;…

… Ποιος τους σκέφτεται αυτούς; Δεν έχουν άραγε δικαιώματα; Δεν μπορεί
κάποιος να θέλει να πάρει το γενετικό μυστικό του μαζί του στον τάφο; Αν η
λήψη του DNA έχει γίνει με τη συγκατάθεση του ατόμου πριν από θάνατό του, δεν
υπάρχει ηθικό πρόβλημα. Όμως είναι δύσκολο να πάρει κανείς τη συγκατάθεση ενός
νεκρού. Και οι νεκροί δεν παύουν να έχουν δικαιώματα. Αυτό ακριβώς δεν είναι η
διαθήκη; Ύστερα υπάρχει άλλο ένα πρόβλημα, που επισημαίνουν οι «Τάιμς»: το
ζήτημα της πατρότητας. Οι στατιστικές δείχνουν κάτι που ισχύει περίπου για το
1-5% των ανθρώπων: αυτός που πιστεύουν πως είναι ο πατέρας τους δεν είναι ο
πραγματικός. Αυτή η δειγματοληψία του DNA θα μπορούσε να προκαλέσει μια
πλημμυρίδα από αγωγές.

Η ιατρική…

… χρησιμότητα όμως του DNA των νεκρών είναι και αυτή αμφισβητήσιμη. Γιατί να
χρειάζεται κανείς το DNA της μητέρας του για να μάθει από τι θα αρρωστήσει ο
ίδιος; Δεν φτάνει το δικό του; Όσο για τη φιλοσοφική πλευρά του ζητήματος, οι
τράπεζες του DNA θα μπορούσαν να αλλοιώσουν την πολύ ανθρώπινη διαδικασία του
πένθους. Είναι πολύ φυσικό, όταν χάνει κανείς κάποιον, να τον αποζητάει. Ώσπου
σιγά σιγά συνειδητοποιεί οριστικά τον χαμό του. Ό,τι απομένει, δεν είναι παρά
μονάχα αναμνήσεις. Καλά δεν ζήσαμε με αυτές τόσα εκατομμύρια χρόνια;